mikudagur 7. januar 1981síða 9

SOSIALURIN fiskaslegum er minkað og stavar hetta serliga frá, at sølurnar uttanlanda av dýraru fiskaframleiðslurn- ar eru oktar í útflutning- inum. Prísirnir eru í meðal vaksnir við 33%, og er hetta lutvist ein generellur prísvekstur, lutvist vekstur vegna broyting frå biligari til virdismiklari framleiðslu. Útreiðslurnar hjá flota okkara eru samstundis vaksnar heilt munandi, og eru rakstrarúrslitini tí ikki batnaði so mikið, at tað hevur verið gjørligt í 1980 at minka um umflyt- ingina úr samfelagsogn frá einstaklingum og yvir í vinnulívið. Tverturímóti er sokallaði stuðulin til veiðuflotan farin væl upp um 200 mill. kr. Hendan umflyting týðir, at inntekur fiski- manna eru vaksnar nakað í mun til árið fyri, ja, heldur meira enn inntekur teirra, sum arbeiða uppi á landi. Hesum hevur eisini vekstur verið fyri sjálvt um almenn tiltøk minkaðu prístalsendurgjaldið í febr. 1980 Sum ofta nevnt, tekur tillaðingin = til veiðu- umsteðurnar aftaná fiski- marksvtflytingarnar drúg- va tíð, og hevur tí verið neyðugt við umflyting av samfelagorku, hóast hendan umflyting sam- stundis hevur 6heppnar fylgjur fyri rationaliser ingstiltøk innan ymsu veiðuhættirnar. Men vit mugu stremba eftir at sleppa úr hesum tronga skjótast gjørligt. Hetta gerst við aí loysa út teir møguleikar, sum áttatiárini goyma. Hetta gera vit, um vit duga at fyriskipa rætt, og um vit duga at nýta samfelags orkuna á hon fyrst og fremst tænir felagsgagninum. Persón- liga havi eg álit á. at tjóðin eigur hetta hegnið. slíkan hátt, at Alingin av m.a. skeljadjórum hevur tikið dyk á seg Síða 9 Ílegugrunnurin framvegis stórur Vit legdu seinast í 60- unum og øll 70-ini dent á at útvega skip, sum høvdu hegt seluvirði, skuldi tað hent, at útskifting mátti fremjast av broytingum í veiðuumsteðum. Hetta hevur roynst skilagott fyrivarni. Í ár eru nekur skip farin av landinum, tí tey greiddu ikki skyldir sínar ella tí meguleikar verða mettir at ganga undan. Seld eru soleiðis skip fyri umleið 57 mill. kr. úr flota okkara, meðan sekt er um útfluttnings- loyvi fyri tvey rækjuskip afturat fyri umleið 35 mill. kr., samstundis eru skip keypt aftur til landið fyri samanlagt 63 mill. kr. og eru hetta skip, sum fyri stóran part eru ætlað at troyta nýggjar ella lítið royndar møguleikar. Fyrsta dagin verður har- afturat skrásett eitt verk- smiðjuskip fyri útvið 40 mill. kr. Landsstýrið hevur eisini fingið fleiri umsóknir um innfluttningsloyvir, — so íleguhugurin er framvegis stórur. Steðugar og skjótar broytingar í vinnu- mynstrinum skeljadgjórum. sík aksi er um at taka dyk á seg. og svart kjaftur til matna tykist eiga batnandi møguleikar fyri vinnumynstri føroyinge er sær, so gongdin Stødugar og skjótar broytingar, sum skapa ektar meguleikar, tó at tíðin til at forrenta íleguna í hvenn meguleikan sær ofta roynist í styttra lagi. Fjeltátta vinhuliv Í 1980 so væl sum all sjeytiárini hevur gongdin fram ímóti størri fjøltåttan av vinnugrund- arlagi okkara hildið á. Talið av arbeiðsplássum innan handverk og ídnað er stórliga vaksið, og land- búnaðarmenningin fer nú veruliga at muna í fram- leiðslu til eginnytslu før- ovinga. Ávís tiltøk eru enn at fremja og helst munandi studningar at veita eina tíð, men eydnast hesum vinnubólk- um at greiða organisatiónsviðurskifti síni í innfluttningsfram- leiðslu- og distributións- liðum, har samskipan hevur skortað, verða hesir tættir vinnuliga at -eiga tann tydning í landi okkara, sum náttúrligur, ynskjandi og sjálvandi er. Í mong ár hevur steðugt verið talað um tær ringu tíðirnar, sum stóðu fyri stavn. Kortini kom ongan- tíð tað hóttafall á, spátt bleiv um. Urslitini i 1980 benda sama veg, so ella so avdúkar menniskjansliga hegnið vegir úr trupul- leikum. Eitt er kortini sum ikki må lissast, og er tað drívkraftin aftanfyri alt gonguverkið. Tað er vist, at liggur ikki aftan- fyri ynskini um framhald- andi at skapa og virka i hesum samfelag annað enn reint materialistiskt sjálvssekni, so