leygardagur 9. august 1980síða 9

Hjálpiamboð Nú Eirargarður 14—16 er rættiliga nýtt, fer tað at taka sína tíð at finna fram til tey hjålpiambod, sum tey einsteku búfólk- ini hava terv á. Tað er annars vónin hjá starvsfólkinum á deildunum, at tey kunnu fáa tey neyðugu hjálpi- tólini innan alt ov leingi, soleiðis, at starvsfólkið skal ikki fáa eitt nú ring- an rygg ella annan skaða av at skula flyta og lyfta búfólkini fleiri ferðir um dagin, tað veri seg í og úr songini, í bað o.s.fr. 37,5 størv Tad eru normerad 37,5 størv å deildunum. Hesi størv eru bædi uppå fulla tid og ikki fulla tid. Til hvert búfólkið, sum er undir 17 ár, er normerað eitt starv. Tá búfólkini eru eldri enn 17 ár, er normeringin eitt hálvt starv. Hetta kann vera eitt sindur trupult, siga tey trý í samreðuni við So- sialin. Tí oftani eru bú- fólkini bæði tyngri og sterri, tá tey gerast eldri, og hetta gevur sjálvsagt meir arbeiði. Júst av hesi orsek eru hjálpiamboðini av stórum týdningi. Í skúla og arbeiða — Hvat takast so bú- fólkini å Eirargarði 14—16 so við dagliga? — Jú, fleiri ganga á skúlanum á Treðni. Nekur arbeiða úti, eitt nú á verkstaðnum Vón, og uppaftur onnur ar- beiða við ymiskum á Eir- argarði. Einki av búfólkunum gongur í vanliga fólka- skúlanum. Hetta kemst fyrst og fremst av, at har búgva so fá bern, og harafturat kemur, at bú- følkini å Eirargarði arbeitt hjá skógfútanum við at seta plantur niður ymsa staðni í landinum. Eisini í byggingini av Verkstaðnum Vón hevur onkur verið í arbeiði hjá Finn í Puntabyrgi. Arbeiðsmeguleikar Fyri nekrum árum síðani varð annars eitt álit gjørt um møguleikarnar hjå brekadum at fåa ar- beiði. Hetta álitið varð sent landsstýrinum, men síðani er einki hoyrt til tað. Tey andveiku í Feroy- um gera sum er ymisk arbeiði, eitt nú teir sjálv- lýsandi steyrarnar fram- við vegunum fyri lands- verkfreðingin. I Danmark eru møguleikarnir tó nógv betri hjá tílíkum fólkum at fáa ymisk arbeiði. Har eru virkini nógv fleiri, og marknaðurin er sterri. Tol — Hvat krevst fyri at skula arbeiða við and- veikum? — Tað krevst fyrst og fremst tol, tí tað er oft- ani so leingi, til ein sær eitt úrslit av sínum arbeiði. Men, um vit royna at skilja hesi fólk- ini og steðu teirra, tá verður arbeiðið nógv lættari. — Starvsfólkini hava fingið útbúgving til at stimulera tey andveiku og at »avleida« skeivar uppfatanir og reaktiónir. — Vit kunnu ongantíð gera hesi fólk heilt normal aftur. Men vit kunnu fáa tey til at klára seg sjálvi reint sosialt í tí dagliga. Gera tey sjálvbjargin — Vit kunnu hjálpa teimum at gerast so sjálvbjargin, at tey ein dag kunnu hava eina Nr. 61 — 9. august 1980 sosialurin Síða 9 sum tey å deildunum 14—16 hoyra til tann sjálvi keypa og gera. partin av andveikum, sum ikki klára seg best í ; ti dagliga. — Brúka læknarnar Annars hevur skúlin á > á Landssjúkra- Treðni sítt egna heim = húsinum fyri andveik. Hetta . Få = se , heimið er opið skúladag- - y - eg ; np arnar. Um vikuskiftini > = Dr og heitt vatn kemur frå 'ni høi :1 for. 4 ps "sådke Landssjúkrahúsinum. in keim til for in rr mn it Teir taka sær somuleidis #2 7 av øllum ti tekniska å FO rd A deildunum. Klæðini = Arbeitt hjá 5 verða eisini vaskað har P , , Br re og teir tøma ruskiløtini skógfútanum På á - á fr so hvert. Tað verður annars roynt re vid * Harumfr-mt kemur at finna teimum and- 0. Pi -— tann læknaliga ábyrgd- veiku pláss í samfelag- - då in, sum i løtuni liggur num, har tey hava møgu- se % - i hjå læknunum å Lands- leika at arbeida. T.d. Tr sjúkrahúsinum. hevur verið roynt at Ég Í framtíðini skulu hava búfólk