leygardagur 31. januar 1981síða 2

Síða 2 Javnaðarflokkurin vil broyta inntøkuskatt av rentum av innistandandi peningi: Spararin, sum er figgjarliga SOSIALURIN betri fyri, sleppur lættari Vanligi spararin, sum > ikki hevur møguleika til at bin- da sparipeningin i longri tidarskeid rindar i dag ein nógv hægri rentu- skatt, enn hin sum er fíggjarliga betri fyri. Hetta sigur Javnaðarflokkurin í viðmerkingunum til uppskot sum flokk- urin legði á ting hósdagin. Í viðmerkingunum til uppskotið verður sagt: Tann 9. mars 1953 legði løgmadur . vegna lands- stýrið fram uppskot til legtingslóg um innteku- skatt av rentum av inni- standandi peningi í fer- oyskum bankum og spari- kessum. Sambært $ 2 í legtings- lóg nr. 4/1953 varð rentu- skatturin settur til 1/2% p.a. av tí peninganegd ella teimum peninganegdum, sum bera rentuna. Í við- merkingunum til lógar- uppskotið varð roknað við eini rentu av innistand- andi peningi uppá 3 1/2% og sostatt svaraði rentan til 1/7 ella um 14% av rentutilskrivingini. I lóg- ini varð eisini ásett, at rentuskatturin ikki átti at fara upp um 1/5 ella 20% av rentutilskrivingini. Orsekin til, at rentuskatt- urin varð settur til 1/2% av teim peninganegdum, sum bóru rentuna, og ikki til ein ávísan part av rentutilskrivingini, var tann, at menn vildu tryggja, at rentuskatturin ikki skuldi lækka í tilfellið av, at innlánsrentan varð sett niður. Tann vanligi spararin, sum ikki hevur meguleika fyri at binda sparipening sín í eitt longri tíðarskeið, rindar í dag ein rentu- skatt, sum svarar til 12,5% av tilskrivaðu rent- uni, meðan tann spararin, ið er betur fyri fíggjarliga og tí hevur meguleika fyri at seta inn uppá longstu uppsegn, bert rindar ein rentuskatt, sum svarar til 4,15% av rentutilskriving- ini. Í hjálagda lógarupp- skoti verður skotið upp, at rentuskatturin ikki longur verður roknaður av teim peninganegdum, ið bera rentuna, men at hann verður roknaður av rentu- tilskrivingini við 1/8 ella 12,5% ímóti upprunaliga við 1/7 ella um 14%. Tað verður fert fram, at ein hægri rentuskattur fer at føra við sær at uppspar- ingin minkar, og at ein partur av innistandandi peninginum í feroyskum peningastovnum verður fluttur av landinum og settur í danskar peninga- stovnar ella í lánsbrev, har tað er trupult hjá før- oysku skattamynduleik- unum at hava eftirlit við, at rentuinntekan verður skattað. Men hetta ger seg ikki galdandi longur, tá donsku peningastovn- arnir nú skulu lata skatta- mynduleikinum fullfíggj- að yvirlit yvir innistand- andi pening og rentu frá hverjum kontohavara á hverjum ári. Hesar upp- lýsingar kunnu føroysku skattamynduleikarnir fáa. Um eftirlitið hjá føroysku skattamynduleikunum er nóg effektivt, kann tað ikki loysa seg at flyta sparipening úr føroyskum peningastovnum i danskar, tå henda renta skal skattast vid ti før- oyska markskattinum, sum i flestu førunum er 50% ella meira. Í viðmerkingunum til lógaruppskotið, sum landsstýrið legði fram 9. mars 1953 varð m.a. sagt: »Å tingi er framlagt upp- skot til hækking av ellis- rentuni, avlamisrentuni, barnastyrki og styrk til Brennistudningur til pensionistar Javnaðarfl. metir, at tað aftur í ár verður neyð:uot at veita pensionistum brennistudning. Flokkurin vísir á, at oljuprisurin er øktur vid umleid 28 pstum. og mælir til at upphæddin til brennistudning ver- dur øktur tilsvarandi. Á tingfundi hós- dagin legði Javnað- arflokkurin uppskot fram hesum viðvíkj- andi og sigur flokk- urin soleiðis í við- merkingunum til uppskotið: Seinastu árini hevur brennioljan verið fyri munandi príshækkingum. Við hesum í huga legði frá- farna landsstyri í seinastu tingsetu fram uppskot til legtingslóg um brenni- studning til ávísar pensio- nistar Eftir at málið varð við- gjørt sosialu nevndini varð lógaruppskotið sam- tykt við nekrum broyt ingum. Eftir hesum fingu allir pensionistar, ið fingu iðbót. pensionsv ein brennistudning uppå kr. 900,00 útgoldnan i figgjar- árinum 1980/81, meðan pensionistar, sum ikki áttu pensiónsviðbót, ongan brennistudning fingu. Í januar 1980 var prís- urin á brenniolju 161 oyru fyri liturin. Í dag er prís- urin 207 oyru fyri liturin. Talan er sostatt um ein prísvekstur uppá umleið 28 pst. eftir einum ári. Javnaðarflokkurin er av teirri áskoðan, at tað aftur í ár verður neyðugt at veita pensionistum brenni- studning, og at studning- urin eigur at hækkast í umleið sama mun, sum prísurin á brenniolju er hækkaður og mælir tí til, at brennistudningurin