mikudagur 26. mars 1980síða 2

Síða 2 Hanna hjá Erik á Eiði 85 ár Johanna Johansen, van- liga nevnd Hanna hjá Erik á Eiði, fylti 21. mars 85 ár. Hon veit, hvat eitt langt lív kann geva bæði í ringum og Sparing, so tað munar Politiska steðan í Dan- mark hevur leingi verið merkt av royndunum hjá stjórnini at beta um gjaldsundirskotið, sum er steðugt vaksandi, og Jákup Lindenskov skrivar år Keypmanna- havn sum nå er um 18 mia. kr um árið Eftir páskir skal stjórnin leggja fram eina politiska ætlan, og skulu tá samráðingar fara fram millum flokkarnar í fólkatinginum. Uppskot- ið til hetta samráðingar- umfar varð viðgjert á floksfundi javnaðarbólk- sins á fólkatingi síðsta leygardag. Forsætisráðharrin sig- ur, at stjórnin má hava stundir at gera uppskot- ið greitt, og má tað vera greitt beint eftir páskir. Hann sigur, at spurning- urin er ikki, um tað verður eitt nýtt uppskot um sparing, ella nýggj avgjøld, men heldur, at tað verður gjerligt við hesum uppskotinum at basa teimum ógvuliga nógv økjandi útreiðslun- um, sum koma fram í tí alt vaksandi hallinum á gjaldsjavnanum. Hann sigur at megu- leikarnir at fara undir vanligar loysnir helst vera ov smáir. Tað, stjórnin miðar ímóti við sínum uppleggi, er ein politikkur, sum skal styrkja útflutningsvinn- una og samstundis minka um innflutningin. Eisini minka um arbeiðs- loysið og minka mun- andi um orkunýtsluna. Endamálið við upplegg- inum hjá stjórnini er at fremja so stóra broyting at javnvág fæst í gjalds- orkuni í áttatiárunum. Fann stóri trupulleik- in, og tað, sum hevur gjørt Danmarkar stødu sera hættisliga, er, sum flestum - kunnugt, teir góðum. Móður hennara bleiv tíðliga einkja og sat eftir við 8 bernum í smáum korum. Hanna misti tveir beiggjar á sjónum. 14 ára gomul fór hon út at tæna. Mjólkaði og ambætaði 4 neytum og luttók annars í øllum ar- beiði bæði innan- og uttanhýsis. Hanna giftist við Erik á Eiði, sum so mangir aðrir leitaði sær suður til Tveroyrar í slupptíðini. Móti teimum var lagnan herð og mistu tey tríggj- ar gentur, men saman- haldið hjúnnanna mill- um var sterkt og gott, sum bert mótgangur gevur hjúnum, ið livdu fyri hesum: at klára seg sjálvi og ikki standa í skuld til nakran. Kjarnin í Tvøroyra javnaðarmonnum setti síni spor í hesi fólk í steðugt økjandi orku — oljuprísirnir. Aleina í 1979 ektist undirskotið av hesum ávum við 12 milliardum krónum. Í ár væntast henda útreiðsla at økjast við 20 milli- ardum krónum, samstundis sum rentu- útreiðslurnar av uttanlandslántekum eru so tyngjandi, sum ongantíð fyrr fyri danska búskapin. Roknað verður við, at stjórnin fer at seta upp- skot fram um nýggj orkuavgjøld, hækking av skatti fyri tær hægstu inntekurnar og eisini hækking av ognar- avgjeldum. Somuleiðis verður eisini hugsað um at fremja sterri kollek- tiva ferðslu og harvið eisini minka um privatu bilferðsluna, t.v.s. at í hesum sambandi koma økt avgjøld. Samanumtikid verdur útspælið, sum stjórnir kemur við av slíkari náttúru, sum neyvan hevur verið kend ella sett fram av einari danskari stjórn fyrr. Her verður talan um al- neyðuga sparing, tað verður talan um 0-vøkst- ur og munandi fremjing av einum politikki, sum kann stuðla ídnaðinum Her verður hugsað um ln samtíð teirra. Hanna hevur eina gudsóttan, ið fær okkum yngri at stúrsa við. Hennara lív var húsinum, livdi fyri sin mann og sínar synir Aftaná brekið hjá mann- inum varð hon dupult knýtt til hansara, og mátti vera hansara hegra hond Bardagin fyri at klára seg undir hesum stødum, og ikki at njóta av tí almenna, var teirra mál. Kanska ein stolt- leiki, ið ikki verður nýttur í dag. Vit hava síggja um- nakað at upp til og vera glað fyri hesar forfedrar Hjartaliga tillukku á fødingardegnum og all góð ynski framyvir verður ynskt tygum frá okkum ellum Elisabeth Johansen utflutningsidnadin, ti hóast Danmark hevur evnað at útflyta og byggja ein ídnað, sum er kappingarferur, er tað eisini ein sannroynd, at tey lond, Danmark selur til, eisini fremja figgjar- politisk tiltøk, sum líkj- ast teimum, sum Dan- mark hevur gjert, og sum m.a. bera í sær mest meguligan útflutning og minst meguligan inn- flutning. Hverji eki verða rakt av stjórnaruppskotun- um er ikki almannakunn- ugt enn. Forsætisráð- harrin hevur álagt fólki sínum, um ikki at upp- lýsa um teir einstøku lutirnar, men talan er um oll eki, so bæði sosial- og kenslumál koma eisini undir luppin. Tá stjórnin tosar um sparing, so er ikki bara talan um sparing fyri ríkið, men sanniliga verður eisini álagt kommununum at spara so tað munar. Samanumtikið fevnir uppleggið um eitt mun- andi band í almennum útreiðslum. 