leygardagur 28. mars 1981síða 10

Síða 10 Her verða 50.000 tons av fiski seld árliga: Á fiskamarknaði í Billingsgate Feroyskar rækjur, laksur og kalvi verða seldur her Hesi seinastu 1000 árini hava bretar selt og keypt fisk á marknaðinum í Billingsgate í London. Verandi bygningurin í Billingsgate er frá 1880 — hann er nú vorðin ov gamal og ótíðarhóskandi, at kommunan í London hevur nú bygt ein heilt nýggjan bygning nakað burtur frá staðnum, har Billingsgate-fiskamarkn- aðurin liggur í dag. Nýggi bygningurin verður tikin í brúk um ársskiftið 1981—82 og hevur hann kostað 10 mill. pund ella í okkara pengum tilsamans 150 mill. kr. Stongt mánadag Tað er rættiliga stórur aktivitetur í Billingsgate nærum allar dagar í vik- uni. Bert mánadag er ikki opið. Longu klokkan 4 um morgunin koma teir mongu lastbilarnir við teimum hundraðtals fiska- slegunum til marknaðin í Billingsgate. - Fiskurin kemur år øllum herðashornum i bretska ríkinum — við flogfari, við bili og við báti. Eisini úr Danmark, Hálandi og Noregi kemur fiskur til marknaðin í Billingsgate. Og feroyskur og íslendsk- ur fiskur er mín sann eisini at síggja millum allan hin fiskin. Tað er serliga Fer- oya Fiskasøla, sum nú í mong ár hevur selt fisk til eitt heilselufelag, sum hevur innivist í Billings- gate Hvat viðvíkur íslend- ingum, so hava teir nú í einar 18 mánaðir sent heilt feskan fisk við flogfari til Billingsgate. Henda royndin sigst at hava eydnast væl 50.000 tons í fjør Tad er mest feskur fiskur, sum verður seldur á marknaðinum Billings- gate. Bert í fjør umsetti marknaðurin umleið 26.000 tons av feskum fiski. Samlaði umsetning- urin av ellum fiskaverum var annars í fjer umleið 50.000 tons Tað eru umleið 100 sølufyritøkur, sum hava sín fasta bás á Billings- gate-marknaðinum. Tá fiskurin kemur á markn- aðin tíðliga um morgunin verða tey ymsu fiskasløg- ini sett fram, so kundin kann síggja, hvussu stórt úrvalið er. Tær stóru negdirnar av fiskinum liggja harafturímóti uttanfyri bygningin antin í kelirúmum ella í last- vognum. Nógvir kundar Tað er eitt rættiliga stórt úrvæl av kundum, sum koma til Billingsgate at keypa fisk. Har er bæði talan um heilselumenn, cateringsfólk og fiska- handlarar. Cateringsfólk eru tey, sum serliga við- gera og pakka fiskin og selja hann víðari til skúla- kantinur, hotell, mat- stovur osfr. Longu klokkan 5 byrja heilselumenninir á markn- aðinum at handla síná- millum og kl. 6 verður so selt til teir ymsu kund- arnar. Talan er ikki um nakra fiskaauktión, sum vit kenna tað aðrastaðni frá, har keyparin bjóðar ein prís. Her í Billingsgate verður harafturímóti selt til ein longu framman- undan ásettan prís. Prís- irnir verða longu ásettir tíðliga um morgunin. Annars kann sigast, at prislegan er rættiliga stødug alt årid igjøgnum. Alt frå toski til krabba Tå kundin hevur keypt eina ávísa veru verður hon koyrd í lastbilarnar ið bíða uttanfyri, og sum síðani koyra fiskin til ásetta stað í London. Brúktir verða umleið 250 lastbilar í hesum flutningsarbeið- inum Har eru alskyns fiska- sleg á marknaðinum. Lon- don er jú ein stórur býur, sum hýsir