mikudagur 9. apríl 1980síða 10

Síða 10 læknin skrivar » Vårmødin nitur, grasrótin skjytur« Soleiðis tekur Heðin Brú til í einum av skaldseg- um sínum: Men lívið lær. Eg havi hug til at taka eitt brot burtur úr hesi skaldsegu. — Konurnar, sum standa við uppsettum skjúrti í kestinum og fylla uppá, kenna hvísl- una tyngri og tyngri í hondunum og mutla fram fyri seg, at nú er grasrótin farin aftur at liva, nú er tað, máttloysi Innanhýsis skilaveggir Man skilir í millum ber- andi innanhýsis skilavegg- ir, ið eru við at bera eina hædd omanfyri ella eina takkonstruktión, og ikki- berandi skilaveggir, ið ein- ans hava til uppgávu at býta húsini upp í ymisk rúm. Byggisamtyktin fyri Tórshavnar kommunu sigur um hetta: »innveggir skulu av vanda fyri eldi verða gjørdir í samsvari við ásetingar byggi- valdsins um hetta mål. Innveggir skulu isolera í- móti hitamissi. Innvegg- ir skulu isolera ímóti ljóðia Tann berandi skilaveggurin Hesin gongur oftast eftir kemur á tann, sum neyð- arligur er. Bernini, sum leiða rossini, eru ikki so leikin longur, plágast av kertlum og bleiksótt. Tað er grasrótin, sum er farin at skjóta. Mennin- ir, sum standa á veltun- um, kenna seg dovislig- ar, tað nítir í gomul slysni, og ryggverkurin ger vart við seg. — Tað er grasrótin, sum skjýt- ur — Birita hjá presti fer v/ Bjarki Højgaard møbla- og innrætt- ingar ark. longdini í húsinum. Tó finnast hús td. í einari hædd, har takkonstruk- tiónin ber seg sjålva, og tå er tad ikki neydugt vid hesum þerandi skilavegg- inum. Tann berandi skila- veggurin er oftani gjørdur úr sama evni sum útvegg- urin, tá ið hesi t.d. eru múr- steinur, betong ella be- tongsteinur. Ikki-berandi skilaveggir Hesin kann antin vera ein tungur skilaveggur úr múr síeini, betong ella betong- steini, ella ein meiri lættur veggur úr træstólpum, ið eru klæddir við ymsum plåtuevnum so sum træ- fipur-, spøn- og gipsevni. um bygdina og biður fólk eta feska fiskalivur. »Graviå upp slekjuretur, kannubjøllur, leggið á sýruna, só skjótt hon kemur undan. Farið til strondina at henta kræk- ling, fliður, eður og ann- an kúfisk, eti tad«. Fólk smilkar at hesi vælvilj- andi gentu, hugsa við sær, at hon man helst einki annað hava at tak- ast við, uttan at ganga soleiðis og mesna. Tey Veggurin kring tey »våtu rúminia Um hetta mál sigur byggi samtyktin: „Veggir í baði rúmum og wc-rúmum við gålvfrårenning, skulu vera gjørdir soleiðis, at tað ikki verður vandi fyri at slav ella vatn koma at standa í konstruktiónini. Veggirnir skulu vera vidgjørdir við ólívrunnum (óorganiskum) evni. Yvirflaturnar á veggj- unum í wc-rúmum og baði- rúmum skulu upp til í minsta lagi 1,7 m frá gólv- inum vera evnadir úr til- fari, sum vatn ikki rínur viða Tann meiri tungi vegg- urin verður klæddur við antin porselens-, glas- ella brendum, glaseraðum leir- flísum Tann lættari træveggur- in eigur at verða uppbygd- ur við trýstimpregnerað- um viði, klæddur við vætu- skýggjandi plátuevni, ið uttast hevur eitt lag úr antin vinyl, glasfipur, plast ella ødrum vætuskyggj- andi evni upp í eina hædd i minsta lagi 1,7 m frá gólv- inum. Gólvið