á Eirargarði É , deildirnar gjalda fyri 14—16 í skúla fyrrapart- r PÅ hesar tænastur, og i løt- in og i arbeidi seinna- sei Maip> uni verður arbeitt við at partin. ; gera ein sáttmála. Sum ein roynd kann ” 6 nevnast, at onkur hevur mr Nýggja heimið hjá teimum andveiku, Eirargardur 14—16, liggur i vestara endanum á økinum hjá Lands- sjukrahusinum framtíð á einum pension- ati. Tey trý halda fram: — Vit halda tað vera rætt at krevja av okkara politikarum, at teir royna at skilja viður- skiftini hjá hesum fólk- um. Vit halda tað eisini vera rætt at krevja av vanligum fólki, at tev uppfera seg normalt móti teimum andveiku. Oftani sær eing at tey normalu uppfera seg heilt ónormalt, tá tey eru í samband við andveik. Sambandið við foreldrini — Hvussu er sambandið millum tey andveiku á Eirargarði 14—16 og for- eldrini? — Tað er ógvuliga ym- iskt. Summi av okkara búfólkum hava gott samband við foreldrini, onnur minni gott, og uppaftur onnur hava als einki samband við for- eldrini. — Fleiri av búfólkun- um hava jú búð í Dan- mark í rættiliga langa tíð og hevur sambandið við foreldrini verið so at siga einki. Hjá hesum foreidrum er tað eitt sindur torfert at koma í samband aftur við bern síni. Uppá fyrispurning, hvussu kenslulívið er hjá einum andveikum, svara tey, at tey andveiku kunnu vera bæði glað og kedd eins og vit onnur. Serliga kann gleðin vera stór, tá tey klára okkurt ávíst sjálvi. — Vit síggja og upp- liva oftani heilt fantast- iskar reaktiónir, sum ein ongantíð hevði roknað við. Kenslulív sum onnur — At serliga bernini eru viðkvom og hava eitt kenslulív, kemur kanska best til sjóndar, tá onkur hegtíð er í nánd og nekur eru farin at pakka niður í taskur, ti tey skulu heim til foreldrini. Tey, sum ongan veg sleppa, eru sorgarbundin og vita, hvat tað vil siga at hava mammu og pápa heima. Tað hendir eisini, at foreldur lova at koma eftir børnunum og hava tey heima í weekendini. Vit taka so klæði fram og gera klárt. Men so kann tað henda, at foreldrini als ikki koma eftir bernun- um og hetta fær so sanniliga bernini at vísa, hvussu sorgarbundin tey eru. Tey hava skil á, at nú koma mamma og pápi ikki eftir teimum. Gongirnar eru rúmligar og hugnaligar. Stavnhaldið: sjálv- bjargni og.… — Hvat verður so fram- tiðar = stavnhaldið hjá tykkum á Eirargarði 14—16? — Tað er sjálvbjargni í tann mun, tað kann lata seg gera. Alt eftir, nvussu tey elnstøku búfólkini eru fyri menn- ingarliga. — Vit arbeiða í felag við m.a. skúla, arbeiðs- pláss og foreldur við at læra hvenn einstakan tað, sum krevst fyri at hann kann laga seg til okkara samfelag. Men vit gera okkum alla tid- ina greitt, at tað er tann vanliga liviháttin íso- kallaði normali), sum vit stíla ímóti. Við at ar- beiða á henda hátt eru bestu meguleikar fyri at rekka so langt, sum evn- ini hjá hverjum einstek- um búfólki loyvir til. kann sita og prátæ og gera eitt hvert Heim Tey halda fram: — Með- an skúlar og aðrir stovn- ar hava til hevuðsenda- mál at læra búfólkið ym- iskt. m.a. sjálvbjargni er tað okkara uppgáva eisim at vera eitt heim. Vit royna at skipa so fyri, at búfólkini kenna seg heima. — Men fyri tey, sum klára seg væl í ti dagliga. royna vit at arbeiða fram ímóti, at tey kunnu fáa sítt egna heim uttanfyri stovnin einaferð. Hetta arbeiðið er ikki tann lættasta uppgávan hjá okkum, einamest orsak- að av, at samfelag okk- ara er ikki vælegnað fyri fólk, sum ikki eru sum hini. — Hóast tað, so eru gleðilig framstig hend — einamest av tí, at fólk nú betur enn fyrr skilja steðuna hjá hesum folk- um. Har eru eisini borð og stólar, har hann