nærum øllum fólkaslegum, ið eru von at eta sítt ávísa fiskaslag eru so rækjur, hýsa, kalvi, krabbi, gogga, laks- sild, makrelur, nur narl, toskur, ur, su, jakupskel, állur, karpa, kræklingur fyri bert at nevna nekur av fiskasløg- unum. Tað er mest feskur fiskur, men eisini nakað væl av frystum. Eisini er livandi fiskur til selu, sum eitt nú livandi állur. „Lynn & Gibson« Ein av teimum mongu heilsølufyritøkunum i Bil- lingsgate er »Lynn & Gib- son«. Hetta er tad parta- felagid, sum hevur keypt allan tann føroyska fiskin, sum verður seldur i Bil- lingsgate. Eigari av hesi fyritøkuni er danin Klaus Petersen. Blaðmaðurin á Sosialinum hitti Klaus Petersen næstseinasta mikudag, tá vit vitjaðu marknaðin í Billingsgate. Hann hevur rikið hesa fyritekuna tey seinastu 11 árini og letur væl at. — Bretar eru ógvuliga hugnaligir og skynsamir at arbeiða saman vid, sigur hann. Tað arbeiða 21 fólk hjá „Lynn á Gibson«, sum i fjør umsetti fyri 75 mill. kr. Talan er serliga um feskan fisk, og tí er av- markað, hvussu nógv er komið úr Feroyum. Men teir hava selt væl av grøn- landsrækjum fyri Fiska- seluna, upplýsir Klaus Petersen. Dýrar rækjur Bert í 1977 og 1978 inn- flutti Lynn & Gibson umleið 1400 til 1600 tons av ópilkaðum rækjum úr Feroyum. Hetta vóru 42% av samlaða marknaðinum av ópilkaðum rækjum í Bretlandi hetta tíðar- skeiðið. Prísurin á rækjum liggur um 24 til 25,50 kr. kilo. Í letuni eru bert dýrar rækjur á marknað- inum í Billingsgate — tað tykist sum goymslurnar eru við at tømast nú eina tíð. Annars er nakað av islendskum rækjum á marknaðinum, og nú eisini sjálvsteðug grenlendsk feløg eru farin at lata rækjur til 'marknadin skapar hetta nakað av óvissu í seluni her hjá okkum, Klaus Petersen. Teir hava annars selt væl av frystum kalva úr Feroyum, sum tað tykist at vera stórur eftirspurn- ingur eftir. Prísurin er 22 kr. kilo. sigur Feroyskur laksur Eisini feroyskur laksur verður seldur í Billings- gate. Lynn & Gibson byrj- aðu at selja laks frá før- oysku laksaskipunum í fjør og seldu tá eini 80 tons av laksi. Klaus Petersen sigur seg vóna, at teir aftur í ár kunnu selja laks fyri feroyingar. Sesongin fyri villan laks er júst byrjað. Aldur laksur er meira og meira vanligur at síggja í Billingsgate. Hetta er ser- liga norskur laksur. Prís- urin á villum laksi liggur nakað hægri, umleið 45 kr. kilo, meðan hann er umleið 35—40 kr. kilo fyri aldan laks. Hetta er laksur mill- um 4 og 5 kilo til støddar. Prislegan å laksi er annars rættliga ósteðug. Uppá fyrispurning um hann heldur feroyingar hava meguleikar at selja aldan laks í Billingsgate, sigur Klaus Petersen, at hann enn ongan aldan før- oyskan laks hevur sæð, men tað skuldu verið góðir meguleikar at selt alilaks úr Feroyum eisini. Hvat viðvíkur laksaprís- inum, so hevur hann verið heldur lægri í ár enn somu tíð í fjør. Við årsbyrjan í fjør var hann um 60 til 75 kr. kilo, medan hann i år hevur ligid um 45 til 50 kr. kilo. Prisurin i år hevur verid so lågur sum 34 kr. kilo. Feskan fisk år Føroyum? Uppå fyrispurning hvørj- ar møguleikar føroyingar hava at selja meira fisk i Billingsgate