leygardagur 1. november 1980síða 10

- Síða 10 Manið svartskygni og ondsinni i jørdina At sáða ilt niður i fólk og at leypa ræðslu á fólk, er eitt tað mest óndsinnaða, ein kann gera sínum med- menniskjum. Hvussu ofta sigur segan ikki frá slíkum spilluvættum, sum av hatri og evund hava lagt onkran undir at vilja gera bæði ditt og datt til stóran skaða fyri tann einstaka ella alla fjøldina, og eftir at hava åtint sitt slatur at venda øllum bakið og tváa egnu hendur sinar. Slikt kundi verid sagt um ta óndsinnaðu skriv- ing, teir borgarligu flokk- arnir leggja javnaðar- flokkin undir. Við hálv- um lygnum og illgiting- um hava hesir flokkar trúttað niður í fólk, at tað hesin flokkur ger og stendur fyri, er av tí ónda. Teir gloyma — sjálvandi við vilja, sam- stundis sum teir mála hin svarta á veggin dag og dagliga — at tað sjál- vandi rínir við hjá summ- um og ger tey mótfallin yvirfyri øllum, sum kemur av skafti, sjálvt hvussu stórt virði tað hevur fyri samfelagi. Tá henda útspilling og jabban upp í saman ikki vísir seg at halda, verður tað bert tveitt í gloymi- kurvina, fyri síðani at koma fram við onkrum eðrum, sum tó eisini skjótt verður tileinkis- gjert av eini vælstýrdari og vælmeinandi hond. Eitt tey bestu demini eru postverkið, sam- ferðslan og Sovjet-sátt- málin. Hvussu vórðu hesi mál ikki útspilt og kallað øråskapur i skriving í »Dimmu« og Dagbalðnum. Men hver vildi í dag verði hesi fyri Jógvan Martin Mørk uttan. Hver vildi latið post- verkið av aftur hondum. Hetta postverk, sum í dag verður rikið við stórum yvirskoti ! Hver vildi verðið okkara vælútbygdu samferðslu fyri uttan. Ikki tey, ið dag og dagliga gera nyttu av henni, hverki tann vanliga ferdandi, og ei heldur handilsmaðurin, sum kjótt og lætt kann senda sínar verur nærum allastaðni. Hver av manningini á teimum bátum, sum hava roynt eystanfyri, vildi verðið tann góða vinning fyri uttan, har er vunnin? Ongin, heldur ikki teir, ið skriva í >Dimmuc. Men tað syrgiliga er hent, at henda skriving hevur fingið viðhald frá alt ov nógvum. Og hví? Jú! Tað er so nógv lætt- ari at fáa fólk, sum frammanundan ivast um eitt nýtt tiltak, at fáa tey at ivast uppaftur meira við at jagla eirindarleyst mótloysi ella pessimismu niður í tey. Tá fólk bert síggja Hýruvognstollur Teir, ið koyra hýruvogn, vita hvussu tungt tað mangan er at skula svara hverjum sítt. Bensinið er dýrt og avdregini og rent- an eru dýr, so skal ein hýruvognsmaður vinna sær eina vanliga dagløn, er als ikki nóg mikið við einum 8 tíma degi, men kanska nærri tí dupulta. So er at spyrja hví ? Ein stór orsek til hetta er hin ovurhonds stóru tollur, sum er lagdur oman á hetta arbeiðsamboðið, — Borgar Nybo valevni í Suðurstreymoy SS) hyruvognin. Eftir minari hugsan er eingin meining i at hetta arbeiðsamboðið skal vera skattað so hart sum tað er í dag. Fyri tey ella teir, sum reka koyring sum vinnu, eigur ein munandi tolllætti at vera givin valevni 'í Suðurstreymoy svart upp á alt, missa tey trúnna upp á alt, seg sjálvan við, og tá tað fyrst er komið so langt verður tað eitt stórt tak, ið skal til, fyri at fáa tey uppaftur á feti. Man javnaðarflokkur- in vil aldri missa mótið upp á, at tað skal ikki eydnast at fáa hesi aftur á feti. Javnaðarflokk- urin hevur altíð, og vil altíð koma at standa fyri einum slíkum politikki, at trúgvin upp á seg sjálvan, optimisman, verður sett í hásætið, hvussu so svartskygdur aðrir eru og hvussu so myrk skýggj reka fyri framman. Tí einki kann verða so ringt sum at fella í mót- loysi, og serliga tá tað ferð eftir ferð er víst, at eingin grund er fyri mót- loysinum. Var tað sum sang: „ein lítlan glotta framman fyri stavn at dýkja so á, til at rógva upp havn«. ikki onkur Var hetta ikki akkurát treystið vit kenna so væl. Og tá glottin er stórur, og vit sjálvi eru trygt í havn, skulu vit so ikki øll mana illsinnisglepsini og svartskygnið niður har tey hoyra heima, og meta upp tann 8. novem- bur fyri at seta ein stór- an kross fyri bjartskygn- inum, javnaðarflokk- inum. Hesin flokkur, sum ferð eftir ferð hevur víst, at við treystið, sjálvsál- itið og skilagóðum poli- tikki, ber til at vinna á ellum trupulleikum ! Setið tí tykkara X við lista C SOSIALURIN Osatt at almenna forðar ti privata! —ella tekur åbyrgdina frå nøkrum Leygardagin 8. november fara vit at nyta demokrat- iska rætt okkara, id gevur okkum heimild at avgera, hver skal stjórna landi okkara komandi 4 árini, vónandi verða tað 4 ár Hesa ferðina fingu vit bert 2 ár at arbeiða í, og hóast nokk so fitt er komið burturúr, so er so nógv eftir — eisini nógv, ið liggur avgreitt í Tinganesi, og sum