leygardagur 31. januar 1981síða 3

SOSIALURIN Føroyska laksaveiðan norðanfyri: Bátarnir fáa upp til 90 laksar um dagin Veðrið hevur tarnað fiskiskapinum nógv Gardar Joensen, skipari á Breiðanesi úr Sandavági Tað hevur viðrað ógvuliga illa hjá foroysku laksabát- unum, sum royna norðan fyri Feroyar. — Tað er einki høpi i, hvussu tað leikar í. Tað kann vera friður ein dag, men so næsta dagin er ill- veður. Soleiðis tekur skiparin á einum av laksabátunum til orða, tá Sosialurin hitti hann í telefonini týsdagin. Gardar Joensen er úr San- davági og hevur fert Breiðanes, síðani teir byrj- aðu laksafiskiskapin sein- ast í oktober í fjør. Henda túrin fóru teir út 17. januar. Teir hava havt tríggjar bakkdagar, og líka nógvar dagar hava teir sett hálvan reiðsskap. Færri — men sterri laksar nú Gardar Joensen sigur, at tað hevur verið nakað slakari fiskarí hesa sein- astu tíðina. Í byrjanini fingu teir millum 90 og 100 laksar uppá dagin, meðan teir nú fáa millum 60 og 90 laksar. Tað var Brotasjógv á Vikinga- bankanum fekk ein fiskibát- Herfyri norskur smærri slag í byrjanini, men nú eftir jól hevur tað verið sterri laksur. Laks- urin teir fáa nú liggur um 4 og 4,5 kilo. Fyri jól var hann um 3,5 kilo. Breiðanes hevur higartil fiskað umleið 13 tons. Kvotan hjá teimum er uppá 35 tons. Teir hava frystilast umborð, sum kann frysta eini 9 tons av laksi. Tað eru 6 mans við bátinum. Danir eisini Gardar Joensen sigur ann- ars, at tað er ógvuliga ójavnt, hvussu nógvir bát- ar eru á feltinum. Tær let- urnar tað hevur verið liggjandi gott veður hava verið einir 25 bátar tilsam- ans. Umframt feroysku bátarnar eru einir 3 til 4 danskir laksabátar undir Feroyum. Bátarnir royna frá 4* og vestur á 8%, einar 70 fjórð- ingar í ein landnyrðing- eystan úr Fugloynni og síðani vestur á ein útnyrð- ing norðan úr Mýlingini — millum 35 og 80 fjórðingar úr landi. Tilsamans 40 feroyskir bátar hava loyvi at fiska laks. Bátar upp til 60 tons til steddar kunnu fiska 25 tons, bátar millum 60 og 80 tons kunnu fiska 30 tons, og teir omanfyri 80 tons kunnu fiska 35 tons av laksi. Góður prísur Tað er annars forboð at fiska laks í tíðarskeiðnum frá 1. juli til 25. oktober. Tað er eingin trupulleiki at sleppa av við laksin. Fyri minna laksin er prís- urin umleið 30 kr. kilo, og ur brotasjógv á Vi- kingbanken. Neyðugt varð at taka mann- ingina av bátinum við helikoptara. = Hetta eydnaðist væl. Ein av manningini fór kortini á sjúkra- hús nakað lestaður í fyri tann stóra er hann millum 75 og 80 kr. kilo. Tað eru Fiskaselan, Marr & Co. og Oddmar Juul Samuelsen, sum selja laksin fyri føroysku skip- ini. Uppá fyrispurning um teir hava fingið merktan laks sigur Gardar Joen- sen, at tað hava teir ikki. Tyngja fiskin og hýsuna minni — Tað er annars stórt arbeiðsloysi í Vágum, m.a. tí fleiri av bátunum fiska laks ístaðin fyri at fiska tosk og hýsu til flakavirki. Fara tit at fiska aftur til flakavirki? — Tað er rætt, at lítil fiskur kemur uppá land í hesum degum. Laksabát- arnir geva nakað av arbeiði á flakavirkinum, har laksurin skal pakkast, og hjá bátum, sum onga frystilast hava, har skal laksurin vaskast, hangast upp og frystast eisini. Gardar sigur víðari, at tað tyngir bæði toska og hýsustovnarnar munandi minni, tá tað eru 40 bátar færri at troyta hesar stovnar ein part av árinum. Haraftrat kemur at steðan hjá einum parti av bátunum, sum nú fiska laks, var heilt vánalig frammanundan. Teir bóru seg ikki við at fiska tosk og hýsu og avreiða til flakavirkini. ; Breiðanes, sum nú hevur verið úti í skjótt tvær vikur, fer at royna ein part av næstu