mikudagur 8. oktober 1980síða 6

telf. 14720. 11820 box 76, 3800 Tórshavn Útgevari: p/f sosialurin Fyritaks- og blaðstjóri: Blaðmenn: Tórfinn Smith (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miller Arne Thomsen Sosialurin Dimmalætting Lýsingar: Uppseting: Prent: Nógvar orsøkir at velja Javnaðarflokkin TAÐ VÓRU GÓÐ tíðindi at frætta um úrslitið av Vesturtýska valinum, tá greitt var, at vesturtýski veljarin hevði givið javnaðarstjórnini eina dygga álitisváttan, og samstundis givið borgarligu andstøduni ein so dyggiligan frammaná, sum tei íkki hava fingið síðani beint eftir seinra heimsbardaga. OG HVAT SIGUR hetta so okkum. Hví velur vesturtýskarin javnaðar- menn at stýra landi sínum. Júst av somu orsøk, sum í ødrum framkomn- um demokratiskum londum. Taka vit Norðurlond, so eru tey eitt talandi dømi um skilagóða samfelagsstýring, har demokratiið er sett í hásæti. Í hesum londum hava vit talu- skrivi- trúar og samkomu- frælsið. Í hesum londum hava vit góð og rættvís samfelagsviðurskifti. Í STYTRI tíðarskeiðum hava borgar- ligir flokkar roynt seg á stjórnar- pallinum, men skjótt hevur aftur verið boð eftir javnaðarmonnum, tí tað hevur víst seg. og tað ikki bert hevur verið í Føroyum, at torført hevur verið at skipa stjórn uttanum Javnaðarflokkin. EITT ANNAÐ EYÐKENNI er eisini í teimum londum, har javnadarflokkur- in er sterkur. Har er ein kommunista- flokkur altíð veikur. Samanberð við t.d. Vesturtýskland nú kommunistarnir als ikki blivu umboð- aðir í nýggja samveldistinginum. EISINI HETTA ER galdandi í Føroyum. Hví reikaðu okkara heim- ligu kommunistar undan seinasta vali oyggj úr oyggj — bygd úr bygd, og mæltu fólki frá at velja Javnaðar- flokkin? Just tí teir vistu, at um Javn- aðarflokkurin kom sterkur til ræði, var eingin gróðrarbotnur fyri teimum. Teir mæltu ongum frå at velja t.d. Fólkaflokkurin ella Sambandsflokk- in av teirri einføldu orsøk, at fingu vit aftur eitt borgarligt stýri í Føroyum, sum vit høvdu tað í fimtiårunum, sóu teir sín stóra møguleika. SOSIALURIN Dupultmoralur Eg hoyri ikki til tey, ið hava ráð at fara út at ferðast. Men ein dagin í summar slapp eg inn á dekkið á Smyrli at vinka farvæl. Tá mundi eg fingið sjokk, tí har á dekkin- um, við tvisti upp úr reyva- lummanum, rokaðist Johann- es M. Olsen løgtingsmadur, og forvitin sum eg eri, fekk eg at vita, at hann sigldi har sum maskinmeistari Kann hetta vera tann sami J. M. Olsen, sum arbeiddi við hond og fót í móti at Smyril skuldi koma til landið, sum var við at fella >lassamáliðÉ sum arbeiddi móti at vit fingu Teistan Nu smyrlasiglingin aftur skuldi fyri, honum tí sera væl at biða seg frí frå tinginum Tad hevði verið eitt sindur keðiligt at farið niðan í tingið og atkvett í móti smyrlasigl- passaði tað ing, og síðan farið umborð aftur, vundið motorin í gongd, og siglt víðari. Hetta má vera dupultmor ur við lit, men óivað sam- stundis góður sambandsmor alur Glámur Frá armóð til vælferð Aðrenn javnaðarflokkurin kom upp í føroyskan politikk, lógu sambandsmenn og sjálv- stýrismenn og klandraðust akkurát sum óvitar um tann tjóðskaparliga spurningin. Men so kom javnaðarflokk- urin inn á ting í 1928 og segði við smábernini: Nú mugu tit uppfera tykkum sum vaksin fólk! Men tá spann illsinni uppaftur meira í teimum, og teir lovaðu hevnd yvir javn- aðarmenn, og rakstrarróp og ókvæmisorð vórðu slongd