leygardagur 9. august 1980síða 8

Síða 8 sosialurin Nr. 61 — 9. august 1980 Heimið Eirargarður 14—16: Læra búfólkini sjálvbjargni So tey ein dag kunnu fáa sítt egna heim uttanfyri deildirnar Tað eru skjótt fýra mánaðir síðani, at nýggju deildirnar til andveik, Eirargarður 14—16, vórðu tiknar í brúk. Við hesum deild- unum hava feroying- ar, ið eru andveikir, fingið meguleikan at búgva í Feroyum ístaðin fyri sum áður, har teir í stóran mun hava verið noyddir at flyta til Danmarkar at búgva á sonevndum almennum institutión- um. Sosialurin vitjaði herfyri úti á Eirar- garði 14—16, har vit hittu try av starvs- fólkunum: fyristeðu- mannin Bjarna Cle- mentsen, Ingrid Dals- gaard, umsorgarassis- tent, og Kristian Arge, hjálparmann. Tað eru pláss fyri 48 bú- fólkum á Eirargarði 14—16. Har eru fýra og á hverjari deild búgva 12 fólk. Har er ein barnadeild, ein vaksnamannadeild og tvær blandaðar deildir Y búfólkið er 9 år 67 år deildir, Yngsta g eist Pláss til umlætting Í letuni eru nøkur få pláss, har eingin er flutt- n 1 Bjarni Uiement- Ir inn ur in sen upplýsir, at ætlanin er meguliga at hava nek- ur pláss leys, soleiðis, at tey kunnu brúkast, tá serligur tervur er á teim- um. Hann vónar, at hesi plássini fara at vera tek til umlætting eins og tey á frítíðarheiminum (+ Skrivaragøtu. Bjarni Clementsen — Vid at 'ata folk búgva á øllum plássum alt árið, hava vit læst okkum fast, soleiðis, at vit í ein- ari akuttari steðu ikki kunnu taka fólk inn. Vit eiga eisini at supplera ta funktión, sum frítíðar- heimið í Skrivaragetu hevur Framvegis nógv í Danmark Vit spurdu nú tey trý starvsfólkini, um tervur- in á búplássum til and- veik í Føroyum er nøkt- adur við Eirargarði 14—16? — Tað er hann sjálv- sagt ikki, um ein hugsar um, at í dag eru fram- vegis umleið 60 andveik- ir feroyingar búgvandi í Danmark, og harafturat kemur, at umleið 60 búgva heima hjá foreld- runum i Føroyum. Tað er eitt rættiliga blandað »klientel«, sum býr á Eirargarði 14—16 Umframt at vera and- veik eru nekur blind, nekur dul, spastisk, psykotisk, multihandi- cappað, mongol 0.0. Búgva blandað ikki upp at búgva alt eftir hvat brek tey hava. Tey Búfólkini eru býtt fólk við ymiskum brek- um búgva saman. Hetta verður gjert fyri, at deildirnar ikki skulu vera so tungar. Tað eru eingi smábern á deildunum. Yvirhøvur vísir tað seg, at foreldur „hava bernini, til tey eru umleið sjey ára gomul. Tá fara tey á Eirargarð- ar ella annan stovn Sjálvandi eru tað nógv foreldur, sum hava bern- ini heima longri. Tað eru tó tey foreldur, sum ikki hava meguleikan at hava bernini búgvandi heima, tá tey gerast sterri og meta tey tað tí vera best fyri barnið, ai tað kemur at búgva á einum stovni, eitt nú sum á Eirargarði 14—16. Eingin sjúkradeild Tað er eingin sjúkradeild beinleiðis knýtt at Eirar- garði 14—16, eins og tað er á fleiri líknandi stovn- um í Danmark. Hetta ger, at fleiri av teimum andveiku, sum skulu hava sjukrarøkt, fram- vegis verða send til Dan- markar. — Hvussu hevur hesin stovnurin annars verið móttikin av fólki yvir- hevur? — Tað er einki at dylja yvir, at tá tílíkur stovn- ur sum Eirargarður 14—16 er nakað nýtt í Feroyum, so kann hann tykjast eitt sindur ræð- andi fyri fólki — í hvussu so er í byrjanini. Aður hava vit jú sent all tey andveiku av landinum. Annars hevur hann verið væl móttikin. Smærri eindir — Er tað rætt at byggja ein so stóran stovn og leggja hann í Havn? — Tað er okkara hugs- an, at tað er ikki tað heilt rætta at savna øll tey andveiku á einum stovni í Havn. Í framtíðini eiga wit at leggja okkum eftir at fáa smærri eindir úti um landið, har tey and- veiku kunnu búgva nærri at foreldrunum. — Er tað ikki ov nógv avgjert at byggja tílíkar »dyrar« deildir til hesi fólkini? — Um vit góðtaka, at hesi fólkini skulu liva, so mugu vit eisini