leygardagur 6. september 1980síða 3

SOSIALURIN Útvið 300 bátar luttóku í rakstrinum í Havnagrind- ini mikudagin. Grindalógin má broytast, um skil kann fáast á sigur Martin Kúrberg blóðbaðið mikudagin Síða 3 Grindalógin má broytast — Grindadrápið í Sanda- gerði mikudagin var ein national skomm. Eitt slíkt blóðbað vil eg ikki vera við til aftur. Hetta er dómurin, sum Martin Kúrberg, grinda- formaður, fellur yvir dráp- ið. Tá Sosialurin hósdagin stakk inn á gólvið fyri at fáa hansara viðmerking, var tað fyrsta Martin segði: — Eg bleiv so sjoker- aður í gjár, at eg eri ikki komin yvir tað enn. Hatta kunnu mínar kenslur ikki taka. Tá tað endiliga eydnað- ist teimum útvið 300 bátunum at fáa grindina inn á Sandagerðisvík eftir fleiri royndir, varð hon stungin niður í einum øgil- igum blóðbaði, hóast Martin ikki ivast í, at hon kundi havt gjert land- gongd, tí hon gekk við ferð inn eftir víkini, men bátar- nir aktaðu ikki ordrarnar frá formanninum og legdu seg at stinga! Ræddist signalini frá aldumátara Grindin, sum upprunaliga varð funnin eystanfyri Borðuna, var spek og góð at fáast við, men komin inn í Nolsoyarfjorð kavaði hon nakrar ferðir Tað eydnaðist tó at fáa hana inn í móti aftur, men við boyuna útfyri grótkastinum í Argjum vendi hon ferð eftir ferð. Hon hevur helst ræðst signalini frá boyuni, sum er ein aldumåtari. Samstundis varð eisini boðað frá grind á Eyst- nesi. Meðan bátar fóru eftir hesum bólkinum, varð bíðað við hini grind- ini sunnan fyri Argir. — Tað eydnaðist at fáa bólkarnar saman og so hildu vit á Sandagerð. Sjálvur lá eg eystastur Hetta havi eg gjert í teim- um seinastu grindunum fyri at hon ikki skal fara í grótið undir sjúkrahús- landinum, men á sandin, men mikudagin gekk illa, greiðir Martin frá. Annars sá út til, at tað fór at eydnast at fáa grindina á land. Martin greiðir fra: — Eg rópti, tá grindin hevði tikið ferð á seg: „Eingin stingur, fyrrenn eg havi sagt til. Leggið váknini !< — Men við eitt sá eg menn stinga. Og hetta vóru ikki unglingar, men afturímóti tilkomnir menn, sum vóru farnir yvir tey 40 og meira. Ég rópti aftur, so tað gelti í „Stingið ikki! < — Men bátarnir aktaðu ikki ordran og tí endaði alt í einum blóðbaði. Bátar sigldu fram í grindina og stungu, ístaðin fyri at halda seg aftanfyri formansbátarnar. Og tað er eingin orsek til at siga, at teir ikki hoyrdu ordran frå mær, ti eg hevði rópara sigur Martin, og vísir í hesum sambandi á, at teir, sum stungu, brutu paragraff 10 í grindalóg- ini. Paragraff 10 sigur: Tá ið grindin er komin á hval- vánna, skal sýslumaðurin saman við grindaformonn- unum, sum hoyra hval- vánni til, einsamallir stíla fyri nær og hvussu fram skal farast í drápinum Tann, sum ikki fylgir hesum reglunum, kemur undir sekt. — Sum sagt, eg sá bátar stinga, men eg sá ikki hverjir menninir vóru. Tí hevði eg verið ógvuliga fegin at fingið ein lepa við nevnunum á teimum, sum stungu fyrst — um hann so er undirskrivaður ella ikki. Eg vil halda grinda- lógina fult út og vil, at menn, sum bróta hana, verða drignir fyri rættin. Í hesum sambandi vísir Martin á eina aðra grein í grindalógini. Sambært henni skuldi tað kunnað verið meguligt at fingið slíkar upplýsingar Greinin er soljóðandi: „Einhver bátur, sum fer í grind, skal hava sín for- mann valdan av øllum båtsmonnunum, og skal sýslumaðurin til eina og hverja tíð kunna krevja upplýsing um formansval- ið. Formaðurin hevur ábyrgd av, at allir báts- menninir gera sína skyldu.« Lógin må broytast Martin Kúrberg ferir eis- ini fram, at grindalógin má broytast. Og besta demi um, at nakað er galið við núver- andi lóg, var drápið miku- dagin. Tí, sum Martin sigur tað ber ikki til, at 250 bátar fara inn eftir 78 hvalum við tveimum váknum hver, so ómetalig- ur skaði verður. — Men skaðin er einki í móti skommini, sum stendst at slikari fram- ferð, leggur Martin afturat. Hann hevur ferð eftir ferð heitt á legtingsmenn at fáa grindalógina broytta, men enn er einki hent uttan tað, at legting- ið setti tveir mans, nevni- liga Sverra Egholm, bóka- verð og Jens P. Ellender- sen, fulltrúa, at endur- skoða grindalógina. — Teir virdu ikki allar grindaformenninar í Fer- oyum so frægt, at onkur av okkum bleiv bjóðaður við, sigur Martin. Bert tólv bátar Sjálvur hevur Martin mælt til — m.a. í eini út- varpssending — at broyta grindalógina til hana, sum varð brúkt í Vestmanna í gomlum degum Uppskotið hjá Martini gongur út upp á, at teir fýra grindaformenninir velja sær hver sínar tveir hjálparbátar, so bátarnir vera tólv — tríggir í styri- borð. tríggir í bakborð og seks aftanfyri. Hesir bá- tarnir, sum skulu hava ein hvítan vimpul, skulu halda grindini til, meðan restin av bátunum skal halda seg aftanfyri. — Kann man stíla sol- eiðis fyri, fer grindin upp á land. Í gomlum degum fór hver grind upp á land og tá hevði man bara árabátar. Í dag hava vit maskinbátar við ekkoloddi at reka við, men tað sýnist at blíva verri og verri, slær Martin fast. Allir vilja vera fremstir Um sjálvan raksturin sigur Martin, at tað vísir seg sum allir bátarnir vilja vera fremstir. Og hverja ferð bátarnir komu ov nær grindini hendan dagin, kavaði hon. — Eg rópti fleiri ferðir um at halda seg longur burtur frá grindini, men tað nyttaði lítið. Í hesum sambandi vísir hann eisini á tað óskilið, at onkrum bátum vóru hendan dagin bert smá- dreingir við bjargingar- vesti. Martin heldur, at tað er fullkomiliga ófor- svarligt at lata dreingir sleppa út báti uttan nakar vaksin er við Eisini heldur hann, at speedbátarnir, sum miku dagin lógu og steemaðu aftur og fram, gera mein fortreð enn gagn At enda spurdu vit Martin Kurberg, sum nú hevur verið grindaformað- ur á 27 — unda ári, um hetta var tað ljótasta grindadrápið, hann hevði verið við til: — Ja, tað er tað, frá- roknað tað triðja drápið í 1978, tá nakað tað sama hendi, og menn blivu dømdir í rættinum. Nei, verður væl skipað fyri, fer grindin á land. Tað eyd- naðist teimum fyrru grindunum í 1978. Tá var ikki stingur á hvalinum, og meiri humant kann eitt dráp ikki vers