viku aftrat, áðrenn teir koma inn aftur. Teir ætla at royna til forboðið kemur í gildi 1. juli. Tá verður so avreitt til flakavirki í Miðvági aftur. hevdið, tó ikki vanda- mikið. Skipari og eigari av bátinum er Knút Óli Myklebust, ið er abbasonur Óla Arge, bilóla. tryggjað umborð. Har var alt 500 laksafiskarar bíða spentir til í summar: Teir flestu fingu ongul i reyv í fjør nu siga biologarnir frå góðum laksaåri Sílaveiðufelagið ætlar at startfóðra laks og seta hann úr sjóbúnan — um tað fær loyvi Tað er tíanverri í dag ein sannroynd, at arbeiðið at seta út sjóbúnan laks í vetn og áir í Feroyum gongur stiltið og seint. Politikkararnir hava ferð eftir ferð víst á týdningin tað hevur at startfóðra og seta úr sjóbúnan laks, men enn er langt á mál. Heldur ikki fiskaalararnir, sum eina ferð um árið, skulu hava laksasmolt at koyra í teir kostnaðar- miklu hyljarnar, fáa nóg mikið. Sum heild kann tað sigast at vera ein »akutt- ur< tervur á laksasmolt. Feroya Sílaveiðufelag, sum ikki metir tað sum sína uppgávu at hjálpa alarunum — hevur tí í hyggju at gera eina roynd at økja um verandi laksa- stovn við Feroyar. Upp- gávan hjá felagnum er at vaksa um tann villa stovn- in. Í letuni hevur felagið gott og væl 200.000 laksa- egg, sum eru undir útklek- ing. Spurningurin er nú, hvussu felagið best fær brúkt hesi laksaeggini. Startfóðra sjálvir Svend Krosstein, formað- ur felagsins, sigur, at kunnu teir sleppa at fóðra laksin til sjóbúnan laks og seta hann út seinni, so fer tað at geva nógv betur úrslit, enn um teir seta laksin út í áirnar nýklækt- an. Men hetta kostar peng- ar (og so vítt vit vita, hevur bert P/f Fiskaaling loyvi at startfóðra laks. Blaðm.). Síðaveiðufelagið ætlar tí at tosa við lands- stýrið um henda spurning og biðja um meguligan stuðul. Feroya Sílaveiðufelag tók eini nýggj hús í brúk í fjorheyst. Fyri fjúrtan degum síðani legdu teir seinastu hond á eitt fund- arhøli á loftinum á nýggju klekisteðini í Havnardali. Fyrsti nevndarfundurin varð hildin seinasta mána- dag. Tá viðgjerdu teir spurningin viðvíkjandi laksaeggunum. Svend Krosstein sigur, at fara teir at fóðra laksin til smolt, so verður hann settur út, har felagið ynsk- ir, at hann skal koma aftur. Royndir aðrastaðni vísa, at 4. hver fiskur, sum verður settur út í eina á ella vatn, tá hann er sjó- búgvin, vendir aftur til sama plássið. Tveir árgangir ! Vit spurdu nú formannin í Sílaveiðufelagnum, um teir hava góðar vónir um, at 1981 fer at roynast betur laksaár enn i fjør ? Til hetta sigur hann, at biologarnir hava vist å, at orsøkin til at menn ongan laks fingu i fjør, var ein seinkadur årgangur. Teir siga nu, at 1981 fer at roynast so mikið betri, ti nú vera tveir árgangir. — Vit gleða okkum sjálvandi, um so verður, men vit eru ivingarsamir, sigur Svend Krosstein. Annars royndist 1980 ómetaliga vánaligt hjá sílaveiðumonnum. Ein meting vísir, at laksa- stovnurin í fjør var niðan- fyri 10% av einum meðal- árgangi. 50 laksar var úr- slitið — sama tal, sum ein maður einsamallur hevur fingið eitt hampiligt laksa- ár. Hver hevur rætt ? Sílaveiðufelagið gav tá laksafiskiskapinum undir Feroyum skuldina fyri tað bráddligu minkingina av stovninum. Hesum vístu fiskifreðingar aftur og segdu, at skipini fiskaðu ikki av feroyska stovn- inum. — Til heystar fáa vit so at vita, hver hevði rætt — fiskifreðingarnir og bio- logarnir ella Sílaveiðu- menninir, sigur Svend Krosstein at enda. Í dag eru umleið 500 limir í Feroya Sílaveiðu- felag. Í nevndini sita: Svend Krosstein, form., Jerleif Kúrberg, skr., Óli Mikkelsen, Dagfinn Arge og Gunnleif Mouritsen.