mikudagur 5. november 1980síða 8

Síða 8 Metingar um valið 8. november Vit hava heitt á Ólav Clementsen, sum við hvert val ger prognosur fyri Útvarpið, um at gera eina meting um val- úrslitið. Við prenta meting hansara á hesi bladsiduni. Torfert er at spáa, serliga um framtíðina, men eg fari kortini at meta um úrslitið av val- inum hin 8. november. Tekur ein landið sum heild, so haldi eg, at sigl- ingarmálið, har tað al- menna av álvara er farið upp í leikin, fer at hava ávirkan á valið. Ikki tí at meirilutans avgerðir í siglingarmálinum eru tær týdningarmestu, ið tiknar eru í hesum val- skeiði, men tí at einki mál hevur fingið so stóra umreðu i løgtingi, í blød- unum og i útvarpinum, sum hetta. Eg meti, at førdi politikkurin í sigl- ingarmálinum heldur fer at draga atkveður frá samgonguni enn hinvegin. Eitt annað fyribrygdi, ið kanska fer at fáa stóra ávirkan á valið, er tað, at religiøsu bólkarnir, ið hava gjert rættiliga nógv um seg seinastu árini, nú vilja sleppa framat í politikki eisini. Tað hevur eydnast Adolfi Hansen at savna stóran part av hesum bólkum um sín flokk. Hetta hevur borið við sær, at eisini aðrir flokk- ar, í hvussu so er Fólka- flokkurin, hava sett menn álista, ið eru fram- standandi í religiøsum bólkum. Samanumtikið vænti eg. at hetta fer at týða eina bending til høgru og tad fer helst at ganga mest ut yvir Javnadar- flokkin og Tjóðveldis- flokkin. Nú hava næmingar í Hoydelum og aðrir gjert eina velj- arakanning, og úrslitið av henni peikar ikki á nakra bending til høgru, men grundarlagið er veikt, ið henda kanning byggir á, og nógv óvænt- að er komið fram við uppstillingini. So ein meting av valunum í teimum einstøku valdømunum: | 1. Norðoya valdemi. I 1950-unum og 60-unum vóru 3 stórir flokkar her, men valið í 1978 javnaði út, so at tað blivu 5 flokkar ið komu at gera seg galdandi. Harum- framt fekk tann nýggi Framburðs og fiskifinnuflokkurin fleiri enn 250 atkveður. Nú er tað jú hent, at býráðs- limur hjá Javnaðarflokk- inum og býráðslimur hjá Tjóðveldisflokkinum eru farnir á listan hjá F. F. flokkinum. Hetta fer iva- leyst at hava stóra broyting við sær. Taka Kári og Olvheðin nógvar atkveður við sær, so gongur tað fyrst og fremst út yvir Javnaðar- flokkin og Tjóðveldis- flokkin. Nú er Vilhelm Johannesen rættiliga komin fram í politikki, og sum landsstýrismaður gjerdi hann skjótt av í ølmålin- um og sjúkrahúsmálin- um. Tað er hugsandi, at hann fær fleiri persónlig- ar atkveður hesa ferð enn seinast, og tað kemur kanska at viga nakað upp ímóti tí, at Olvheðin er rýmdur. Hvat ávirkar tað, at Kári er rýmdur úr Tjóð- veldisflokkinum ? Eitt er vist, at tað skulu ikki tær stóru broytingarnar til fyri at tjóðveldis- maðurin í Norðoyum er í vanda. 2. Eysturoyar val- demi. Í Eysturoy hevur Sjálvstýrisflokkurin mø guleika at fáa mann valdan. Ein lítil framgongd her í mun til sjálvstýrislistan í Suður- streymoy ella Norð- oyum, kann gera hetta. Skuldi Sjálvstýrisflokk- urin fingið so stóra fram- gongd, at honum lutast 3 tingmenn, so verður tann eini úr Eysturoy. Annars er ikki líkt til stórvegis broytingar verða í Eysturoy. 