mikudagur 19. mars 1980síða 2

Thatcher eftir 10 mánaðum við stjórnarvaldið: Nr. 22 — 19. mars 1980 Eitt stórt vónbrot Í mai mánað í fjør tók konservativi flokkurin hjá Margaret Thatch- er við stjórnar- valdinum í Bret- landi eftir ein stór- an valsigur. Tað, sum ser- merkti fyrru stjórnina, vóru verkføll, stórt ar- beiðsloysi, hegir skattir og lítil in- flatión. Úrslitið av Thatcher-stjórnini eftir 10 mánaðum: Sterri arbeiðs- loysi, verkfall, høgir skattir og ein skjott vaks- andi inflation. Labour-stjórnin við James Callaghan sat í minniluta, mótvegis hesari, sum hevur ikki færri enn 43 sessir í Und- irhúsinum i meiriluta. Sagt varð um Labour- stjórnina, at hon var veik, og ti hildu fólk, at við at greiða atkveðu fyri teim konservativu, fingu tey eina sterka stjórn. Thatcher var kend fyri avgjerdu og festu steðu sína í innan- sum uttanríkismálum. Mátti lúta Tad byrjaði við samráð- ingum um Zimbabve- Rhodesia. Thatcher vildi noyða grannalondini hjá Rhodesia og patriotisku fylkingina at góðkenna steðu Bretlands at viðurkenna stýrið hjá Muzoreva. Her mátti lútast m.a. tí at Nigeria hótti við at leggja seg á allar ognir Bretlands í landinum Enn verri hevur ging- ist mótvegis EF. Alment segði Thatcher, at hon fór at virka fyri at fáa broytt tað gjaldsbýtið, sum galdandi var mót- vegis EF limalondunum, men eisini í hesum feri mátti hon lúta. EF gav greið boð. Skulu tit vera við, so mugu tit eisini gjalda. Men tað er serliga á heimavelli, at illa hevur gingist. Tað skuldi „loysa seg at arbeida« varð sagt undan valin- um, og framleiðsluorkan skuldi setast upp. Skatt- irnir niður, og soleiðis eisini við almennu út- reiðslunum. Tey múgvandi fingu enn meir Fyri teim múgvandi kom lækkingin í skattinum væl við. Fyri tær hægstu inntekurnar varð skatt- urin lækkaður úr 83 pro- sentum og niður í 60 prosent. Men tess longri niður í inntekuni ein kom, tess minni nyttu fekk ein av skattalætt- anum. Harafturímóti varð meirvirðisgjaldið hækkað úr 8 uppí 15 prosent. M.a. kom hetta láginntekunum illa við. Eisini vaks inflatiónin Feir konservativu vildu eisini spara við almennu útreiðslunum. Hetta gekk serliga út yvir tær fyritøkur, sum framman- undan fingu almennan stuðul. Kommunurnar eru nu eisini verri fyri i spurninginum at lata borgarum sínum sosialar veitingar. Somuleiðis er arbeiðsloysið vorðið enn sterri, so nú eru ikki færri enn hálvonnur miljón bretar arbeiðs- leysir. Konservativi flokkur- in er sjálvandi vælvitandi um støduna, men flokurin roynir nú við hesum harðrenda stýri í eini trý til fýra ár at fáa landsins fíggjar- viðurskifti upp á fetur og soleiðis at tryggja sær enn nekur ár í landsins stýri. Tað sær út sum um at hetta fer at miseydnast frá byrjan. Her verður eingin betring í landsins búskapi, og Thatcher varð nú noydd at hækka skattirnar, hóast flokkur hennara frammanundan valinum segði seg vilja lækka teir. Eisini borgarligu blød- ini, sum fyrr bjóðaðu »Maggie« vælkomna i stjórnarsessin, eru nú farin at ivast í, hvussu fer at ganga. Viðurskift- ini há stjórnini til fak- feløgini gjørdust beinan- ” eitt mål, vegin vånalig, m.a. av teirri orsøk, at konserva- tivi flokkurin beinan- vegin høtti vid at av marka