leygardagur 2. mai 1981síða 7

$ - UT SOSIALURIN Av hjartans yvirflóð mælir muður — eitt aft- ursvar til O. Breckmann Óli Breckmann hevur i Dagblaðnum 29/4 ógvu- liga ilt av, at Sosialurin og Dalsgaard, sum hann tekur til, hava reist spurningin um EDV- skráseting av sjåkradøg- um hjá starvsfólkunum á landssjúkrahúsinum. Eg skal lata tað van- liga fólkafloksbrigslið og ókvæmisorðini liggja og royna at gera nakrar við- merkingar til tveir ógvu- liga áhugaverdar upplýs- ingar í greinini hjá Óla Breckmann og royna at svara upp á ein álvar- saman spurning, sum Óli helst óforvarandi stillar sær sjálvum og lesarum sínum. Fyrsta upplýsingin er henda, at landssjúkra- húsumsitingin longu nú skrásetir sjukrafråveru hjá einum parti av starvsfólkunum — tað snýr seg við eðrum orðum bert um at fáa øll undir hesa skráseting. Henda skráseting verður gjørt av privatum EDV- við- merkingar virki uttan fyri henda al- menna stovn. Hin upp- lýsingin er hendan, at flestu stórvirki og stóru stovnar gera tað sama. Hetta vil við eðrum orðum siga, at longu nú liggur ein privat EDV- fyriteka inni við einum hópi av persónligum upplýsingum um ein stóran part av feroysku lentakarunum. Hetta er eftir ellum at dema gjert uttan um avvarandi fak- feløg og harnæst gjørt uttan, at tey skråsettu hava nakran møguleika fyri at kontrollera, um upplysingarnir um tey eru rættir, ella hvusuu teir i eini nærri ella fjar- ari framtíð fara at verða brúktir ! Og Óli Breckmann spyr um dataviðgerð er meira vandamikið, tá hon snýr seg um aðrar spurningar enn lenir ! Hesin er spurningurin sum blaðstjórin á Dag- blaðnum setir sær og fer- oyingum. Dugir hann sum heila sítt politiska lív hevur reypað av at verja tað persónliga frælsið hjá tí einstaka ikki at síggja vandan, so má eg royna at peika honum á hann, hóast eg giti, at Óli talar móti betri vitan. Vandin liggur í hesum, at so leingi ein privat EDV-fyriteka liggur inni við persónligum upplýs- ingum um lentakararnar kunnu hesar upplýs- ingar leka víðari til ar- beiðisgevarar ella stovn- ar, uttan at tey skrá- settu hava nakran tjans til at ansa eftir, hvussu hesir upplýsingar verða brúktir ella misbrúktir. Vit hava óteljandi dømi um slíkt misbrúk í okk- ara grannalondum, har skrásetingin av borg- arunum er væl meira út- bygd enn hjá okkum. Her vil eg fegin skoyta uppí, at eg leggi. onga fyritøku og ongan em- bætismann undir at vilja misbrúka upplýsingar Um javnaðarpamparar og maktsjúkar polit- iskar sektir Í mikudagsblaðnum prentaðu vit eina sokall- aða yvirlýsing frá einum bólki, sum nevnir seg Reyði 1. mei. Fyri at als eingin misskiljing skal vera, :skal sigast enn einaferð, at tað, sum stendur í Sosialinum undir lesarabrævteigin- um, ikki nýtist at vera steða blaðsins. -Soleiðis er eisini við hesi yvir- lýsing. Innihaldið í nevndu yvirlýsing er tað gamla brigslið, sermerkt av evund og undirluta- kenslu, um javnaðar- pamparar, Atla Dam sum arbeiðarafígginda, Javnaðarflokkurin sum skutilsveinur fyri stór- kapitalin og fíggindi hjá arbeiðandi fólkinum, um maktsjúkar politikarar 0. s. fr...Alt hetta hava vit hoyrt óteljandi ferðir áður. Sjálvandi skal Reyði 1. mei, eins og øll onnur, fáa loyvi til at siga sína hugsan í Sosialinum, men heilt óátalað skal hendan yvirlýsingin heldur ikki fara framvið. Hugsa vit um seguna hjá arbeiðarafjeldini — í Feroyum eins og í lond- unum uttan um okkum — vita vit, at tað hava verið teir sosialdem>- kratisku flokkarnir, sum hava virkað fyri at beta um korini hjá verka- mannastættini. Tað eru hesir flokkar, sum við teirra ný- skapandi politisku hug- sjónum, hava bett um kor teirra minni múgv- andi. Sosialdemo- kratisku flokkarnir hava víst tað í verki. Tað áttu ell fólk at vita, men kanska ikki kesar »Reydu« sektir við teirra sjálvsrættvísi, tí tað stendur helst ikki í teirri lítlu reyðu katekismuss- uni, har svarið til allar dagsins spurningar stendur. Her í Feroyum hava vit ikki færri enn tríggj- ar tílíkar politiskar sekt- ir. Vit hava teir Peking- trúgvu, teir Moskva- trúgvu og teir meira hóv- ligu, umframt nakrar, sum eru so frelstir í síni politisku trúgv, at teir als ikki kunnu vera í Síða 7 við- merkingar av tí slag, her er talan um, men eg fasthaldi samstundis, at vandin fyri misbrúki er til stað- ar her sum aðra staðir. Í eðrum londum hava teir EDV-lóggávu, sum skal tryggja borgararnar móti misbrúki av EDV- upplýsingum og móti, at bólki við ødrum. Tá orðið maktsjúka eisini fyrikemur í yvir- lýsingini má viðgangast, at hetta fyribrigdi kenna hesir menn væl. Er tað nakað, sum hevur eyðkent hesar politisku sektir, er tað júst makt- sjúka. Hon er so greflig, at so skjótt