mikudagur 3. desember 1980síða 6

telf. 147 20. 1 1820 box 76, 3800 Tórshavn p/f sosialurin Útgevari: Fyritaks- og blaðstjóri: Tórfinn Smith (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Arne Thomsen Sosialurin Dimmalætting Blaðmenn: Lýsingar: Uppseting: Prent: AFTANÁ VALINI til býar- og bygdaráðini eru av. lllveðurkendi valdagurin mundi gera sítt til, at óvissa kendist um úr- slitið, tí helst fór ein partur at sita heima av illvedursorsøkum. MEN valið gjørdist ikki vánaligt fyri allar partar, hóast vit lítið hugsa um politiskt val á stórt ødrum plássum enn teim stóru, í Havn, í Klaksvík, á Tvøroyri og í Vági. Á HESUM plássum gjørdist valið í ongum føri vónbrot fyri Javnaðar- flokkin, hóast tey stæsiligu úrslitini ikki kundu sannast aðrastaðir enn á Tvøroyri, har flokkurin framvegis hevur avgjørdan meiriluta, so av- gjørdan at aðrir hava ilt við at fóta sær. Her hendi tað, at ónærisligu álopini frá Fólkaflokkinum vrakaðu tann burturav svarta høgralitin úr býráðnum. VIT vistu at úrslitið í Klaksvík kom at verða merkt av, at Olvhedin Jacob- sen leyp — av hesi orsøk mista javn- aðarlistin triðja mannin, í Vági og í Havn helt flokkurin støðuna. Saman- umtikið vístu kommunuvalini at Javnaðarflokkurin ikki er viknaður, men stendur sterkur í fólkinum. EIN má siga at illa var at eingin kvinna kemur at sita í nýggja bý- ráðnum í hevuðsstaðnum. Óivað hevði kvinnulistin sína misjón, men valið sigur tó kvinnunum, at hollast má vera at virka innanfyri flokk sín. Javnaðarflokkurin hevur víst bæði á tingi og í býráði, at tað ber til at velja kvinnur, og hann er í hvussu er einasti politiski flokkur, sum til hetta val fekk kvinnu valda í býráð, í Vági. MEN fyri Fólkaflokkin og Sambands- flokkin gjørdist valið satt vónbrot í hevuðsstaðnum á so mangan hátt, eitt var at teir mistu hver sín mann. Hesir flokkar sum annars eru í sam- ráðing um skipan av landsstýri fingu einki vælsignilsi frá veljarunum um henda leik teirra. AT Fólkaflokkurin setti alt inn upp á at vraka sín borgarstjóra og Sam- bandsflokkurin sín Sofus, sigur frá, at tær burturav hóvligu kreftirnar í hesum flokkum ikki hava ljósar dagar fyri framman. SOSIALURIN Hvør er mistankin hjå Hanusi? Í hesum máli hevur Før- oya landsstýri og Feroya landfúti alment úttalað til Sosialin, at als eingin skeivleiki og eingin orsek til nakran mistanka var í samband við brævatkvød- urnar til løgtingsvalid á Sandi. Alíkavæl fastheldur harra Hanus Johannesen, valstýris- og valnevndar- limur á Sani, at misteinki hevur verið, ella er fram- vegis til okkurt (eingin veit hvat), sum skal vera farið skeivt fram, og hesin misteinki verður nú vendur ímóti — umframt sýslumanninum — eisini »nøkrum fólkum, sum halda seg til Javnaðar- flokkin« — og Hanus skilur ikki, at sýslumaður- in og hesi fólk heldur vilja liggja undir mistanka, enn verða reinskað. Sum javnaðarfólk má ein biðja Hanus Johanne- sen gera so væl at greiða frá: a) Hver hvenn í valið? b) Hvat sýslumaðurin og hesi óneyndu javnaðar- fólk er mistonkt fyri, og sostatt skulu reinskast fyri? c) Hvar er valtrýsti framt og móti hverjum ? misteinkir samband við d) Um fólk, sum halda seg til javnaðarflokkin, hava ført ødrvisi valkamp enn fólk úr eðrum flokkum. Umframt av sýslumað- urin helst ynskir eina greiða steðu í hesum máli — tað greiðir sýslumaður- in best sjálvur — so eigur Sandoyar Javnaðarfelag at taka málið upp, soleiðis at hetta legna — av Hanusi reista — mál kann vera nærri lýst og upp- klárað til fulnar. Gjert verður vart við, at limir í valstýri og val- nevnd, sum deils fyrireika og skipa fyri politiskum valum, og deils fíntelja og góðkenna uppteljingarnar fyri sítt valdemi, eru vald- ir sum álitisfólk, ikki bert. fyri tann bólk, sum hann ella hon hoyra til ella um- boða, men álitisfólk fyri okkum øll í valdøminum. Tí må hesin limur val- stýrisins og valnevndar- innan gjella greiða frá, hvat grundarlag hann hevur reist hetta álvars- liga mál uppá, soleiðis at eingin ivi verður um, hverjum endamáli ætlanin var at tæna við hesi sek. Ein av teimum 253 fólkun- um sum valdi javnaðarfl. í Sandoyar valdemi Karráð fólkaflokskapitalisma Ein lesari greiðir frá í Sosi- alinum, at morgunin eftir valið sendu fólkafloks- menn arbeiðsfólk til hús av flakavirki, tí tey ikki hevdu valt fólkaflokkin. Og hann ger vart við, at slíka framferð kunnu vit