eftir okkara partamonnum. Men, sum tit nyttaði tað lítið ! Tað, sum lá mær at hjarta, var at siga nakað um tað mótsteðu, sum ell uppskotini hjá javnaðarflokkinum mettu á tingi í 1930-unum Fyrst sosiallóggávan. Tá javnaðarmenn legdu hetta uppskot fram á ting, segdu okkara andstødumenn, at hendan lóg vildi ryggbróta allar førovingar, og at vit síggja, so høvdu ikki ráð at gjalda hesa lóggávu. Nei, sannleikin var, at tey gomlu, og onnur, sum ongan góðan áttu, skuldu ofrast á altarinum til frama fyri merg- súgvararnar — kapitalistarn- ar — reiðaran, keypmannin, arbeiðstakaran og aðrar Tað vóru hesir, sum áttu fyrsta prioritet til pengarnar Hvat teimum viðvíktu. sum livdu á skuggasíðu lívsins, gjørdist lítið annað enn at halda munn, tí so kundi tað sama hent, sum hendir teimum lægstlentu í Uganda, Chile, Suðurafrika, Amerika, tuslandi og aðrastaðni í teimum kommunistiskt og fasistiskt styrdu londunum ! Í 1938 kom fyrsta uppskotið um minstulen fram á ting- borð. Sjálvandi frá javnaðað- flokkinum ! Í 1940-unum legði sami flokkur til brots fyri forskots rindan og prísviðbót, men alt teir antisosialistiksu spírarn- ir royndu at fella hesi sosial- stisku uppskot, so meðkað- ust teir og góvu skarvin yvir I 1948 skipaðu javnaðar sambandsmenn og sjálvstýrismenn samgongu, men hendan samgongan sat bert í tvey ár. Og hví, jú tí tað kom til skarpskeringar mill- um javnaðar- og sambands- menn, tí sambandsmenn vóru heilt ómeguligir at arbeiða saman við, og tí er tað einki annað enn mjørkatos, tå hesir siga, at teir altíð hava havt so gott samstarv við okkara flokk. Saman við tjóðveldisflokk inum, undir leiðslu av táver andi fiskimannafelags- formanninum Erlendi Paturs- son, vóru sambandsmenn við at gera svikagerðir móti fólk- inum og fiskimanninum — teir avtóku landshandilin og teir syrgdu fyri, at minstalen- in minkaði ! So roynast álitismenn ! Feroya fólk, her síggja tit muruna í afturhaldinum. Slíkar gerðir samsvara við menn, ———————— ——————%—— allan borgarligan politikk Tað seinasta nýggja er. at teir borgarligu fara at leggja alt stilt — eitt nú Smyril, sum skal takast úr uttanlandssigl- ingini, tá sambands- og fólka- floksmenn koma til, sum teir ætla. Ferðasambandið skal leggjast lamið, fiskiflotin skal seljast av landinum. Stutt sagt verður stødan akkurát hin sama sum í tíðar skeiðinum 1950 —58. Í allar dagar er lagt eftir javnaðarflokkinum frá øllum síðum, men tað er hann, sum hevur skapt treytirnar fyri tí vinnuliga og sosiala framburðinum, sum hevur verið i Førovum hesi seinastu 20 árini. Tað er javnaðar flokkurin, sum hevur skapt fortreytirnar fyri vælferðar samfelagnum. Veljarar, gerið javnaðar flokkin enn sterkari tann 8 november SOSIALISTUR Til Paula Ellefsen og Uffe Elleman Jensen: Tað er ein last at læra onnur út frá síni óvitan Ovitan er ikki altíð ein last, men so tá man ætlar at læra onnur út frá síni óvitan við tápuligum nonsens, og tá man harafturat kallar seg fyri ein åbyrgdar-politikkara, er tað ikki bert ein last, men pínligt. Bæði fyri persónin sjálvan, og harafturat er tað ein miskredittur til teir gomlu veljararnar ! Umreddi persónur avdúkaði seg við at saman- bera seg sjálvan og tað, hann umboðar, við teir polsku arbeiðararnar og tað, teir stríðast fyri. Sjálvur rokni eg við, at polsku arbeiðararnir frábiðja sær hesar »samhuga«-kvødurnar. Póll- and er eitt