teimum semilig kor at liva undir. Deildirnar ern ikki ov »flottar«, sum onkur skal hava tikið til Tær eru sjálvandi gjørd- ar soleiðis, at tær kunnu geva vera heim hjá hesum fólkum restina av lívi teirra. Eins innrættaðar Tær fýra deildirnar á Eirargarði 14—16 eru allar eins innrættaðar. ] hverjum enda eru 6 køm- ur. Til hverji seks komur hoyra wc- og baðirúm og ein uppihaldsstova. | midjuni å hvørji deild eru felagsrúmini. Ein stórur rúmligur køkur við øllum nútímans hent leikum. Tað verður eisini etið í sjålvum køkinum, soleiðis, at øll eru í sama rúmi, tá etið verður Arbeiðssparandi Hetta er ógvuliga gott og arbeiðssparandi. Starvsfólkið kann hjálpa til, tá búfólkini eru farin til borðs, samstundis, sum tey vegleiða hini, sum borðreiða, taka av borðinum, vaska upp 0.s.fr. Køkurin er somuleiðis væl egnadur til at bu- fólkini gera matin sjålvi, borðreiða 0.a. Síðani er heli til ymisk ítriv. Har eru borð, stól ar og nógv skåpsplåss ti at goyma amboð. leiku og ymiskt tilfar í. Orogva ikki hvønn annan Um tað er vynskiligt, kann hvør deildin bytast sundur i minni eindir Har eru skjótihurðar ímillum báðar uppihalds- stovurnar og ímillum sovihelini og uppihalds- stovurnar. Gott er at hava hesar skjótihurðar, ti tá kunnu fólk ikki órógva hvenn annan ov nógv Sostatt er meguligt á somu deild, at nekur lurta eftir útvarpi, onnur síggja sjónvarp, onnur sita og spæla okkurt ella Trý av starvsfólkunum á Eirargarði. Frá vinstru: Bjarni Clementsen, fyristeðumaður, Kristian Arge, hjálparmaður og Ingrid Dalsgaard, um- sorgarassistentur práta, meðan uppaftur onnur hava frið at sova. Hetta hjálpir uppá trivn- aðin. Í kjallarahæddini á norðaru lonini eru eisini fleiri rúm, sum enn ikki eru heilt liðug at taka í brúk. Her eru goymslurúm, klæðirúm og síðani eitt rættiliga stórt arbeiðs- og terapirúm. Heartil hoyra wc- og baðirúm. »Smidjan« Terapirúmini ella »Smidjan«, sum onkur vil kalla tey, skulu brúk- ast deils til fysiskar venjingar og deils til handalig arbeiði. A Eirargarði 14—16 hava tey annars søkt um at fåa normeradan ein fysioterapeut at arbeida å deildunum. Hann skal m.a. brukast til at geva ymsar venjingar og eis- ini til at leggja starvs- fólkunum lag á at geva búfólkunum og læra tey tær rettu venjingarnar Frileturnar Tað verður síðani hugs- að um tey handaligu ar- beiðini, sum búfólkini kunnu gera. Eitt fólk er sett í starv og arbeiðir hálvan dag at hjálpa bú- fólkunum at gera ymiskt í friløtunum. Hetta fólk- ið hevur útbúgving sum hondarbeiðslærarinna og heldur í letuni til í nekr- um rúmum, sum Eirar- garður 14—16 hevur lænt á gomlu deild 5. Hon tekur, ímóti fólki 3—4 tímar um dagin. Hendan skipanin verður bert fyribils, til nýggi verkstaðurin Vón á Argjum er liðugur Seinni er ætlanin, at hetta starvsfólkið skal hava leiðsluna á terapi- deildini. Keypa frá Lands- sjúkrahúsinum Tá tey andveiku búðu á Deild 5 á Landssjúkra- húsinum varð hon rikin beinleiðis sum ein partur av Landssjúkrahúsin- um, bæði hvat fyrisiting og praktiskum arbeiði viðvíkur. Nýggju deildirnar á Eirargarði 14—16 skulu rekast meira sjálvsteð- ugt. Tað er andveikra- verndin og Almanna- stovan, sum hava ábyrgdina av heiminum. Kortini fer heimið framvegis at fáa ymsar tænastur frá Lands- sjúkrahúsinum, t.v.s., at andveikraverndin kemur at gjalda fyri tað arbeiði, sum Landssjúkrahúsið ger. Bíligari saman Deildirnar eru frá byrjan av ætlaðar at liggja á sjálvum sjúkrahúsekin- um Hetta kemst helst av, at menn hava hildið at tað er bíligari at reka ein stovn saman við eðr um stovni, her sjúkra- húsinum, sum framman- undan hevur bæði høli og maskinur o.a. til at røkja nakrar av teimum praktisku uppgåvunum, sum fylgja vid einum tílíkum stovni, eitt nu sterri kek, vaskari og oljufýr Í letuni fáa deildirnar mat frá Landssjúkrahús- inum, undantikið tað,