eigur somu- leiðis at verða klætt við vætuskýggjandi evni, ið gongur einar 10 cm upp á veggin, so at ikki væta treingir inn í samankom- ingina. Ljóðbjálvingin Tað hevur stóran týdning at ljóð ikki hoyrist ov væi ímillum rúmini í húsinum. Sum heild kann sigast, at ein tungur veggur verjir væl ímóti ljóði, meðan lættur veggur ikki verjir so væl. Eisini hevur tað Nr. 27 — 9. apríl 1980 vita betur, hvat ið bagg- ar. — Grasrótin fer aftur at skjóta. Tad er einki at ivast í, at tað, sum Heðin Brú í sínum bókum kallar vár- meði ella várveikleiki, er ein feril av skyrbjóg. Fólkið kennir til tað, tað kemur aftur ár undan ári, tað líkasum hoyrir várinum til. Og sum orsek hugsa tey sær, at kraftin, sum skal til fyri at fáa grasið at grógva, verður tikin frá menn- iskjanum, tí felir hon seg veika hesa ársins tíð. Aðra staðni sum hjá R.K. Rasmussen í Gomul feroysk heimaráð verður nevnt, at skyr- bjóg kemur av leti. Nú vita vit, at skyr- bjóg kemur av ov lítlum innihaldi av C-vitamin í kostinum. Hetta vita- min finst mest í gren- meti og frukt. Feroying- ar hava fingið síni C- vitamin í tí, sum kundi dyrkast her: epli, retur, gularetur, hvonn, rabarbur og annað. Út á várið minkar innihaldið av C-vitamin, eplini spillast, og tað sindrið tydning, at man leggur rúm, ið halda gang. so sum fyrrum o.a. burtur frá bú- rúmunum. Tó, størstu ávirkan á hvussu væl ljóð flytur seg í millum rúmini hevur tað, hvussu ið veggurin er upp- bygdur og hvussu hann er festur til gólv, útvegg (ella annan veggi og loft. Tað vit vanliga kenna til er, at fyrst verður gólvið í húsinum lagt, og síðani verða skilaveggirnir settir upp. Hetta hevur tann fyrimun, at tú seinni kanst flyta sin skilavegg. ella taka hann burtur. Men tá ið gólvið. soleiðis gongur Óbrotið frá rúmi til rúm, vilja fótafet frá tí eina rúm- inum hoyrast væl í tí næsta. Somuleiðis er við vegg- og loftsklædninginum, og har, sum hann fær loyvi at ganga óbrotin frá rúmi til rúm, vil ljóðið lættari kunna flyta seg í millum. T.d. vilja hátalarar, ið hanga á vegginum í tí eina rúminum, fáa henda vegg at rista so mikið, at rist- ingarnar merkjast í grannarúminum Hetta kann bøtast uppá við í fyrsta lagi at lata veggin hvíla ímóti gólvi og veggi á einum bleytum evni, so at veggurin ikki so lætt fer upp at rista av ljóði í grannarúrninum. Í ødrum lagi kann man leggja gólvið á í húsinum í hverjum rúmi sær, so at gólvið ikki longur verður gjøgnumgangandi, men fær eitt glopp í saman- komingini undir vegginum. Somuleiðis verður vegg- og lofts- av vitamin, sum er eftir í teimum, verður kókað burtur, so ikki er so logið, at sjúkraeyðkenn- ini byrjaðu so smátt at vísa seg við mødi, veik- leika, pínu í musklum og spengrum, og minkandi hug til at arbeiða. Sum oftast fekst okkurt við C-vitamin, tá longur leið út á várið, so sjúkraeyð- kennini hvurvu, men vardi hendan steðan leingi, sum tað viðhvert hendi umborð á skipum, har kosturin til tíðir var so at siga serur fyri C- vitamin, so gjerdi sjúkan rættiliga vart við seg á ymiskan hátt, oft- ast við blødan frá munni og tannholdi og missan av tonnum. Fæst einki