sentraliserað, sosi- alistiskt samfelag og tað vil siga eina koordinerað, dikta torisk organisatións-stýring av samfelagshjólunum I hesum kann umrøddi persón- ur sammeta við seg sjálvan tey fáu við teimum mongu miðlunum Tað, sum teir feroysku sosialistarnir vilja, er júst tað sama sum teir polsku arbeið- ararnir — nevnliga at desen- tralisera og at geva teimum, sum bera byrðarnar. åvirkan, ábyrgd og vinning Meg minnist, at eg longu sum barn lærdi um ta politisku ringrásina, har teir konservativu og kommunist- isku einaræðisharrarnir stóðu lið um lið. Her kundi kanska ein »litil« Óli Breck mann verið potaður inn í millum. Já, her er skútan bundin at ein óhjálpiligari kós á gyrokumpassini ! Ein annar av somu skuffu sum áður umreddi persónur er Uffe Elleman Jensen, sum fyri stuttum skrivaði ein kronikk í Jyllandsposten, og sum Dimmalætting klipti út og setti í. Hesin kronikkurin var ikki einum »åbyrgdar«- politikkara til heiðurs. Harra Uffe Elleman Jensen hevur annaðhvert ikki tímað at gjert seg kunnugan við tey veruligu viðurskiftini, ella hevur keldan (sum man av royndum ofta hevur ásannað) givið skeivar upp- lýsingar um Smyril. Fyri tað fyrsta, so hevur Smyril ongatíð itið Mikkel Mols og harafturat hevur hann ikki kastað minni og minni av sær, men tvertur í móti meira og meira ! Ja, tað man hava argað og harmað Uffe Elleman Jensen, at tann seinasta búskapar- liga frágreiðingin frá OECD gevur teimum sosialdemo- kratisku, búskaparligu krepputiltøkunum æruna fyri eini betran av tí danska tjóð- arbúskapinum. Og hetta eftir at borgarligu »bjargingar- royndirnar« fyrst í sjeytiát unum, men tað er vandamik- ið at brúka boomerang, tá man ikki dugir at brúka hana. Vit vita, hvat Uffe Elleman Jensen hevur í ætlan og vit lata okkum ikki imponerað. Honum tervar bæði format og úrslit at kunna leggja fram — altso á »pluss-siåuni«. Nú tá trúlovingin hjá Vinstra við teir konservativu, varð tikin til endurskoðan, og man ætlar at friggja til sosial- demokratarnar, hevur Uffe Elleman Jensen trupulleikar við at finna út av, hverjum hann skal venda bakið. Tí brúkar hann ósjálvbodnu »tonki«-pausuna til at blanda seg í eina duet saman við Paula Ellefsen í Dimmu. Men tað skal man helst ikki gera, tå man syngur falskt ! !! Sjófari Akurskriftin hjá Paula E. Orða- og lygusmiðjur hjá Sambandsflokkinum Pauli El jefsen, er nú aftur av álv ara farin til verka. Hesaferð kom tað líkasum óvæntað á harn, at skula framleiða ættisoppalesnad, nú val varð skrivað út í úrtíð. Ráðini eru eittans: at grípa langt umskuna og sum ein ávísur maður fyri hálvari eld síðani dúgliga endurtaka sínar egnu lygisegur. Hesin seinni var tó bara so reiðilig- ur, at hann boðaði frá, at »metodan« var: áhaldandi endurteka av lygnini. Tí kann hesin sambandsmadur av rettum kallast ein profession r, organiseraður lygnari ellu Hann fær ju løn fyri sin »politikk« Hesaferð er programmið ella uppskriftin: at sáða lygn og ræðslu niður í fólkið um, at javnaðarflokkurin skal gera Feroyar til eitt sosialistiskt ella kommunistiskt samfelag (jfr. Ovggjatidindi nr. 68). Tá Pauli sigur »ella«, ja so meinar hann at sos. = kom. Enn hevur hesin klóki — men tó býtti maðurin ikki skilt, at javnaðarflokkurin er ein sosi- aldemokratiskur flokkur, ja eins og flokkurin hjá Willy Brandt, og ikki en sosialist iskur flokkur Í »Dimmu« nr. 111 skrivar RA A TT Em