3. Norðstreymoyar valdemi. Sambands- flokkurin og Tjóðveldis- flokkurin høvdu so mik- ið meira enn hinir, at teir fáa helst valdemisvaldu tingmennirnar aftur. Haraftur ímóti er fólka- flokksmaðurin meira í vanda. Ein lítil fram- gongd hjá Fólkaflokk- inum í Suðuroy, ella um sami flokkur fær valdemisvaldan ting- mann í Vágum, kann gera tað, at Ossur Dam Jacobsen ikki verður afturvaldur. 4. Suðurstreymoyar valdemi. Atkveðutalið í Suðurstreymoy er so stórt, at um ávíst rák, ið ikki er staðbundið, verður, so sæst tað best í Suðurstreymoy. Men ikki vænti eg so stórar broytingar, at býtið av valdemisvaldum verður broytt, t.v.s. at teir 4 stóru flokkarnir fáa hver sínar tveir. Neyvan er ivi um, at Framburðs og fiskivinnuflokkurin fær eykavaldan tinglim í Suðurstreymoy. Meira ivasamt er við Sjálv- stýrisflokkinum, men helst verður Hilmar Kass afturvaldur. Fær Sambandið ella F. F. stóra framgongd, er tó annar javnaðarmaðurin í vanda. 5. Vága valdemi. Í hes- um valdemi eru farnar tær sterstu atkvødu- broytingarnar fram frá einum vali til tað næsta. T.d. fekk Fólkaflokkurin báðar mennirnar í 1943 og í 1970 ongan. Í 1974 fekk Sambandsflokkurin ongan mann, og í 1978 var um reppið at hann fekk báðar. At tað aftur hesaferð fer at vera mun- andi broyting, er lítið at ivast í. Taka vit Fólka- flokkin fyrst, so hevur verið stríð um Vilhelm Nielsen, líka síðan hann í 1966 sveik, tá ið sjálvstýrismálini komu til atkvødu á tingi. Hann fall í 1970, men so í 1974 royndu Miðvingar at fáa sín mann inn á fólka- flokkslistanum. Hetta miseydnaðist, men úr- slitið varð, at Fólka- flokkurin aftur fekk flest atkveður í Vágum. Í 1978 vildu Miðvingar ikki verða við, um Vil- heim Nielsen varð upp aftur stillaður. Úrslitið varð har eftir, og nú hevur Vilhelm tikið seg burtur úr. Meguleikarnir eru nú rættiliga stórir fyri, at Fólkaflokkurin aftur far annan mannin. Hetta kemur eisini at gera tað, at meguleikin hjá Sambandsflokkinum at fáa báðar mennirnar helst er burtur. Leon Joensen stillar ikki upp aftur, og tað dregur helst frá hjá Sambands- flokkinum. Man ikki ein partur av hansara at- kveðum fara til F. F. flokkin? Javnaðarflokk- urin far tungt við at bjarga manninum í Vágum, eg vænta ikki at tað eydnast. F. F. flokk- urin fær helst munandi framgongd, nú fleiri úr „Kristus er svarið< stilla upp hjá teimum, men neyvan fáa teir mann í Vágum. 6. Sandoyar valdemi. Her er so stórur meguleiki fyri broyting- um av tí, at flokkarnir vóru so javnir við valið í 1978. Tá hendi tað segu- liga, at javnaðarmaðurin fall fyri fyrstu ferð í 44 ár. Hetta hevði eingin væntað. Tað stóra frá- fallið var í Skopun, har Javnadarflokkurin fór næstan niður í helvt, meðan Sambandsflokk- urin fór nakað tað sama fram. Tann harða kapp- ingin millum Fólkaflokk- in og Tjóðveldisflokkin gjørdi so tað, at báðir fóru fram um og fingu mennirnar. Í Sandoynni vænta teir, at Javnaðar- flokkurin aftur fær mannin valdan hesaferð. Sambandsflokkurin hev- ði stóra framgongd við valið í 1978 soleiðis, at ein nú ikki kann síggja burtur frá meguleikum hansara at fáa annan mannin. Skuldi tað hent, vil tað verða fyri fyrstu