leygardagur 12. juli 1980síða 5

Nr. 54 — 12. juli 1980 sosialurin Síða 5 Smáligur fiskiskapur Hósdagin á middegi vóru 9 útlendsk fiski- skip undir Feroyum, upplýsir Vaktar- og bjargingargænastan. Tað vóru tv enskir og fimm he ra bátar og tveir týski? trolarar. Ein franskur trolari kom afturat hós- dagin. Fiskiskapurin = var smáligur Bretarnir vóru á Munkagrunnin- um og Feroya banka, týskararnir í ein land- nyrðing úr Fugloynni og norðmenninir royndu á Feroya banka og heilt suðuri móti enska fiskimarkinum. Tríggir aldu- z . måtarar farnir a - fyri skeytið Triggir av teimum fimm aldumåtarunum hjå Vaktar- og bjarg- ingartænastuni eru farnir fyri skeytið. Tveir nýggir eru keypt- ir og verða teir nú gjerdir klárir at seta út. Samstundis verður frekvensurin skiftur Vaktar- og bjargingar- tænastan ætlar at fåa teir út, áðrenn Tjaldrið fer á sleipistød í næsta mánað. Tveir aldumátarar slitu í vár og bleiv ann- ar funnin av norskum báti við norsku strond- ina og hin í fjøruni i Skúvoy. Hol var á báð- um og gjørdist onki annað enn at blaka teir burtur. A Vaktar- og bjargingartænastuni hava teir illgruna um, at tað er av skipaávum, at aldumátararnir slíta. Ein aldumátari kostar 50—60.000 kr Teir eru tryggjaðir Stjórnarlimur í Frit Norden: Føroyar hernaðarligan KS tydning fyri EEC — Meira ein stórveldisdreymur enn ein handilssamgonga — Gerast Føroyar limur i EEC verða tær eisini drignar uppí hernaðarliga virksemið hjá Felagsmarknaðin- um. Strategiskt høvdu Føroyar havt stéran tydning fyri EEC. Hetta sigur Johan Kirk- mand, ein av stjórnarlim- unum i Frit Norden. Hann heldur ikki, EEC fyrst og fremst er stovnað sum ein handilssamgonga. Eu- ropeisku londini vilja vinna frama á stórpolit- iska leikvellinum, tey vilja vinna aftur ta stórveldis- stødu, tey hevdu fyri ann- an heimsbardaga. Tí hava tey stovnað EEC. Johan Kirkmand metir tó, at EEC ikki fer at forða grønlendingum í at taka seg burturúr, um úrslitið av fólkaatkveðuni í Gren- landi í 1982 verður eitt nei til EEC. Noktar EEC at góðtaka slíka avgerð, er hetta samstundis ein av- dúking av politiska, im- perialistiska endamálin- um hjá EEC, sigur Johan Kirkmand. Trýst sunnaneftir Frit Norden er danskur fe- lagsskapur, stovnaður í 1970 eftir at samráðingar- nar um stovnanina av Nordek duttu niðurfyri. Fólk í ellum Norðurlond- um kunnu gerast limir í Frit Norden og limatalið er nú uml. 1500, upplýsir Johan Kirkmand. Frit Norden virkar fyri ektum samstarvi millum Norður- londini og tekur tí eisini virknan lut í arbeiðinum hjá »Folkebevægelsen mod EF<. Johan Kirkmand er ikki i iva um,at limaskapurin hjå Danmark i EEC er til stóran ampa fyri land og tjóð. Danmark er minni- luti í EEC og trýstið sunn- aneftir, t.d. mentanarliga, er stórt. Johan Kirkmand nevnir sum dømi, at Dan- marks Radio hevur tveir tíðindamenn í Týsklandi, men bert ein fyri øll Norð- urlondini. Eisini á uttanríkispolit- iska ekinum er trýstið stórt. Avgerðirnar verða tiknar í Bruxelles og teim- um noyðist Danmark so at fylgja. Soleiðis er til demis danski politikkurin mót- vegis Ísrael broyttur síð- ani Danmark bleiv limur í EEC, sigur Johan Kirk mand. Vistu av ongum Johan Kirkmand sigur, at avgerðir í hópatali verða tiknar í høvudsborgini hjá EEC í Bruxelles uttan at danir og grenlendingar vita av tí. Hann nevnir eitt aktuelt dømi: — Tað er fatan min, at grenlendskir politikarar onki vistu um, at EEC hevði givið føroyingum loyvi at reka royndarfiski- skap eftir rækjum við Eystur-Grenland. Tað tykist, sum Motzfeldt bleiv bæði ovfarin og illa við, tá hann frætti um royndarfiskiskapin. Tað hevði hann neyvan blivið, visti hann um hann frammanundan. Eg havi varhugan av, at ongin í Danmark og Grenlandi visti um hesa avtaluna millum EEC og Feroyar, fyrr enn blaðið