mikudagur 29. oktober 1980síða 14

Síða 14 Íbúðarmál eru almannamál Jóannes Dalsgaard valevni í Suðurstreymoy Tann mest átroðkandi sosiali spurningurin í dag er íbúðartrotið í Tórshavn og í teimum sterru býun- Við teimum broytingum, sum eru gjørdar i lóggávuna fyri Húsalánsgrunnin hómast endiliga ein glotti her. Við hesum broytingum er lætt munandi um fíggingina av sethúsum eins og meguleikar nú eru skaptir fyri almennari íbúðar- bygging Men, teir grundleggjan- di meinbogarnar fyri allari sethúsa og íbúðarbygging nevniliga jarðognarviður- skiftini og ta hegu byggi- rentuna er einki gjert við. Her liggur hevuðsorsekin til tað stóra íbúðartrot sum vit hava, hóast vit eru eitt av heimsins rík- astu londum. Tí eiga vit at gera okkum greitt, at vit ikki koma íbúðarneyðini til lívs, fyrr enn nakrar heilt djúptgangandi broytingar henda á hesum eki. Hverjar skulu so hesar broytingar = verða og hvussu sleppa vit undan hesum grundleggjandi meinbogum fyri einum skilagóðum íbúðarpoli- tikki? Fyri tað fyrsta má fáast í lag ein heilt nýggj jarðar- lóggáva. Henda jarðarlóg- gáva eigur at vera orðað soleiðis, at land og komm- unur eiga fyrstakeypsrætt til alla jorð, sum brúk er fyri til byggilendi. Harnæst er neyðugt at gera eina heilt nýggja og vittgangandi skattalóg- gávu. Henda skattalóg- gáva skal geva samfelagn- um ágóðan av øllum sam- felagsskaptum vinningi eitt nú hækkaðum grund- prísum. Hesin ágóði skal nýtast í íbúðarpolitikkin- um. Ta hegu byggirent- una gerst helst einki við soleingi vit ongan lands- banka hava, sum kann stýra rentupolitikkinum. Tað má tí við skattalóg- gávuni syrgjast fyri, at ágóðin av teimum hegu rentunum, sum lánarar í Feroyum gjalda bankun- um fyri byggilán vendir aftur til íbúðarbyggingina á ein ella annan hátt. Fyri tað triðja eigur ein byggibúningargrunnur fy- ri kommunur at verða settur á stovn, so kommunur ið longu nú eru hart fyrispentar av ektum uppgávum, skulu kunna gerast ferar fyri at fara undir sterri útstykkingar. Ein leið sum henda her skitseraða er ein gongd leið, um vit skulu gera okkum vónir um at beina fyri húsaneyðini í Havn og á stórplássunum. Men hetta er ein loysn, sum tekur sína tíð, tað má tí gerast nakað munagott nú fyri at beta um ta mest átroðkandi neyðina. Tað Sambandið og Dimman Vit skulu gera nakrar metingar um, hví sam- bandsflokkurin hevur ført eitt valstríð, sum at verið kalla alt hevur grundað á ósannindum og beinleiðis lygnum um hinar flokkarnar, og ser- liga javnaðarflokkin. Problemið hjá sam- bandsflokkinum er, at hann er fullkomiliga uttan hugsjónir uttan ide uttan ideologi. Flokkurin hevur ongan- tíð havt annað mál enn at vera ímóti øllum eðrum flokkum í Fer- oyum. Fullkomiliga ne- gativur. Hann hevur aldri havt nakað sum helst positivt at bera fram. Hann hevur tikið sina stød frá 1906 til í dag við at niðurberja alt gott, alt positivt og alt sum kundi stimbra føroyingar. Til hetta hevur hann havt hitt fullkomiliga ómoralska blaðið Dimmalætting, og floksins politikarar eru tíverri hareftir.“ Men hvat verður, um hesin ómoralski og hugsjónar- leysi útspillingarflokkur kemur til ræðið! Hvussu styrkja og okkum SOSIALURIN Gunnar Staksá valevni f Sudurstreymoy skulu menn sum einki positivt hava lagt eftir seg hesi seinastu seks årini makta vandamålini í einari krepputíð ! Fylkist tí um javnað- arflokkin, gev javnaðar- flokkinum tína atkveðu til Legtingsvalið. Gott val. má verða eitt treytaleyst krav til eitthvert sitandi stýri, at tað fult út troytir teir meguleikar, sum nú- galdandi lóggáva inni- heldur. Hesir møguleikar eru rættiliga góðir og kann nógv gerast, um vilji er til tess. Býarplanirnir kunnu skipast so, at alment- gagnlig áhugamál ganga