rættindini hjá teimum. Um ársskiftið byrjaði rættiligt stríð á arbeiðs marknaðinum. Serliga í tí partinum av stålidnad- inum, sum landið eigur Hesin partur er 75 pro- sent av allari stálfram- leiðslu landsins. Hesin idnadurin heyði ilt við at klára seg, og mætari gjerdist tað ikki, tá stjórnini fór at spara um almennu útreiðslusíðuna Munurin millum krav arbeiðaranna upp á 20 prosent í lenarhækkan og tað, sum arbeiðsgev- arar bjóðaðu, 2 prosent, gjerdist ov stórur Arbeiðið varð niðurlagt. Seinri tóku fleiri onnur fakfeløg undir, og ófriðurin á arbeiðsmark- naðinum breiddi seg. Labour framgongd Stjórnin hevur hildið seg frá at leggja seg út í ósemjuna á arbeiðs- marknaðinum við teirri grundgeving, at hetta er sum arbeiðs- marknaðurin sjálvur fær greiðu á. Hvussu verður og ikki, so stendur fast, at konservativi flokkur- in ikki hevur nær til so stóran veljaraskara aftan fyri seg nú, sum hann hevði við valið. Hetta vísa allar veljara- kanningar. Og ikki er tað legið, tá hugsað verður um gerð- irnar nú og vallyftini undan valinum. pol. Sterkar kreftir vilja — Tað eru ómetaliga sterk- ar kreftir, sum arbeiða ó- metaliga hart fyri einum fullkomiligum banni móti laksaveiðu í fríum havi. Tað hevur tí nógv at síga fyri at verja støðu okkara, at vit seta út nógv meira laks enn vit veiða. Hetta segði Heðin M. Klein, landsstýrismaður, tå tingið mánadagin hevði fyrstu viðgerð av uppskoti landsstýrisins um avgjald (1 kr./kg.) av laksaveiðu. Peningurin skal brúkast til aling og utseting av sjóbún- um laksi. Hedin M. Klein visti å, at prinsipielt er fullkomið bann måti at veiða laks við Føroyar Atli Dam, legmaður, tos- aði eisini um tær sterku kreftirnar móti laksaveiðu á havinum. Hann segði, at amerikumenn nú arbeiða við at gera eina laksa- kommissién fyri Norður Atlantshav. Endamálið er at fáa góðkent tað sjónar miðið, at laksur einans má veiðast í áum. Tí ræður tað um, at vit seta nógvan laks út, soleiðis at vit kunnu siga, at tann laks, vit fiska, hava vit sjálvir framleitt, segði løgmadur. Hann visti á, at tann peningur, sum av- gjaldið fer at geva, er ikki nóg mikið. Tað mugu nógv- ar milliónir til afturat. Teir tingmenn, sum høvdu orðið, tóku ikki allir undir við uppskotinum um avgjaldið. Hinvegin fekk tankin um laksaaling góða undirtøku. Jógvan Olsen (sbfl.) meinti, at avgjaldið fyri ein stóran part fer at hvørva í umsitingarliånum og at tað fer at elva til óneyðugt fjas og ónegd hjá fiskimonnum. Hann meinti, at laksaalingina skal lands- kassin gjalda. Annars ávaraði Jógvan Olsen móti at sleppa út laksi, har sum fjarðasildin vanliga kemur. Tað er vandi fyri, at laksurin fer at troðka burtur fjarðasildastovnin, segði hann. Øssur Dam Jacobsen (fikfl.) tók undir við lands- stýrisuppskotinum. Men hann ivadist í, um tað er rætt at lata lógina vera aft- urvirkandi til 1. januar. Hes- um tók Poul J. Olsen (jvfl.) undir við. Hann meinti. lógin skuldi koma í gildi tann 1. apríl. Til hetta segði Heðin M. Klein, at teir. sum fiska laks, vita um iógar uppskotið og at tað er meiningin, lógin skal hava afturvirkandi kraft. Haldur Hansen (jvfl) mælti = fiskivinnunevndini (hon fekk málið aftaná fyrstu viðgerð) til at um- hugsa, um ikki túrarnir hjá laksabátunum eiga at av markast til 8 dagar, so laks urin er feskur, tá hann kem ur í land. Adolf Hansen (frb.