Notat skrivaði um hana. Johan Kirkmand sigur, at tey fýra donsku EEC- mótsteðufólkini í EEC parlamentinum hava funnið fram fleiri ætlanir og hava fingið í lag tjak um tær, áðrenn tær verða viðtiknar Frálíkir fyrilestrar 44 fólk frá Frit Norden vóru fyrstu vikuna í juli á skeiði Feroya fólkahá- skúla. Skeiðið er fyrsta av sínum slag hjá felagsskapinum og er eitt lið í royndunum at geva limunum sterri vitan um Norðurlondini. tað Johan Kirkmand: — Tað var natúrligt, at vit valdu Feroyar fyrst. Vit hildu tað vera rætt at byrja í tí landinum, sum hevur sterst tilknýti til Danmarkar Eisini tí, danir yvirhevur vita lítið um føroysk viðurskifti. Vit vita meira um Gren- land orsakað av tí nógva tjakinum um ráevnis- spurningin, EEC og heimastýrið. Johan Kirkmand er væl negdur við skeiðið, sum Steinbjørn B. Jacobsen hjålpti Frit Norden at leggja til rættis. Á skeiðinum vóru fleiri fyrilestrar. Erlendur Pat ursson tosaði um feroysku seguna í nýggjari tíð, Tor- móður Dahl um vinnulív ið, Hjalti í Jákupsstovu um fiskivinnuna, Halgir W. Poulsen um politikk og samfelagsviðurskifti og uttanríkisviðurskifti, Bárður Jákupsson um norðurlendskt samband og um list, Laura Hentze um leiklist. Jóhannes av Skarði um kvæðini og Steinbjørn B. Jacobsen greiddi frå um bókmentir — Hetta vóru frálíkir fyrilestrar, sigur Johan Kirkmand. Hann sigur, at tá tey koma aftur til Dan markar, fara tey at gera sítt til, at onnur kunnu fáa lut í tí kunn leika um Feroyar, tey sjálvi hava fingið á skeið- inum. elsini Norden. Merki hjå Frit Teir fimm norðurlendsku svanarnir. Tann svarti sum vendir hinum bakið »g flýgur annan veg, er Danmark. Meiningin er Danmark valdi at fara uppi EEC í staðin fyrr at samarbeiða við hini Norðuriondini greið, — Vit fara at skriva í okkara egna og onnur blød, halda fyrilestrar og annars tosa við fólk. Og vit ætla at geva úrdreg úr fyrilestrunum á skeiðinum út í einum hefti. Teir vóru so góðir, at teir væl kunnu brúkast til undirvísing Klókur politikkur Ein spurningur, sum lim- irnir i Frit Norden høvdu sett sær, áðrenn teir komu higar, var tann, hví onki arbeiðsloysi er i Førovum Í Danmark er gongdin vorðin tann, at øll leiðslan verður savnað nekur fá, risastór virki — Eg havi varhugan av at í Feroyum verða ar- beiðsplássini legd úti á soleiðis at ongin bygd afturat avtoft- ast. Og tað skila- góður politikkur, sigur Johan Kirkmand, stjórnarlimur Frit Norden er ein Óvissa um framtíðina hjá bussrutuni í Klaksvík Tað er enn óvist, hvussu busskoyringin í Klaksvík verður skipað í framtíðini Bussurin gavst at koyra fyri tveimum vikum síðani og er nú í Danmark til kanningar. Hann reyk illa og brendi nógva olju og tað var hildið bíligari at senda bussin til Danmark- ar enn at fáa menn upp higar at hyggja at honum Mettu skeivt Bussrutan í Klaksvík hev- ur ikki havt so góða undir- tøku, sum býráðið vónaði, hon fór at fáa. Mett varð, tá hon byrjaði í oktober í fjør, at hon fór at geva uml. 10.000 kr. í halli um mánaðin. Men metingin vísti seg at vera alt ov bjartskygd. Hallið var miðal 25—30.000 kr. um mánaðin, upplýsir býráðs- skrivarin Í Klaksvík Hallið er tí uml. 225.000 kr. teir níggju mánaðir- nar, bussurin koyrdi. By- ráðið metti, tað for at verða í mesta lagi 100.000 kr. Sáttmálin við busseig- aran sigur, at býráðið skal gjalda koyringini hallið av Mest skúlabern Sáttmálin við busseig- aran, Olaf Joensen, var galdandi til 1. juli í ár Býráðsskrivarin sigur at koyringin byrjar fyrsta lagi aftur, tá bern- ini fara aftur í skúla. Tí tað vóru so at siga næstan bert skúlabern, sum brúktu bussin Mentamálanevndin hjá býráðnum skal nú taka steðu til, hvussu koyring in skal skipast í ini. Talan hevur verið um at gevast heilt við henni ella at hava bussar í staðin fyri framtíð- tveir m tann eina