fram um privat spekul- atiónsáhugamál. Uppaftur betri enn meguleikarnir, har góðkend byggisamtykt fyriliggur. Har kunnu myndugleikarnir | ognar- taka jerð til byggilendi og eigur hetta at verða gjert í nógv sterri mun enn higartil. Lógin um íbúðargrunn gevur góðar meguleikar fyri íbúðarbygging við al- mennum stuðli. Tó eigur henda lóg at verða broytt soleiðis at tað ikki skal verða ein treyt, at leigar- arnir skulu keypa íbúðirn- ar aftan á 5 ár. Eisini eigur tað almenna at eggja íbúð- arfelagsskapum sosialum sum privatum við ókeypis grundstykkjum, ókeypis tekniskari hjálp og veg- leiðing samstundis sum tað tryggjar sær, at ikki skal kunna spekulerast við hesum íbúðum. Íbúðartrotið er ein spurningur, sum bert kann verða loystur við al- mennum fyritaksemi. Men hetta verður ikki gjert fyrr enn vit ásanna, at húsaneyð ikki longur er nakað sum bert viðkemur tí einstaka, sum stríðist fyri at fáa sær og sínum tak yvir hevdið, men at húsaneyðin er nakað, sum viðkemur okkum ellum. Ibudartrotinum koma vit við eðrum orðum ikki av álvara til lívs fyrr enn vit ásanna og viðurkenna, at mannarætturin at fáa nakað at búgva í, er eitt almannamál og sostatt má fremjast sum eitt al mannamál. Vit hava ikki ráð at lata leiðsluna til sambandsflokkin Nakað herfyri kom eg fram á ein gamlan Tinga- kross. Minnist meg rætt, var hann frá fyrst í 30- unum. Har skrivar blað- stjórin sjálvur eina grein um Sambandsflokkin og Dimmalætting. Hann tók nakað soleiðis til: „At eyðkenni fyri sam- bandsflokkin altíð hevði verið afturhald og makt- sjåka«. Oddamaðurin hjá teimum var júst tá av hægstarætti hartaður fyri sin »unødig aggressive op- træden«. Våpnini, ið Sambandið brúkti, tá ið onki annað var til at taka, vóru »at øsa upp eina óseka fólka- fjøld til fanatiska mót- steðu av ellum framburði í Føroyum«. Í eini aðrari grein í sama blaði stóð soleiðis: >Móti fávitskuni berjast sjálvt gudarnir fáfongt, sigur gamalt orð, og tað má hver skilamaður sanna minst tvær reisur um vikuna, tá hann lesur Dimmalætting« Síðan verður spurt um = valevni í Suðuroynni A—TÞM—AwA— IN Andr. P. Jacobsen tað man vera so galið, at føroyingar yvirhøvur slåka alt rått, i3 stendur at lesa i Dimmu og trúgva ti sum Amen i kirkjuni. Øll mugu vit åsanna, at nevnda grein um Dimmu og Sambandið lika so væl kundi verið frá 1980 sum frá 1930. Afturhald og ómegd hevur eyðkent hendan flokk, líka síðani hann sá dagsins ljós. Hyggur tí i Dimmalætt- ing í dag fært tú lítið at vita, hvat Sambandsflokk- urin stendur fyri í teim politisku málunum, sum frammi eru. Haraftur- ímóti er hver Dimma á tremur við illgitingum og óndskapi. Men hetta er ikki annað enn ein spegilsmynd av tí flokki, sum Dimmalætting umboðar. Hesin flokkur hevur nú sitið í andsteðu seinastu seks árini, og maka til andsteðu verður torfert at finna, hvar í heiminum tú leitar. Tá landsstýrisflokkar hava lagt fram mál síni, £X hava vit bert fingið at vita frá Sambandsflokkinum, at tei hava nógv skilabetri loysnir. Hverjar hesar eru hava vit tíverri ongantíð fingið at vita. Feroya fólk hevur áður givið Javnaðarflokkinum álit til at standa fyri land- sins stýri. Hinvegin hevur Javnaðarflokkurin eisini víst, at hann hevur verið hesa uppgávu vaksin. Tí er spurningurin í dag! Hava vit ráð til at lata landsins stýri upp til ein flokk, hvers politikk vit als ikki kenna. Hava vit ráð til at lata landsins politisku leiðslu til ein flokk, sum als ikki kennur sin egna politikk ? Sjálvandi hava vit ikki tað. Landsins leiðslu lata vit sjálvandi upp í hend- urnar á tí flokki, sum í verki hevur prógvað sín dugnaskap og vilja til at tryggja fólki okkara trygg og góð livikor, hvar ein í landinum býr. Nevniliga Javnaðarflokkin.