&fivtl ) mótmælti, at avgjåldiå, sum hann kallaði 2% eykaskatt, bert skuldi takast av laksi Heldur íkki Hilmar Kass (sifl.) kundi taka undir við avgjaldinum. Eindemi — hevuðs- Tað er onki annað land heiminum. sum sendir høvudsvinnu sína í sosialu nevnd, segði Pauli Ellefsen (sbfl.) m.a. undir fyrstu við- gerð av uppskoti fram- burðs- og fiskivinnufloksins um prístalsviðgerð av fesk fiskaprísum. Málið fór í so- sialu nevnd eftir tilmæli frá uppskotssetarunum. Uppskotið fekk heldur kaldliga méttøku. Tað var serliga Pauli Ellefsen, sum heit lítið um tað. Hann segði, at grundhugsanin í uppskotinum er góð, men tað er illa gjøgnumhugsað og tað tryggjar hverki monnum sella skipum størri vinning. Jørgen Thomsen jvfl.) segði, at hansara flokkur tók undir við tankanum í uppskotinum. Jógvan Sundstein (fikfl.) mælti til, at sosiala nevnd sendir uppskotið til um- mælis hjá Meginfelag út- róðrarmanna, Fiskimanna- felagnum, Fiskaseluni og Reidarafelagnum. 50. tingfundurin Tingfundur verður í dag kl. 15. Á skránni er val av tveimum limum í umboðs- mannanevnd Færgernes Reaikreditinstitut, val av einum limi í nevnd Gren- landsfelagsins og framiøga. Tingfundurin í dag er tann 50. í hesi tingsetuni. IN dagbókin Festugudstænastur í kveld kl. 20: Havnar kirkja: Jákup Magnussen Kollafjørdur: Axel Tor- garå Vestmanna: Niels P Danielsen Norðskáli: Hans J. Joen- sen Oyndarfjerður: Petur M Rasmussen Sørvågur: Bergur Jacob- sen Sandvik: Elsa Funding Hóskveldið kl. 20: Nólsoy: Hans J. Joensen Gjógv: Bergur Jacobsen Funningur: Petur M. Ras- mussen Midvågur: Axel Tórgarð Hvalba: Elsa Funding Tveroyri: Johan Weihe Kirkjubólkurin í Árhus Feroysk gudstænasta verður í Hasle kirkju sunnudagin 23. í h. Bíbliu- fundur verður týsdagin 25.íih. Nærri upplýsingar fá- ast hjá Lisbeth Michelsen, Kornmodsbakken 62, tlf. 06154724 Norea Radio Danmark Hoyrist á millumbylgju 205 m (1466 kHz) ki 21.15—21.30 Í dag: >Forbandelsens pæl — Livets træ!< Johs 3, 14—16. Hartvig Wagn- er, fyristødumadur, talar Annie Munch Lykke Nielsen syngja og Poul Norskar sendingar eru hvert kveld kl. 17.05 stuttbylgju 31 m a (9,6 mHz) og kl. 18.05 á stutt- næmingar vitjan á Helsesportcenter. ein brekað í Noregi. greiða frá Beitostølen Tad er ítróttarmiðsteð fyri Aftaná verður orða- bylgju 41 m (7,2 mHz). Javni almennan fund i Vestmanna Friggjadagin 21. mars kl 19 hevur Javni, landsfe- lagid evnaveikum at bata, almennan fund i Vest- manna skula. fundinum heldur Heri Kragesteen fyrilestur um evnaveik og læraraskula- % ' skifti. Seinasti fyri- lesturin um Norðstreymoy lóskveldið kl. almenna 20 endar fyrilestrareðin um Norðstreymons Seinasta fyrilesturin Sámal fyrrverandi heldur Johansen, lærari, um bygdalív og fólk. Hesaferð eru tað bygdirnar í Kolla- fjarðar, Kvívíkar, Vest- manna og Saksunar kommunum, sum koma fyri. Fyrilesturin verður í fyrilestrasali Fróðskapar- setursins á Debesartreð. Uppistova Juniordeildin hevur fund í kveld kl. 19 og Ung- mannadeildin kl. 21 Samkoma fyri tilkomin og eldri verður fríggjadagin kl. 15 og um kveldið kl. 20 er opið hús fyri oll