ferð síðan polittiskir flokkar vórðu stovnaðir í Feroyum í 1906. Ein or- sekin til, at Sambands- flokkurin ongantíð er komin fyri seg, er hon, at Jóan Petur Davidsen, ið valdur var fyri Javnað- arflokkin frá 1936 til 1970, var sambandsmað- ur burtur av. 7. Suðuroyar valdemi. Í Suðuroy hevur Javnað- arflokkurin víst stóran stabilitet líka síðan 1958, men tað skulu bert smáar broytingar til at triðji maðurin fellur. Seinast væntaðu bara tvær atkveður hjá Tjóð- veldisflokkinum í at teir tóku hann. Javnaðar- mennirnir á Tveroyri, ið sita við leiðsluni í býráðnum, hava verið rættiliga nógv fyri skotum. Hetta og so tað, at Hergeir Nielsen og Ove Mikkelsen fara at kappast um atkveðurnar hjá Tjóðveldinum, og sum aftur kann geva hesum flokki framgongd, kann fera við sær, at Tjóðveldis- flokkurin fær umdemis- valdan mann og Javnað- arflokkurin tí bert tveir. Sambandsflokkurin fær sín mann afturvaldan uttan iva. Fólkaflokkur- in í Suðuroy hevur meguleika fyri eykavald- um manni, men úrslitini hjá hesum flokki bæði í Norðstreymoy, í Vágum og í Sandoy avgera hetta. Adolf Hansen hevur fingið »høvuds- prestin< hjá >Kristus er svarið< at stilla seg upp á F. F. listanum í Suður- oy. So er spurningur um hetta gevur framgongd hjå teimum. Burtur år hesum met- ingum komi eg til hetta úrslit: 1. Fólkaflokkurin. Vænti at hann heldur sína steðu. Maðurin í Norðoyum, í Eysturoy og 2 menn í Suður- streymoy verða valdemisvaldir. So vænti eg eisini valdømis- valdan mann í Vágum. 6. fólkaflokksmaðurin fell- ur í einum av hinum 3 valdemunum. Giti í Sandoynni, men hetta er ógvuliga ivasamt. II. Sambandsflokkurin. minni Fær eina framgongd í atkveðum og ein tingmann aftur at. 2 valdømisvaldar í Eyst- uroy, 1 í Norðstreymoy, 2 í Suðurstreymoy, 1 í Vágum og 1 í Suðuroy. Haraftur at 1 eykavald- an i Norðoyum í 1 í Suðurstreymoy. Tilsam- ans 9 tingmenn. III. Javnaðarflokk- urin. Vænti hann sum taparan í valinum. Val- demisvaldu menn hans- ara í Norðoyum, Eystur- oy, Vágum, annar í Suðurstreymoy og 3. í Suðuroy eru allir í vanda fyri ikki at verða valdir. Verður hann óheppin í hann missa tveir menn, og eg giti, at tað hendur. Fær mann í Norðoyum, Eysturoy, Suðustreymoy Sandoy og 2 í Suðuroy. IV. Sjálvstýrisflokk- urin. Tað tykist at vera Ogjørligt hjá hesum flokki at koma fyri seg í Norðstreymoy, Vágum, Sandoy og Suðuroy. Um hann fær eina ávísa framgongd í hinum valdømunum, gevur tað neyvan so mikið sum ein mann afturat. Vænti honum ikki framgongd í Norðoyum, heldur hin vegin. Ein ávís fram- gongd í Eysturoy og Suðurstreymoy fer at geva teimum tingmenn úr hesum ' báðum val- demunum. V. Tjóðveldisflokkur- in. Vænti honum afturgongd í atkvødum, men ikki í tingmanna- býtinum. Giti at hann fær valdemisvaldar ting- menn í Norðoyum, Eyst- uroy, Norðstreymoy, tveir í Suðurstreymoy og ein í Suðuroy. VI. Framburðs og fiskivinnuflokkurin. Vænti honum so stóra framgongd, at hann fær menn í Norðoyum, Eyst- uroy og Sudurstreymoy. Hetta er giting, og av ti at vallógin, sum kom i 1978, er so óliðilig, kunnu heilt smáar broyt- ingar í atkveðutalinum gera stórar broytingar í býtinum av tingmonnum.