vænta, tá sambandið og fólkaflokkurin í felag skipa landsstýri. Hesum skal eg ikki mótmæla. Men tá nevndi lesari heldur tað vera nakað nýtt, at teir borgarligu reka fólk út í vinnuloysi, tí tey velja javnaðarflokkin, má eg rætta hann eitt sindur. Fyri okkum, sum eru komin eitt sindur til árs, kom hetta ikki óvæntað. Vit eru fleiri, sum hava upplivað, at breyðið er tikið úr munninum á okkum, tí vit ikki valdu rættan flokk. Mitt í 70.unum var sumt, sum kundi bent á, at fólkaflokkurin hevði broytt politiskt lyndi, og hevði góðtikið, at skuldi politisk úrslit fáast, var neyðugt at sleppa tí hatska og primitiva fram- ferðarháttinum. Men tá so fólkaflokkurin fekk nýggj- an stavnamann, Óla Breckmann, máttu vit ásanna, at ilt er kynið í kettu. Tað tók bert tvey ár, so kendu vit tann gamla fólkaflokkin aftur, bert við tí muni, at nú skal Jógvan Sundstein, í vón- leysari desperatión royna at fjala fólkafloksins sanna andlit, tað hatska, tað illkynjaða og ómenn- iskjansliga. Nei, okkum kom tað ikki óvart, at frætta, at tær góðu gomlu metodurnar aftur eru tiknar í brúk. Bert spell, at vanlig ar- beiðsfólk skulu beta so dýrt, áðrenn tað stendur hverjum mannsbarni púra greitt, hver politikkur teirra borgarligu er. Fólka- flokkur og Samband hevur verið og er karráð kapitalisma tá hon er verst. Ein, ið minnist vælmakts- dagar fólkafl. alt ov væl Suðringar og Dagblaðið Tá eg nú eri farin í holt við at rætta tykkara uppfatan av statistiskum telum, kann eg eins væl halda fram, tí tit steðga ikki fyrr enn allar misuppfatanir eru av vegnum. Eg havi satt at siga ilt við at finna telini viðvíkj- andi tí, sum av Dagblað- num verður kallað »ikast til landshusarhaldid«, tí eg vildi meint, at ein slík ta- bel skuldi verið undir Tjóðarroknskapinum, men har var hon íkki. Talvan er at finna á síðu 115 í ársfrágreiðingini, ídnaðarstovan stendur fyri tølunum. Talvan vísir samlaðu seluna innan fiskiídnað, annan ídnað og handverk og tænastuvinnu, býtt upp á økir. Eitt slíkt sølu- virði sigur eitt sindur um aktivitetin í einum eki, men ikki nakað um íkasti til landshúsarhaldið frá økinum, tí virðið av råvør- um og hjålpievnum ikki er drigið frá. Um ein ís lendskur bátur avreiðir til Havsbrún, so kemur tað at síggja út sum um sunn ari partur av Eysturoy hevur fiskað fiskin, tí tað virðið, íslendingar hava lagt í fiskin, telur við í seluvirðinum. Tað sama vil gera seg galdandi, um ein bátur úr Suðuroynni avreiðir aðrastaðni í landi- num, so verður hetta virð- ið talt upp í seluvirðið hjá tí parti av landinum, har fiskurin er avreiddur. Tað sama er galdandi, um ein orkukrevjandi verksmiðja liggur í einum parti av landinum, so fær hesin parturin av landi- num ein serliga stóran part av seluvirðinum hjá ídnaðinum, men harvið er ikki sagt, at verksmiðjan ekir munandi um íkastið til landshúsarhaldið. Tað, sum telur við til íkastið til landshúsarhaldið, eru tey virðini, sum verða skapað í produktiónini, og ikki hjálpi- og ráverur. Telini eru sum sagt ikki serstak- liga væl eftirfarandi, á annan hátt enn at suðring- ar áttu at fingið serstakar studningsskipanir at upp- byggja ídnaðin. Viðvíkjandi talinum av skattgjaldarum, so er tað óivað rætt, at ikki er skeivt roknað, men telini passa ikki saman við fólkatalinum 30.6.79. Eftir hesum telunum verð- ur talið av skattgjaldarum í mun til fólkatalið fyri Norðuroyggjar: 60,1% og fyri Suðuroynna 58,9%, og er hesin munurin ikki verdur at umreða. Blaðmaðurin á Dagblað- num er lopin fram av, tí skeivu útrokningarnar hava passa so væl inn í hansara fordómar um, at suðringar á ein ella annan hátt verða priviligeraðir. Procentini eru farin til hevdið. Suðringar eru eftir hansara metan eitt ser- stakliga dovi fólkaslag við høgari inntøku, men eing- in veit, hvadan hendan inntøkan kemur, ti, sum teir ávísa í somu grein, so eru eingi virkir í Suður- oynni. Blaðmaðurin kann ikki vera so fávitskur, at hann meinar, at almanna- veitingarnar hækka með- alinntøkuna upp um með- alinntøkurnar i Norður- oyggjunum ? Ein blaðmaður skal ikki grugga evnið hann viðger. Um hann ikki skilir telini í ársfrágreiðingini, so skal hann fara til ein talkønan, áðrenn hann varpar for- dómar út í allar ættir. Dagblaðið hevur ferð eftir ferð prógvað, at teir eru ikki talkgnir, so best er at halda seg frá tølum. Jens Dalsgaard Sendið lesarabrøv til sosialin