leygardagur 11. oktober 1980síða 8

Síða 8 Framhald av síðu 6 uppgávu fyri Havnina av nevnliga at aktivisera øll tey børnini, sum koma til teirra. Fyri foreldrini er tað eisini gott at vita, at bernini takast við okkurt í frítíðini. Tey vita, hvar tey eru. Her er tað spurning- urin, um býráðið ikki hevur skyldu at hjálpa ítróttar- og ungmannafel- egum, td. við at lata fimleikarhallirnar til láns. Hverjar meguleikar hava felegini at húsa ung- dómi sínum, hava felegini ráð at hava undómin, hava feløgini fólk til at taka sær av teimum ? Teir møguleikar, sum felegini hava at húsa teimum, eru ikki góðir Ítróttarplássini eru ov fá í feløg. Tí eiga Sum hava ábyrgdina av bygging a ítróttarsteðum, at hugsa um, at sjálv innrættingin av helunum er avgerðandi fyri nýtsluprosentið og ikki prísurin. T.d. er tað ein sjálvsagdur lutur, at ítróttarhell og skúli skulu byggjast saman og ikki bert ein fimleikarhøll At hava eina ungdóms- deild kostar ikki einki Felegini gjalda í ítróttar- høllini 70,- kr. pr. tíma og 6—8 tímar um vikuna gevur eitt sindur um árið. Hinvegin hava felegini onga beinleiðis innteku av ungdóminum uttan lima- gjaldið. Ferðir á bygd. matur og uppihald kostar alt. Tað er tt skilligt, at peningur til at rekja ung- dómsdeildirnar hjá ítrótt- arfelegunum má koma aðrastaðni frá. Seta vit eitt lítið roknistykki upp fyri eitt felag við 6 ung- dómsliðum : ferðir, uppihald 10.000,— bóltar, blus- ur o.a........ 6.000— luttøkugjald í Ítróttarhellini 8.000,— Tilsamans 24.000,— Legg merkið til, at leiðar- arnir eru ólentir. Kunnu fólk veruliga vera so einoygd, at tey meta tað vera órímuligt, at fólk sleppa í fimleikar- hellina fyri einki. Um fel- egini verða noydd at steingja dyrnar fyri ung- dómi okkara, er lítil vinn- ingur í tí. Hetta eiga bæði ítróttarfelag og býráð at minnast til. Hvar skulu tey fara? Ein annar spurningur hjá ítróttarfelegunum er leiðaraspurningurin. Her má sigast, at nakað muna- gott eigur at verða gjørt, soleiðis, at fólk hevur meguleika at kunna fara á skeið ella brævskeið. Her áttu ítróttarsambondini at verið ein stór hjálp. Um ítróttarsambondini halda, at teirra uppgáva skal verða at fyriskipa lands- kapping og seta dómarar, eru tey farin skeiv. Hvat endamál hevur eitt ítrótt- arsamband, tá tað ikki kann hjálpa felegunum í sínum dagliga arbeiði. Vandin fyri, at felegini ongar meguleikar hava fyri at hýsa ungdóminum er stórur við, at politikkar- ar mala rundan um íleg- urnar til frítíðar- og ítrótt- arpláss, og útbúgving kanska eisini av fólki at seta til at taka sær av ungdóminum A. Danielsen Framhald frá síðu 3 Hóast teir báðir avhoyrdu ikki góvu heilt somu frágreiðing um til- burðin, so vóru frágreið- ingarnar sum heild tær somu. Undir forhoyrinum kom eisini fram, at ein av teimum skuldsettu hevði gjert seg inn á reiðrið við eini grein. Hann heyði knúst eitt av eggunum. Eitt vitni varð eisini fert fram undir forhoyrinum. Tað var skógarfútin. Sýn- ingarmenn hava verið í viðalundini. Endurgjalds- kravið er uppá 8000 kr. Skógarfútin upplýsti annars, at hetta er ikki fyrstu ferð, at herverk varð framt í viðalundini. Hann segði, at hetta var 6. ferð, at svanin hevði ligið á reiðri uttan úrslit. Svanarnir fingu ungar fyrr, tá meira friður var. Nú vera teir altíð órógvað- ir segði skógarfútin. Hann upplýsti annars, at tað fleiri ferðir fyrr er hent, at svanar eru tiknir av degum í viðalundini í Havn. Tað fara helst at ganga upp til 4—5 mánaðir, áðrenn málið kemur fyri í rættinum. Nú skulu politi- myndugleikarnir gera eitt ákærurit. Teir skuldsettu kunnu samb. revsilógina fáa fongsulsrevsing í nekur ár. SOSIALURIN Atli Dam, løgmadur, tå hann setti landsstevnuna hjå Javna: Tað er eitt fátækt samfelag sum sendir tey ið mest treingja til umsorgan av landinum „Hetta at øll uttan mun til kyn, aldur, rasu, átrúðna ella likamligar og sálarlig- ar veikleikar skulu eiga javnan rætt til bústað, upplæring, arbeiði, fritid og menningarmøguleikar - stutt sagt rætt til tað, vit kalla eitt normalt lív eru grundarsteinarnir undir okkara demokrat iska samfelag Men hetta er sjálsagt eitt ideal, eitt ideal, sum tey flestu okkara siga seg góðtaka. Veruleikin og gerandisdagurin er ofta aðrvísi enn í hvussu so er Hóast stór sosial fram- stig hesi síðstu 20 árini hava partar av okkara fólki verið við skerdan lut. Hesi