verður meldurin, vit nú eru í, at forkoma-okkum mong av teim menniskjansligu virðum, sum øll tilvera her á landi hevur staðið á Solidaritetur Aðrenn vanligt hleiv at tala um sokaliaðar idéo logiir sum liberalismu og sosialismu, valdu vit okkum samlivshættir í teim smáu samfeløgunum, sum fyrst og fremst bygdu á solidaritet. Sam- virkan um ell gerandistil- tek var fortreyt fyri til- veru. Uttan á nakran hátt at ynskja hesar sokallaðu góðu gomlu dagar« aftur — teir vóru dagar uppá gott og ringt, og efta var lutur hins veikara at muga tola eyðmýking — mugu vit framvegis sum stavn- hald í ollum samfelagsvið- urskiftum varðveita soli- daritet. Uttan slíkan, men í berum sjálvssekni rekka vit ikki. Avbjóðingin til okkara komandi árini verður tí fremst av ellum at útvega ollum teknum landsins meningsfylt arbeiði, soleiðis at hver ein kennir, at hann virkar við í skapa- nini av tí felagskarmi, sum kann hýsa okkum ollum. Arbeiðsloysi — sum herjar okkara grannalond — mugu vit fyri einhvenn prís halda frá durum okkara, og her er eitt ser- ligt fyribrigdi at vara seg fyri, hitt sokallada ung dómsarbeiðsloysið Hvat eiga vit at bjóða okkara ungu, skapa vit bert eina innihaldsleysa materiella kjarnu. Sleppa hesi ikki at kenna, at brúk er fyri teim, at okkum ellum tervar medvirkan teirra, smildrast ikki bert materiellu meguleikar teirra, men fremst alt kenslulív teirra, og eingin solidaritetur verður at bera víðari Her liggur okkara stóra ábyrgd framyvir. Vit eru tí elium teim takksom, sum virka fyri, at ungdómur okkara ska! finna sess sin, skal kunna kenna virðið skal kunna ognast tað sjálvs- álti, sum hevur verkið til dagin í dag. Her kemur inn í mynd- ina hegni okkara at skipa fyri búsetingarmegu leikum teirra ungu, og fyriskipan av bygdamenn- ing, sum kenst sum mein- ingsfylt ríkan av karmin- um um samlív í góðum umhvervi, heldur enn skapan av profitti — ágóða — til einstakar av okkara borgarum. Sum nevnt havi eg per- sónliga aldri dult álit mítt á, at hetta land eigur ríkar meguleikar, og at hetta fólk eigur evni og hegni at loysa teir út. Beri kanska orð av at vera ov bjartskygdur ov optimistiskur, men tíð- in — gongdin prógvar, at orsek er til tess. Vit koma politiskt at telva um, hvussu vit skila- best nýta samfelagsork- una. sitt, borið Hesir meguleikar fyri telving í einum frælsum demokratiskum landi er kanska dýrasta ogn okkara og virðismiklasta amboð okkara. Vaktarskifti Um fáar dagar fremja vit sambært hesa demokra- tisku skipan vaktarskifti á brúnni parlamentar- isku skú kkara Nytt landsstyri tekur vid Persónliga ynski eg teim, ið nú taka yvir eydnu til, og eg haldi, vit vóna øli, at teim má heppnast við hegni at ávirka umsteður foroyinga soleiðis, at Fer- oyar gerast eit land at liva í Vit vóna. at t enn betri einaferð enn kann orðatakið ásannast sat okkurt er manni til sverð: dugandi A soleiðis at vit framvegis eiga eitt land har lukka, gleði. sorg andalig styrki, solidar falla so avvegað hverjum borgara i lut, at hann negdur innir sitt dagsverk Vit, sum nu parlamen- tariskt koma at sita i and- stødu, geva teim komandi lyfti um positivar avbjóð- ingar i telvingini um, hvørja leid vit framyvir skulu ganga. Persónliga vil eg fegin takka ellum landsmonnum, sum hesi 10 árini hava stuðlað, eggjað. ráðgivið og verið við til at taka tek fyri teim loysnum, vit hildu roynast, og vóni eg, at tit eisini í tí verki, nú stendur fyri, fara at sýna sama áhuga og vilja til med- virkan. Farandi árið gav okkum mikið, sum vit eiga at takka fyri. Fleiri av okkara vóru fyri svárum persónligum missi. Hesum veita vit handatak, at eisini tey mugu kenna seg fjálg í føroyskum bú. Við ynskinum um frið í 1981 og Harrans signing beri eg ellum feroyingum burtur og heima lands- stýrisins bestu nýárs- kveður. Útlitið hjá rækjuskipunum við årsbyrjan var ógvuliga dapurt. I mars í fjør høvdu vit beri trygd fyri kvotu uppá 1880 tons, men heildarveiðan er nærum eins stór og besta érið frammanundan — í 1977