C-vitamin yvirhevur i fleiri månadir, so kann hendan sjukan, skyr- bjóg, føra til deyða. Uppfatanin av, at vár- meði í(skyrbjóg) hevði við gróðurin at gera ella kom av leti, hevur helst ligið djúpt í fólkasálini, og hendan hugsan hevur verið ring at broytt. Stakkals tey, sum hava liðið undir hesi áskoðan. klædningurin gjørdur í hverjum rúmi sær. Hervið fær ljóðið ikki so góðan meguleika at flyta seg í millum rúmini, men hetta er samstundis ein dýrari loysn. Eisini eigur at ans- ast eftir at eingi op eru í vegginum, t.d. rundanum hurðar og tekniskar in- stallatiónir. Ljóðbjálvingin verð- máld í dB (desibel) 30 dB svara til at veik tala hoyrist og er at skilja. 35 dB svarar til at vanliga tala hoyrist og er at skilja. 40 dB svarar til at vanliga tala líka hoyrist, men ikki er at skilja. 45 dB svarar til at harðlig tala neyvan er at skilja, tó hoyrist gangur frá skrivimaskinu. Og 50 dB svarar til at tala og skrivimaskina ikki hoyrist. Um man ynskir at fáa eitt sindur av friði í hús- inum, eigur ljóðbjálvingin í vegginum at liggja um 40 dB. Veggir, id uppfylla hetta krav, eru veggir år 11 cm Men kortini hava tað altíð verið nekur imill- um, sum hava havt varhugan av, at hetta hevur verið ein sjúka, sum stavaði frá ófull- fíggjaðum kosti. Tí ráðini um at eta ymiskar plantur og retur, sum eisini verður nevnt í Heimaráðunum. Vit kunnu øll kenna til meði og at vera illa upp- legd, tá veturin fer at halla, men tað er óivað mest av /sinnisligum (psykiskum) orsekum. Hin myrki veturin við kulda og illveðri ávirkar sinnið, vit leingjast eftir sól og lýðku. Allir teir vælkendu vár- og summarsangir bera boð um hetta, lat okkum bara syngja teir dúgliga. Men C-vitamin skuldi í hvert fall ikki trotið hjá okkum nú á døgum, vit fáa fríska frukt og frískt grenmeti alt árið runt, og so hava vit eisini vitamin tablettir til at taka sum kosttilskot, um vit vilja tað. Sigvald Kristiansen tigulsteini ella kálksand- setini, 10 cm lættbetong við pussi á báðum síðum og ein 10 cm træstólpa- veggur, klæddur við plát um á báðum síðum og við bjålving í millum. Um eld Tungir skilaveggir brenna ikki, men har aftur í móti brenna lættir skilaveggir úr træi. Tó kann betast uppá hetta við at klæða teir við t.d. gipsplátum, ið er eitt evni, sum meira og meira verður nýtt í dag. Tær gomlu »bleytu« plát- urnar eru ikki loyvdar longur, og í staðin verður ein sonevnd bygnings- pláta, ið er ein hørd træ- fipurpláta, alt meira vanlig. Eisini spønplåtur og kross- finerplátur verða nýttar at klæða træveggin við. Hesar kunnu tó brenna, men tær hava tann fyri- mun, at man kann fáa lutir settar fastar á tær so sum skáp, hillar, málningar 0.a. Gipsplátan tolir ikki nógva vekt har aftur ímóti. Frítíðaravloysarar Søkt verður eftir stýrimonnum, maskinmeistar um, kokkum og arar til vaktarskipini í summar. Løn mála millum Føroya dekkarum sum fritiðaravloys samb sátt Landsstyri og Starvs mannafelaqid. Moguliqir umsekjarar skulu hava góða Vaktar iðrenn 1 ma Netlsu 1980 Skrivligar umsóknir skulu vera »g Bjargingartænastuni box 147 í hendi Vaktar- og Bjargingartænastan á Á - 5