i framtidini, sigur Klaus Petersen, at fyrr ella seinni må tad fara at løna seg at senda fesk- an fisk úr Bretlands. Her er tad so flutnings- spurningurin, sum forðar, Føroyum til SOSIALURIN Klaes Pedersen, eigari av Lynn & Gibson i Billingsgate men annars heldur Klaus Petersen, at Smyrilsrutan er sera vælegnað til at fáa feskan fisk úr Feroyum til Bretlands. Hann leggur aftrat, at føroyskur fiskur hevur gott orð á sær í Bretlandi. Tað er eisini stórt úrvæl av ælabogasílum á Bil- lingsgatemarknaðinum. Her er serliga talan um portiónssíl. Hetta eru ald smásíl, sum hava ein prís uppá 6 til 8 kr. fyri pundið. Hvat viðvíkur teimum stóru ælabogasílunum, verður lítið og einki selt av teimum. Royktar verur og skeljadjór Harafturímóti eru tað nakrar stórar fyritekur, sum hava specialiserað seg við royktum fiska- verum. Har verður so nakað av stórum ælaboga- sílkum selt roykt. Klaus Petersen sigur, at tað er ein rættiliga stórur og steðugur marknaður fyri royktum fiskaverum, men skulu feroyingar koma inn á henda mark- naðin, so mugu vit kunna kappast bæði í góðsku og prísi — og tað verður trup- ult, heldur hann fyri. Tað er stórur eftirspurn- ingur eftir skeljadjórum í Bretlandi. Hetta kann ein eisini merkja á marknað- inum í Billingsgate. Sunnudagar er har serlig- ur marknaður fyri skelja- djórum. Har eru krækling- ar, jákupskel, gogga, hum- mari, krabbi o. a. Kundarnir ynskja eitt nú stóran krækling. Her er tann villi írski krækling- urin nógv eftirspurdur, men eisini tann danski Limfjordskræklingurin er á marknaðinum. Hjá Lynn & Gibson selja teir eina 3 kilo spann av kræklingi í eddiki fyri 45 kr. Eisini jákupskel er nógv eftirspurdur matur. Her er serliga talan um ta stóru skotsku jákupskelina. Myrkareyðar Suri- nam-rækjur Tá vit vitjaðu Billingsgate næstseinasta mikudag komu tær fyrstu rækjurn- ar, sum Suðurvarði hevur fiskað við suðurameri- kansku strondina, á marknaðin. Hetta eru ótrúliga stórar og myrkareyðar rækjur, sum teir ikki hava sæð í Billingsgate áður. Vit spurdu Klaus Peter- sen, um kundarnir fóru at keyna hesa heldur sjåld- somu rækjuna. Til tað sigur hann, at tað er ilt at meta um, nú rækjan ikki hevur verið á marknað- inum fyrr. Menn fara kanska at vera eitt sindur varnir í byrjanini orsakað av tí sjáldsama myrka- reyða litinum. — Rækju- etarar eru als ikki vanir við handa litin, men eg trúgvi, at vit fara at fáa ein prís fyri hana. Vert at royna okkurt nýtt eisini Uppá fyrispurning um tað er torfert at selja nýggjar verur á marknaðinum sigur Klaus Petersen, at tað er trupult at læra bretar at eta nakað nýtt. Teimum dámar jú tær traditionellu fiskaver- urnar. — Men, leggur Klaus aftrat, her koma umleið 400 kundar bert til okkara um vikuna, og er okkurt nýtt á marknaðinum, so eru teir sjálvandi áhugaðir at royna tað. Men hvussu við cana- disku hóttandi spurdu vit Klaus Petersen at enda. Hann svarar: Her er eingin canadiskur fiskur. Eg haldi, at tað man vera ov kostnaðarmikið hjá teimum at flyta fiskin so langt við flogfari. Vit hava annars nokk av fiski frá bretskum fiskimonnum og frá londunum rundan um okkum.