limatalid í hesum sektum fer upp um eina hampuliga báts- manning, kemur klov- ningur í, og nýggj sekt verður stovnað. Lat meg til sammet- ingar minna á, at Hin Feroyski Javnaðarflokk- urin hevur hildið í meira enn hálva eld — síðani hann í tjúgunum var stovnaður — og hevur ongantíð staðið meira saman enn júst nú. Hóast limir floksins í ávísum málum eru ósamdir um praktiska politikkin, hevur makt- sjúka ongantíð kevt hugsjónarliga grundar- lagið, sum flokkurin byggir á. At Javnaðarflokkurin verður skýrdur kommu- nistiskur av borgarligu flokkunum, og borgar- ligur av kommunist- unum, man vera ein ábending um, at Javnað- arflokkurin man vera á góðari leið. Tórfinn Smith hesir skulu koma í skeiv- ar hendur. Kortini hendir nógv misbrúk, tað framgongur klárt av donsku og norsku press- uni. Eisini okkum tervar ein EDV-lóg og meti eg, at júst greinin hjá Óla Breckmann prógvar, hvussu nógv tað hastar at fáa hesa lóg á ting- borð. At enda fari eg at biðja lesarin leggja merki til hetta, at hóast ongin flokkur hevur talað meira um at tryggja tað persónliga frælsið hjá tí einstaka enn júst flokk- urin hjá Óla Breckmann, so gloypir hann hesari skrásetingarætlan við hevd og gernum. Legið tí sjálvandi veit Óli Breckmann, at øll data- viðgerð av persónligum starvsfólkaviðurskiftum, sum snýr seg um annað enn lenir o. t., kann gerast ein hóttan móti ti persónliga frælsinum. Hugsa vit okkum at næsta stigið verður eitt centralt persónnummar fyri oll, so er nær við at allir persónligir eins væl og reint sakligir upplýs- ingar um hvenn einstak- an borgara eru savnaðir á bondunum hjá einum privatum EDV-felag. Tá hava vit júst fingið tað formyndarasam felag, sum stavnamaður fólka- Framhald av síðu 3 Giljanes lá tá og royndi millum fleiri russisk svart- kjaftaskip. Tey norsku, íslendsku, donsku og hini føroysku svartkjaftaskip- ini royna harafturímóti vestanfyri. Alberg Johannesen sigur, at tað hevur gingið heilt hampuligt, síðani teir fóru út tann 21. apríl. Teir hava framleitt millum 10 og 20 tons av frystum verum, tvs. flaki og farsi, og 6 tons av mjelið um samdøgrid. Nógvur fiskur Tað er nógv til av svart- kjafti og í fyrstani fingu teir hál uppá 50 tons og meira. Nú hava teir ístað- in trolið úti í styttri tíð og fáa millum 20 og 30 tons í hálinum. Við umleið fýra hálum um dagin fáa teir tey 80 tonsini, sum eru nóg mikið av ráveru hjá verksmiðjuni at arbeiða eitt samdegur. Giljanes hevur havt nakað av trupulleikum við flakamaskinunum, og tað hava verið fólk umborð frá Baader-verksmidjuni at hyggja eftir maskinunum. Maskinurnar skera væl nu Alberg Johannesen sigur, at maskinurnar nú eru flokksins sigur seg berj- ast ímóti. Spurningurin er nú, hví fólkaflokkurin góð- tekur eitt slíkt formynd- arí, hóast alt tos um per- sónligt frælsi (eg minnist ein ungan framstorm- andi fólkafloksmann júst heimkomnan av Bretlandsferð, sum ávar- aði móti tí degi, tá vit ell gjerdust eitt nummar í samfelagnum). Man fólkaflokkurin g6dtaka hetta tí hann hevur aðra uppfatan av tí persón- liga frælsinum enn fólk flest — altso eitt serligt slag av frælsi fyri tey fáu og sterku, sum eru smart nokk til at útnytta tey minni smartu ? Ella man tað bert vera tann gamla segan um fólkaflokkin: tá tað ræður um at lívga priv- atum vinnuáhugamálum og seta tey fram um al- manna gagn, so býtur fólkaflokkurin hevdið av allari skomm og tveitir tað syndrið av liberalari hugsjón, sum enn anir í skránni fyri borð? Ikki er lætt at svara, men við greinini Øsing um EDV eru vit svar- inum rættiliga nær — av hjartans yvirflóð mælir muður. Jóannes Dalsgaard farnar at skera heilt væl, næstan 100%. Higartil hava tær staðið stillar líka leingi sum tær hava skorið. Fiskurin hevur verið í soltnari lagi og hevur sett seg fastan í maskinurnar. Nú merkist, at hann hevur fingið meira uppá seg og maskinurnar rigga sum tær skulu. — So tit eru ikki svart- skygdir at arbeiða við flakalinjunum umborð ? — Nei, tað eru vit ikki. Tað hevur gingist framá, og nú eru vit negdir. 300 tons inni Giljanes hevur í letuni umleið 200 tons av fryst- um svartkjaftaverum og 100 tons av mjeli umborð. Tað arbeiða tilsamans 60 mans á skipinum. Nú um dagarnar vóru nakrir mans frá Giljanesi umborð á einum eystur- týskum svartkjaftabáti og hugdu at gongdini har umborð. Alberg Johannesen sigur, at eisini eysturtýsk- arar eru farnir yvir til at hava trolið úti í styttri tíð og taka í mesta lagi 30 tons í hálinum. Svartkjafturin ferðast spakuliga norðureftir. Tað vísir seg, at meira fer eyst- an fyri Feroyar í ár enn í fier. Giljanes fer at fylgja svartkjaftinum norður eftir tå hann fer út i aitjóða sjógv. - eisin