1) Kommunurnar skulu niður á 0-vøkstur eftir trimum árum. 2) Ein vinnufremjandi politikk við stuðli til út- flutningsidnadin, øktur kapitalur til idnadin m.a. við nýggjum avskriv- ingarreglum. 3) Nýggj orkuavgjeld, sum skulu fremja minking av orkunýtslu og fyri at fáa sterri ríkis- inntekur, sterri bilavgjeld, hægri ognar- skatt, hægri inntekur fáa eykaskatt. Nr. 24 — 26. mars 1980 dagbókin Festugudstænastur í dag kl. 20: Rituvík: Torkil Beder Selatrað: Petur M. Ras- mussen Skáli: Niels P. Danielsen Viðareiði: David Johanne- sen Fuglafjerður: Henning Begesvang kl. 19.30 Hósdagin kl. 20: Kaldbak: Axel Tórgarð Strendur: Niels P Danielsen Tveroyri: Elsa Funding Hvalba: Johan Weihe Norea Radio Danmark Hoyrist á millumbylgju 205 m (1466 kHz) kl. 21.15—21.30. Í dag: >Hvorfor taler en kristen om korset?< Vern- er Kofod Phil, próstur, talar Ruth Nerkjær og Sela- kvartettin syngja. Norskar sendingar eru hvert kveld kl. 18.05 á stuttbylgju 21 m (9,6 mHz) og kl. 19.05 á stutt- bylgju 41 m (7,2 mHz) Heimaskiparar 14. mars 1980 stóðu 3 næmingar dugnaskapar- roynd í sigling. Frá Vágs kveldskúla: Jóannes Djurhuus, Vági Torbjørn Joensen, Vági Frá Runavíkar kvøldskula: Magnus Rasmussen, Lamba 19. mars stóðu 23 av 26 næmingum heimaskipara- roynd. Frá Vágs kveldskúla: Jacob Richard Andreasen, Vági Einar Hammer, Vági Magnus Heri Merk Hjelm, Vågi Frå Runavikar kvøldskula: Hanus Davidsen, Toftum Jann Hanne Hammer, Runa- vik Jógvan Páll Johan Hammer, Runavík Jákup Jergensen, Fuglafirði John Bill Knudsen, Skála Eyðstein Petersen, Runavík Hilmar Petersen, Oyndarfirði Eirikur Samuelsen, Haldars- vík Jógvan Foftum Frá Giljanesar kveldskúla: Hálvdan Gudmundsen. Sandavági Olav Suni Ragnhard Hansen, Servági Arne Toftegaard, Terje Hansen, Miðvági Sune Hentze Johansen, Sør vági Jens Erik Sandavági Svabo Poulsen, Miðvági Mikkel Pauli Edmund Simon- sen, Servági S.J.B. Skaaning, Miðvági Snorri á Steig. Sandavagi Petur Albin Thomassen, Mið- vági Frá Føroya Sjómansskúla: Kristian Johansen, Tørshavn Josef Nielsen, Filmur um Nixon hvítur sjónleikur“ verður vístur á Býarbókasavnin- um í kveld kl. 20.10. Filmurin er gjerdur í 1971 av Emile de Antonio, sum eisini hevur gjert fleiri aðrar filmir, sum lýsa amerikansk viðurskifti og amerikumenn. Filmurin er bæði gjørdur yvir tilfar, sum fyrr er sent alment í sjónvarpum, og yvir tilfar, sum var klipt burtur úr og ongantíð brúkt í sjón- varpssendingunum, se- kallað »take-outs«. I filminum lýsir de Antonio lívið hjá Richard M.(illhouse) Nixon frá sig- rinum við guvernervalið í California í 1946 til sigur- in við forsetavalið í 1968. De Antonio sigur sjálv ur, at Nixon er aftur við í tí politiska spælinum USA, men at hann hesa- ferð hevur sín leiklut aftan fyri leiktjaldið. 1980 líkist ikki frá hin- um forsetavalárunum í USA. Tað eru bert andlit- ini, ið nú eru nekur onnur. Filmurin er 90 minuttir og tað er ókeypis atgongd. Fyrilestur um Flach í Stokkastovuni Nú hava eysturoyingar hevi at seta seg inn í lær- una hjá tí nógv umtalaða Flach. Í kveld heldur Hans Birgir Hansen fyrilestur um V.H. Flach tekno- logiina i Stokkastovuni i Saltangará. Fyrilesturin verður kl. 19.30. Nýggjar skúlabekur Mánadagin komu tvær nýggjar skúlabekur. Tær eru Reyðmaðkurin eftir Mogens Jansen, sum Theodor Hansen og Svenning Tausen: hava umsett, og Royndir til Alisfreði I. eftir Helga Danielsen, Bjarna Jacéb- sen og Asbjørn Lóma- klett. Reyðmaðkurin er eftir sama hevund og av sama slag sum Gras, ið kom út í 1977. Teksturin er settur upp sum ein yrking og bókin er full av góðum lit- ljósmyndum. Hon er prentað í Portugal. Kost- naðurin er 13 kr. Royndir til Alisfrødi I er gjørd við danskari bók sum fyrimynd. Annars eru royndirnar í stóran mun gjørdar í samband við Alisfreði Í eftir Bjarna Niclasen, og er ætlanin, at royndarheftið skal nýtast saman við nevndu bók, siga hevundarnir Í forðorðinum. Royndir til Alisfrødi I er prentað hjá Dagblað- SUmyco »Millhouse — ein..rum og kostar 28 Krun »