hava serliga verið tey, sum ikki sjálvi eru fer fyri at tala sína egnu sek — hvers næstringar kanska ikki høvdu kreftir til at gera nóg væl vart við seg. Tað, sum ofta er neyðugt, neyðugt í mong- um førum, tå tú skalt verja, fåa tin rætt. Ti er neydugt at organis- era seg — og tað var just hetta, ið hendi, tå JAVNI varð stovnað fyri 9 árum síðani. Mongum brestur ætlan — sigur orðatakið. Tað var longu í 50'unum, ætlanin um bygging av deild til avdveik varð gjerd fyri Feroyar. Hetta skuldi verða partur av sjúkhús- byggingini til sálarliga sjúk. Henda ætlan varð veingjaskerd so tað munti í 1969, tá staturin avgjerdi ikki at taka tann partin av byggingini við. Lands- stýrið mótmælti tá, at tann parturin av sjúkhús- byggingini, sum umfataði tey, sum minst formáddu sær, var lagdur til viks. Og landsstýrið tók bein- anvegin samráðingar upp um henda spurning. Nú í 1980 er so bett um her. Hetta mundi m.a. vera nakað av tí, sum gjerdi, at avvarandi at teimum evnaveiku fóru í holt við at taka seg saman í felag — organisera seg. Vit minnast øll, hvussu steðan hjá teimum evna- veiku og teirra næstra- fólkum var. Tað einasta, samfelagið hevði at bjóða, um tann evnaveiki ikki kundi vera heima, var at fara niður — tó tey komu til góð og umsorgarfull menniskju, so voru hetta fremmand menniskju — í máli í medferð. Hetta var ein óhaldbar fyri ikki at siga óverdug steða. Ikki minst fyri bernini, sum mistu megu- leikan at fáa sín upp- vøkstur og menning saman við foreldrunum ein missur fyri samfelag ið. Eitt samfelag, sum sendir tey av sínum, sum mest treingja til umsorg an, burtur, burtur úr eyg sjón tað verður eitt fátækt samfelag Tad verður fátækt, ti tað brýtur tað fundament- ala demokratiska prin- sippið: rættin til at liva so nær hjá sínum, sum tey flestu kunnu. Við miðvísum upplýs- ingararbeiði og við at skora á allastaðni, har tað gjerdist neyðugt, hevur tað eydnast felagnum JAVNA at bróta niður fordómar, so samfelagið stutt sagt eisini her meira fremur síni egnu ideal. Vit kunnu nú bjóða flestum evnaveikum at vera verandi í egnum landi, og vit hava bjóðað nógvum heimaftur, so tey nú kunnu vera nærri ætt, nærri vinum. Hesi tilboð merkja, at munandi betur upplæring- ar- og bústaðarmeguleikar eru skaptir; ella við ødrum orðum: tær reint materi- ellu + umsteðurnar eru somikið batnaðar. at vit byrja at nærkast málinum fyri allari sosialari umsorgan: eitt so trygt og normalt liv sum gjørligt. Men eg kundi hugsað mær, at so hvert sum vit fáa bett um tey reint tímuligu korini, so daga aðrir spurningar upp. Hvussu við teimum djúpt evnaveiku, teimum og hvussu við gomlu, arbeiðsmeguleikum aftan- á eina eventuella upplær- ing. Her eru uppgávur, her er úr at gera. Men tað er at minnast, tað eru menniskju, tað her snýr seg um. Tað snýr seg um virðing fyri mennisk- janum, eisini teimum, sum eru eðrvísi enn tey flestu. Og man tað ikki vera her, JAVNI fær stersta tydning sín i framtíðini. Landsstýrið hevur stóra virðing fyri felagnum JAVNA og hevur skilt, at felagið ikki metir flytingina av umsitining- ini 1. januar 1980 sum ta heilt røttu. Men tað, at tann dagliga leiðslan av forsorgini nú er í Feroy- um, tað er eitt stórt framstig. (Framhald av greinini í næsta blað). Tveir av skipsfelagum teirra druknaðu — Randi-Dania sakk 10 fjórðingar úr landi. Kortini brúkti spanska bjargingartænastan 4 tímar um at koma til hjálpar Henda myndin er av fýra donskum sjómonnum, sum bjargaðust, tá skip teirra Randi-Dania sakk uttanfyri útnyrðingsstrond Spaniu Myndin er tíkin á einum sjúkrahúsi í Spaniu Teir vóru seks við Randi Dania, men tveir druknadu, tå skipið sakk. Annar var hin 42 ára gamli Otto Lervig úr Leirvík. Hann var stýrimaður Hin var kokkurin Hans Jacob sen úr Herning. Tað var, tá Randi-Dania skuldi koma einum neyð- staddum enskum skemtifari til hjálpar, at lastin, piastikk tunnur við lími, skjeyt seg, soleiðis, at skipið fekk slag síðu og sakk eftir stuttari tíð skrivar danska blaðið Aktuelt hósdagin Reiðarin sigur mM samrødu vid O J druknadu, tå teir royndu at svimja til ein bjargingarflaka. Hann undrast å, at spanska bjargingartænastan hevdu fyra timar um at koma ut hagar, skipið sakk, hóast hetta einans var 10 fjóðringar úr landi! Randi-Dania var leigað sponskum reiðaríum, sum brúktu tað í Bilbao og Marokko sigling millum Casablanca Á