leygardagur 29. november 1980síða 7

SOSIALURIN Kommunufelagi vil økja hjålpartænastuna Kommunu- "valið 1980 — Fyri at fáa størri greiðu á hverji tey mest átroðk- andi vandamálini hjá kommunum eru, hevur Føroya Kommunufelag verið í samband við flestu kommunurnar í landinum, til tess at felagið kann ekja um sína hjálpartæn- astu til kommunurnar, sigur formaður Kommun- ufelagsins, Hans Jergen- sen. Tað er so javnan, at kommunur venda sær til Kommunufelagið við ymiskum ivamálum og hava vit roynt at verið til hálpar, har tað hevur verið meguligt. Hesa hjáipar- tænastu fara vit nú at økja, soleiðis, at vit í fram- tíðini eru ferir fyri at vera teim ymisku kommunun- um til hjálpar á flest meguligum ekjum. Í fyrstu syftu hugsa vit um arkivering, bókhald o.t., Við umbýti kundi peningurin Hans Jørgensen valevni til Miðvágs býráð sigur formaður felagsins Hans Jergensen. Skeið í kommunu- planlegging Fyrr í ár skipaði Komm- unufelagið fyri skeiði í kommunuplanlegging. Skeiðini vórðu hildin í Suðuroy, á Sandi, í Vág- unum, í Streymoynni og í Eysturoynni. Hetta skeið var serliga ætlað komm- unupolitikarum og komm- unalum starvsfólki. Hetta var eitt ynski frá nógvum kommunum, serliga nú fleiri av teimum hava gjørt — og aðrar eru við at fyrireika — kommunu- skipanir. Á hesum skeiðum kom fra, at ein landsbyggireg- lugerð er bráneyðug, so- leiðis, at tað verður minni kostnaðarmikið hjá teim- um einstøku kommunun- um at gera sina byggi- reglugerð. Í løtuni hava bert Havnin og Klaksvík sína byggireglugerð. Bæði Landsverkfreðing- urin og Kommunufelagið hava áður gjert uppskot til eina byggireglugerð, men hesar eru ongantíð góðtiknar Ti hevur kommunufelagið nú end- urskoðið hesi uppskot. Hetta arbeiðið var liðugt í september og varð sent landsstýrinum. Hans Jer- gensen metir, at henda landsbyggisamtykt kann koma at virka um stutta tíð. Bygdaráðini hava byggivaldið Uppskot kommunufelags- ins er í tveimum pertum. Eitt fyri tær smærru kommunurnar, sum ikki er so umfatandi, og eitt fyri tær sterru. Í báðum ferum eru tað bygdaráð- ini, sum hava byggivaldið. Hevuðsmunurin er, at meðan tað í teim sterru kommununum er ein byggifulltrúi, sum hevur eftirlit og umsiting, verður í teim smærru kommununum vald ein bygginevnd við trimum limum. Ásetingar um húsa- bygging Harafturat hevur komm- unufelagið gjert eitt upp- skot um almennar áseting- ar um húsabygging. Hetta er ætlað sum ein hjálp og vegleiðing fyri tey, sum byggja. Her verður greitt frá, hvussu eigur at vera verið nýttur hentari valevnini til býráðsval hava skránni, er heilt skjótt púra greitt, at her skal hópur av peningi til bert fyri at loysa ein lítlan Fert tú at kanna eftir øllum tí, sum tey mongu hettar Napoleon Jacobsen valevni til Havnar býráð part av hesum mongu lyftum. Sum eitt av valevnun- um til býráðið, fari eg stutt og greitt at seta eitt spurnartekin og he.jur spyrja veljaran, um tað ikki er meira neyðugt at kanna eftir, hvat peningurin í dag verður nýttur til, og um vit ikki við ymiskum umbýti, kundu nýtt pen- ingin hentari enn í dag. Eitt er púra greitt, vanligt lenmóttakarin metir, at skattatrýstið nú er komið í topp. Hverja ferð, at tingið hevur samtykt eina broyting í skattalógini til bata fyri vanliga len- móttakaran, ja, so hevur býráðið gjørt sær dælt av hesum og sett prosentini upp. Allt hettar kemst av teim mongu villu projekt- unum hjá býráðnum. Vit vita øll, at henda leið er ikki eftir ynski hjá bjálvað, um brandviður- skifti, hvussu hús eiga at vera upphitað, um krøv til størri almennar bygning- ar, 0.s.fr. Hesar åsetingar eru bert galdandi. um tann einstaka kommunan ikki hevur sína egnu reglu- gerð hesum viðvíkjandi. Ájourferingar av kommunulógini Feroya Kommunufelag heldur, at ávísar ájourfer- ingar eiga at verða gjerdar í kommunulógini, hevur