nýggja landsstýr- ið kemur at taka steðu til, og tí ræður um, at tað verða flokkar, ið ikki eru afturhaldandi og svart- skygdir, ið koma at sita har. Allastaðni rundan um okkum eru kreppur av einum hverjum slagi, men higartil hevur tað eydnast okkum, Guð fái lov og tøkk, at hildið okkum uttanfyri. Stýrið okkara hevur heldur ikki repað seglini og lagt seg óvirk- samt at bíða til óveðrið náddi okkum — ein slík bíðitíð vildi gjert tað eskukals í meginpartinum av landinum, men stýrið helt áfram at uppbyggja og útbyggja enn meira. Tað hevur verið sagt, at hetta valið m.a. snýr seg um hver vítt tað privata fyritaksemið ella tað al- menna skal valda. Men kunnu vit tosa um nógvar fyritekur, ið bert eru privatar? Í næstsein- astu tingsetu segði ein eldri, erfarin løgtingsmad- ur — vinnulívsmaður burturav og hegt í metur hjå teimum borgarligu — hann segði nakað soleiðis: »at nógvar av teimum privatu fyritøkunum høvdu eina slangu niður í landskassan«. So bondsk og so kontant vildi eg ikki málborið meg, men eyðsýnt er, at tað privata verður stuðlað við veitingum og veðhaldum so langt, tað almenna er fert fyri tað. Og tað er beinleiðis ósonn tala, at tað almenna forðar tí privata initiativ- inum ella tekur ábyrgdina frá nekrum. Vit liva í einum frælsum samfelagi, har ellum er loyvt at fáa sær skip og virki uttan at tað almenna trýstir veit- ingar oman yvir tey, men tað hevur ofta víst seg, at tey, ið finnast mest at tí almenna hjálpseminum, eru ídnast at útvega alla ta almennu hjálp, tey kunnu fáa. Tó ósannar javnaðar- flokkurin, at har, tað priv- ata ikki orkar ella røkkur, har má tað almenna seta inn, tí til sjeynda og sein- ast, so er tað tað almenna, ið hevur ábyrgdina av landi og fólki. Henda ábyrgd kann ikki sigast var gingin upp fyri Føroya Legtingið, tá flokkur okkara fekk sæti á tingi. Alt positivt polit- iskt arbeiði lá á láni or- sakað tjóðskaparligum stríði : sjálvstýri-sam- band. Vit vóru eftirbátar á næstum ellum ekjum sam- anborið við grannalond okkara. Javnaðarflokkurin setti sær fyri at broyta hetta. Og tað eydnaðist. Fyrst tað tjóðskaparliga, síðan fór flokkurin undir at upp- byggja samfelagið. So við og við komu framstigini og í dag hava vit eitt væl- útbygt samfelag, vælút- býgt á so at siga øllum økjum: sosialt — vinnu- ligt — tjóðskaparligt — mentunarligt. Veljarar! Fíggjarliga óveðrið, sum leikar aðrastaðir, kann eisini rekka okkum. Hevuðsvinna okkara er viðbrekini og haraftrat bundin av ødrum londum og teirra vidtøkum. Vit mega ver alsamt á varðhaldi at finna nýggjar leiðir og skapa nýggjar innan alla vinnu, soleiðis at arbeið altíð verður til allar hendur og vit verða fer fyri at veita okkara sjúku, brekaðu og gomlu bestu semdir at liva undir. Javnaðarflokkurin hev- ur ma. í stavnhaldi sínum: arbeið til allar hendur, og hesum hava vit av heilum huga stríðst fyri, tí vit vita, at ein tann Jona Henriksen valevni í Suðurstreymoy —|— || ålvarsliga kreppan, ið rakar lond og menniskju, er arbeiðsloysi. Glað og takksom hava vit verið fyri, at slík kreppa ikki finnst hjá okkum — og tó, hóast vit eingi hagtøl eiga, 80 mega vit ásanna, at millum ungfólkið, serliga gentur, er arbeiðsloysi. Vit hava givið okkara ungu eina góða skúlagongd. Í virkisskrá flokksins stendur: øll eiga rætt til skúlagongd, og at skúlin eigur at byggja á føroyska samfelagið. Dentur verður lagdur á, at skúlin í arbeiði sínum hevur eitt neyvt samband við tað samfelag, bernini liva í, og ger tey kunnug við tær vinnur, sum eru grundar- lagið undir samfelagshús- arhaldinum, serstakliga fiskivinnuni. Og víðari stendur í skrá okkara: Við sínum arbeiðshátti skal skúlin, sum byggir á kristnari grund, venja bernini at liva og virka í einum demokratiskum samfelag, og skal samarb- eiði vera millum heim og skúla. Og vit hava ein slíkan skúla her á landi, og tá so tey ungu aftaná drúgva skúlagongd, har tað er roynt at læra tey upp í neyvum sambandi við samfelagið, tá tey so skulu út í hetta samfelag, so hevur hetta sama sam- felag ikki brúk fyri teimum. Ein vána, skaðilig og syrgilig byrjan. Og Hoydal floynir yvir av næmingum, nógvir av teimum eru farnir í skúla, ikki av huga ella ætlan, men tí arbeiðsleys — sum tey eru, vilja tey hava okkurt at takast við. Her má av álvara setast inn við at skapa nýggj arbeiðspláss. Og hetta fer at verða eitt av teimum hjartamál- um, sum flokkur okkara má fara undirí næstu ting- setu. Veljarar. Javnaðarflokkurin = er fúsur at fara til verka aftur og halda áfram at arbeiða soleiðis, at vit kunnu siga: Í Feroyum er gott at búgva og balast. Veljarar! Gevið okkum meguleikan hin 8. novem- ber.