leygardagur 4. apríl 1981síða 9

SOSIALURIN Síða 9 Magnus Bjornsson tosar her vid Knut Nygaard av Tvøroyri, sum er ein av stigtak- arunum til fiskaaling i Suðuroynni verður framd undir teimum best hugsandi umsteðum. Byggja út Jon og Magnus hava ætl- anir at seta smolt út, men hetta er ikki nakað, sum gevir innteku beinan- vegin. Teir eru í letuni noyddir til at byggja út,skulu teir økja um smoltframleiðsluna, og tí vóna teir, at teir kunnu selja smolt til m. a. feroy- ingar. — Umsteðurnar til smoltframleiðslu í Íslandi eru framúr góðar, sigur Magnus Bjornsson. Teir taka rogn frá íslendskum laksi úr teimum áum, har laksurin tykist at vera best egnaður antin til aling á sjónum ella til at seta út. Steðin í Hafnafirði t. d. fær vatn frá heitum keld- um og frá undirgrundini, sum er úr 4 stigum upp í 14 stig Vatnið væl egnað til smoltframleiðslu — Vit kunnu sjálvir hava eftirlit við hitanum í vatn- inum, sigur Magnus víð- ari. Vatnið er sterilt og yvirhevur sera væl egnað til smoltframleiðslu. Hann vísir á, at eru íer- oyingar sinnaðir at keypa smolt úr Íslandi, so kunnu teir aklimatisera fiskin, áðrenn hann kemur til Feroya. Tv. s. at teir kunnu venja hann til sjógv. Hetta letur seg væl gera, tí báðar steðirnar Polarlax og Fiskeldi — liggja við strondina. Ætlanin var at selja norðmonnum laksasmolt í ár, men norðmenn hava sett forboð fyri at innflyta livandi laks. — Hetta kemur okkum eitt sindur dátt við, sigur Magnus Bjornsson víðari, tí teir hevdu roknað við, at norð- menn fóru at keypa smolt frá teimum. Men her hava norðmenn so avgjert, at teir vilja vera heilt sjálv- bjargnir við laksasmolt, og tað kunnu vit einki gera við. Komið til Íslands og síggið smoltið — Men hverja trygd hava vit feroyingar fyri, at tann laksurin, vit meguliga skulu keypa, er góður laksur at ala ella seta út sammett við tann norska laksin, vit hava her frammanundan ? Vit hava enn einki smolt selt ella sett út, so tað er trupult at siga nakað við vissu. Men hvat viðvíkur dálking ella sjúk- um, so hava vit sterilt vatn á alistoðunum, sum minkar munandi um meguleikan fyri meguligum sjúkum. Magnus Bjornsson sigur víðari, at eru føroy- ingar hugaðir fyri einum samarbeiði, so eru feroy- ingar vælkomnir til Íslands at hyggja eftir smoltsteðunum. Eisini kunnu feroyskir veteriner- myndugleikar koma til Íslands og saman við ís- lendskum veteriner- myndugleikum kanna og síggja og hava eftirlit við smoltinum hjá bæði Polar- lax og Fiskeldi. Kynsbúgvin ov tidliga! — Men bædi føroyingar og norðmenn hava fingið laksarogn úr Íslandi fyrr, og tá vóru fleiri atfinn- ingar at gera. M. a. fylgdu sjúkur við og haraftrat bleiv ein stórur partur av laksinum longu kyns- búgvin eftir einum ári. Til hetta sigur Magnus Bjornsson, at tað eru hend stór framstig innan smolt- framleiðslu í Íslandi Tað, sum feroyingar og norðmenn fingu fyri nekr- um árum síðani, hevur helst verið rogn frá laksi úr áum, har tað bert hevur verið laksur, sum verður kynsbúgvin eftir einum ári - Tað er nevniliga so í Íslandi, heldur Magnus fram, at vit hava nógvar laksaáir, og tað vísir seg, at hver á hevur sína ávísu laksastammu. Tað finnast áir við smærri laksi ella sterri laksi og áir har laks- urin verður kynsbúgvin eftir einum ella tveimum árum. Frá fiskaaliframsýningini í Brigton herfyri. Jon Gunnlaugsson tosar við Atla Greger- sen úr Getu, sum lesur fiskivinnufreði, m. a. fiskaaling, í Noregi — Tað, sum teir hava sett út av laksasmolt frá royndarsteðini í Kollafirði hesi seinastu árini, hevur víst seg at vera laksur, sum verður kynsbúgvin eftir tveimum árum. Magnus sigur, at teir á Polarlax hava klækt rogn av tvey ára gomlum laksi. Hetta er ikki so stórur laksur. Jon Gunnlaugsson harafturímóti hevur klækt rogn frá stórum laksi, sum menn vita, nógv kemur aftur eftir at verða settir út. Tað er óvist, hvussu hesin laksurin fer at egna seg til aling í hyljum á sjónum. Týdning at laksur verður kynsbúgvin eftir tveimum árum Nú tosað verður um kyns- búnan laks eftir ávikavist einum og tveimum árum, so er til tað at siga, at menn ynskja at fáa laksin kynsbúnan eftir tveimum árum, tí tá er hann feit- astur og sterstur og mest fæst fyri hann. Enn vita menn tó ikki, hvat tað er, avger, um laksurin verður kyns- búgvin eftir einum tveimum árum. Í sambandi sum ella hesum kann nevnast, at tann laksurin, sum vit í letuni ala í Feroyum, er laksur, sum í Noregi verð- ur kynsbúgvin eftir tveim- um árum. Skotar hava fingið av hesi somu norsku laksastammuni, men hann bleiv kynsbúgv- in eftir einum ári. Og so kunnu vit spyrja, hvussu við okkum! Ja, her er einki annað at gera enn at bíða. Vit fáa úr- slitið nú um nakrar mánaðir. Lagaligar gjalds- treytir Vit spurdu nú teir báðar, hvat feroyingar skulu gjalda fyri smoltið, um tað verður keypt ! Til tað svarar Jon, at teir hava enn ikki tosað um prísir, men teir eru sinnaðir at tosa um ein pris við føroyingar Eg haldi tad er rimi ligt, at vit fyrst åseta ein minstapris. Tit fåa so smoltið frå okkum og gjalda henda minstaprís restina skulu tit gjalda, tá tit hava fingið trygd fyri, at laksurin kann brúkast tvs. um hann verður kyns av hesum. Teir báðir vilja gera nærum alt fyri at sleppa av við smolt í ár. Hetta er treytin fyri, at teir kunnu halda fram og útbyggja. — Vit mugu hava meira kapital til ílegur og til rak- sturin, og hóast vit í fram- tíðini fara at satsa uppá at seta laks út, so er hetta ikki nakað, sum gevur pengar nú beinanvegin. Siga feroyingar nei fara vit til skotar og írar Hvat nú um feroyingar ikki vilja keypa smolt frá tykkum ? Ja so mugu vit royna at fáa samband við skotar og írar. Men eg haldi tað skuldi verið so upplagt. nú tosað verður um sterri samarbeiði millum Ísland, Grønland og Førovar, at hesin spurningurin varð tikin við, sigur Magnus Bjornsson og leggur aftrat, at í einum sam- arbeiði í framtíðini kunnu feroyingar eisini sjálvir avgera hverja laksa- ija nava Kortið vísir, hvar laksur verður veiddur í íslendskum áum, og hvussu nógv varð fiskað í eitt ár í teimum sjey nevndu økjunum. Svarti pilurin ovast til hegru vísir, hvar vatnið Lon liggur — í Kelduhverfiøkinum