í fíggjarárinum 1981/82 verður settur til kr. 1.200,00. Mælt verður til, at pen- sionistar, sum fáa pensi- ónsviðbót og hava egið húsarhald (hús ella íbúð fyri seg sjálvan), fáa ein brennistudning uppá kr. 1.200,00, meðan pensio- nistar, ið ikki fáa pensi- ónsviðbót, og pensionist- ar, sum ikki hava egið hús- arhald (hús ella íbúð fyri seg sjálvan), fáa hálvan brennistudning ella kr 600,00. Umframt verður eisini mælt til, at stakir uppihal darar, ið í fáa hjálp sambært $ 22 arlógini í forsorg- fáa brennistudn- ing. Hesir eru einans 148 í tali. Tað kann sjálvandi tykjast trupult hjá Al- mannastovuni at finna fram til, í hverjum førum pensionistar hava felags Stuðul Javnaðarflokkurin skýtur upp at pen- sionistum verður veittur stuðul til bjálving av húsum. Hesum viðvíkjandi legði flokkurin upp- skot á ting hósdag- in. Í viðmerkingun- um sigur Javnaðar- flokkurin: Tey seinastu árini eru út- reiðslurnar til upphiting av húsum vorðnar ein steðugt vaksandi byrða í tí dagliga húsarhaldinum. Hesar útreiðslur kennast serliga nívandi hjá fólki, húsarhald, har talan ikki er um hjún, men her verður mett, at Almanna- stovan kann sekja sær kunnleika hjá avvarandi kommunum um hesi viðurskifti. Mett verður, at brenni- studningurin samb. hesum uppskoti fer at kosta landskassanum umleið 4 mió. kr. og vil javnaðarflokkurin ávísa landskassanum inntekur til bjálvan av húsum sum einans fáa fólka-, av- lamis- ella einkjupensjón, og sum sita við eldri húsum. Í flestu forum eru tað pensiónistar, ið sita við húsum, sum eru bygd í teirri tíðini, tá tað ikki var vanligt at bjálva hús. Fyri hesi húsini eru útreiðsl- urnar til upphiting serliga stóran og alt ov stórar í mun til pensiónsupp- hæddirnar. Í seinastu tingsetu sam- tykti løgtingid at veita ávísum pensiónistum ein brennistudning í fíggjar- árinum 1980/81. Vísandi til uppskot javnaðarfloks- ins í legtingsmáli nr. 16/1980 (vetrarting): Brennistudningur til pen- sionistar og stakar uppi- haldarar, verður hesin studningur vónandi latin aftur í fíggjarárinum 1981/82. Men sæð út frá einum búskaparligum sjónarmiði er hetta ongin varandi loysn. Tann rætta loysnin má vera, at tað almenna veitir pensiónistum stuðul til bjálving av húsum, soleiðis at útreiðslurnar til upphiting gerast minni í framtíðini. Í uppskotinum verður mælt til, at 2 mió. kr. verða settar á løgtings- fíggjarlógina fyri hvert av teimum komandi fimm figgjarårunum, og at Al- mannastoviuni verður heimilað at jáita upp til kr. 20.000,00 í hverjum einstøkum føri. Sostatt verður tað meguligt at veita stuðul til bjálving av upp til 100 húsum um árið. Eisini verður mælt til, at Almannastovan ásetir nærri reglur fyri, tingnýtt fólk í heimarøkt (løgtings- mál nr. 33/1952). Partur landskassans av hesum útreiðslum verður, um partur kommunurnar verður hækkaður frá 1/10 til 1/6 av landskassans út- reiðslum, um 185.000 kr. Fyri at henda hækking kann verða gjøgnumførd er neyðugt at útvega landskassanum inntekúr samsvarandi«. A tingi hevur javnadar- flokkurin lagt ffam løg- tingsmål nr. 16/1980 (vetr- arting): Brennistudningur til pensiónistar og stakar uppihaldarar og legtings- mál nr. 17/1980 (vetrar- ting): Stuðul til bjálving av húsum hjá pensiónist- um. Av hesum báðum uppskotunum fær lands- kassin eina meirútreiðslu uppá 6 mió kr. Hjálagda uppskot til broyting í løg- tingslóg um inntekuskatt av rentum av innistand- andi peningi verður mett at geva landskassanum eina meirinnteku uppá nevndu 6 mió. kr. til hesa meirútreiðslu við løgtingsmåli nr. 15/1980 (vetrarting): Broyting i legtingslóg um inntøku- skatt av rentum av inni- standandi peningi. hvussu stuðulin til bjålv- ing skal umsitast og i hvørji rød, pensiónistar skulu fåa studul jåttadan, um samlada umsøkta upp- hæddin er størri enn tann upphæddin, sum Almannastovan hevur at råda yvir. Vidvikjandi umsiting av lånskipanini hugsar javn- aðarflokkurin sær eitt neyvt samarbeiði ímillum Húsalánsgrunn, Spari- kassar og Almannastovu, soleiðis at metingarmenn lánstovnanna meta arbeið- ini, og soleiðis at teir eru við til at seta krevini til bjålvingardygdina í hverj- um einstekum feri. Hugs- ast kann, at ein dygdargóð bjálving umframt nevnda stuðulslán eisini krevur fígging frá hesum stovn- um. Javnaðarflokkurin vil ávísa landskassanum inn- tekur til hesa meirút- reiðslu við uppskoti floks- ins í legtingsmáli nr. 15/1980 (vetrarting): Broyting í legtingslóg um inntekuskatt av rentum av innistandandi peningi.