tí gjørt uppskot hesum við- víkjandi til landsstýrið. T.d. kann eitt valevni nú vera á fleiri listum til eitt byrådsval. Eftir uppskot- inum hjá kommunufelagn- um skal eitt valevni sjálvt avgera á hverjum lista hann ella hon vil vera á. Eisini vil kommunufelagið hava eina fasta reglugerð um habilitet hjá bygdaráðslimum. Tíðarrit Kommunufelagið hevur áður givið út blaðið Kommunutíðindi. Hetta fall tó niðurfyri orsakað av figgjarligum trupulleik- um. Nú er ætlanin at fara undir aftur útgávu av ein- um blaði, tó í eðrum líki enn áður. Ætlanin er at geva út eitt tíðarrit einar tvær reisir um árið. Orsek- in til at fíggjarviðurskift- ini hjá felagnum eru batn- að er at limagjaldid, sum ådur var 0,03%, nu er hækkað til 0,04 % sum bert hava eina vanliga løn, minni hjå teimum lågløntu og tey mong. Eftir mini meting er størsta uppgåva hjå komandi byråd teimum, enn verun- liga at prioritera tey mál sum liggja fyri, so pen- ingurin verður nýttur rætt. At bera so í bandi at skattaprosentið ikki fer upp. Stutt sagt at hava stýring á fíggjar- viðurskiftunum hjá Fórshavnar býráð Hettar er tað sum Havnar bvur treingir til i dag E veruliga gagnar heildini ? Hvussu mong munnu í dag minnast hvussu steðan var ta tíðina, tá kreftirnar aftan fyri »borgarliga listan“ og fólkaflokkin høvdu ræðið i Havn? Tey flestu okkara hava kanska gloymt hesa tíð — onnur hava ikki upplivað hana. Tað kann tí vera av týdn- ingi at steðga á, líta aftur um bak og hugsa eitt sindur um, hvussu býur okkara tá sá út — hvussu stóð til við teimum kommunalu viðurskiftunum. Samanbera vit ta tíð- ina við hesi. seinastu árini, fáa vit eina mynd av einum býi fullkomu- liga givin upp fyri skutil — sum eitt verjuleyst offur fyri grammum og eirinda- leysum spekulantum Tað var hetta tíðar- skeiðið, tá blað kundi skriva um »små- korruptión í stóran stíl í byråånum« og verða fríkent í rættinum. Eisini var hetta tíðarskeiðið. tá einstakir peningasterk- ir býráðslimir vóru ferir fyri at uppkeypa ein stóran part av allari byggiligari jerð, og bera tað soleiðis í bandi, at útstykkingar- nar vóru skipaðar so, at privatu áhugamálini vóru tikin fram um al- manna gagn Nakað tt ett yðkendi hetta skeiðið tá borgarligu kreftirn- ar høvdu alt vald, var elsini vóru væl við byrådsins sterku menn, høvdu ein tjans at stykki. fåa grund- Býráð byrot? Vilt tú uppliva tíðina, tå byurin var givin upp fyri skutil av grammum spekulantum, tá vina- og kennings- politikkurin ráddi og tá bert tey fingu grundstykkju, sum vóru væl við býr- áðsins sterku menn — ella vilt tú hava eitt rættvíst politiskt stýri, sum Og hetta var tíðar- skeiðið, har at kalla allar kommunalar funktiónir sviku. Td. hevdu vit kroniska vatnneyð, onga kloak- ering, og hetta var tíð- in, tá ávísar familjur í Havn gjerdust millióningar av at selja asfalt og vegmaskinur til kommununa — so væl royndist vina- og kenningapolitikkur borgarlistans. Hvat meira eyðkendi hetta tíðarskeiðið ? Jú, at teir sterku menninir aftan fyri borgaralistan og teir listar, sum hesar styðj- aðu beinleiðis hóttu arbeiðsfólk, gjerdu tað kommunala demo- kratiið til láturs, og bart út vóru orsek til, at virðingin fyri Tórs- havnar byråd fall til nulpunktið úti sum heima. Hetta var eitt synd- arligt tíðarskeið eitt skeið sum tey fægstu ynskja aftur Men hetta var eisini eitt læruríkt tíðarskeið, hetta ærdi okkum hvussu vandamiklir privatir listar eru fyri okkara kommunaiu vidurskifti. Hetta lærdi okkum harnæst, at teir politisku listarnir héast sini brek eru frægari »nn teir Tað hugsa sær fólk skulu tíðarskeiðið Besta trygdin fyri at hetta ikk: hendir er seta kross við list javnaðarlistan Veljið javnaðarfólk hetta, at bert tey, sum ' | iby-og bygdaráð | Síða 7 A A SS SA 8 OO SA OO SOS SO SSR AA OS 0 ILL RE I——— U|—|—— 2" RS 900