leygardagur 2. mai 1981síða 14

Síða 4 Vit eru í skúla í løtuni at læra at troyta okk- ara heimaleiðir Olaf Olsen hevði stórar vónir til fiskaaling. Her frá akvarium á feroysku vikuni 0! Olsen, fiskimálaráðharri : Birgir Danielsen, fiskasglustjóri : Olaf Olsen, fiskimálaráð- harri var bjartskygdur, tå hann legði fyri i sínum innleggi um politisku metanina av framtíðar- vánum føroyinga. Hann segði m. a. at feroyingar í letuni eru í skúla. — Við tí broyting, sum fiskivinnan hevur verið fyri seinastu árini, har vit missa á fjarleiðum og mugu troyta okkara egnu leiðir, tá missa vit eisini ta ekspertisu, sum vit eru vanir við á fremmandum haveki. Vit mugu nú til at venja okkum við og arbeiða upp kunnleika at fiska her heima hjá okkum sjálvum. Læra skjótt og gott — Vit hava longu lært nakað, men vit eru ikki útlærdir enn at troyta okkara egnu stovnar, segði Olaf Olsen. Hann legið aftrat, at vit eiga at leggja dent á at læra skjótt og gott. Hann nevndi eisini ar- beiðsamboðini hjá fiski- vinnuni, sum altíð hava verið so avbera góð. — Eg vóni, at vit altíð fara Ikki rætt at lata tilskot úr lands- kassanum at trá- royna heimaleiðir — Samstarv má vera aðaltátturin í framtíðini Birgir Danielsen, fiska selustjóri legði fyri og gjerdi støduna upp anno 1981. Hann greiddi fyrst frá gongdini hjá fer- oysku fiskivinnuni hesi seinastu 100 árini, har hugurin at fiska leitaði burt frá Feroyum til Grenlands og Íslands. Tað varð mett, at úrtek- an higani var tann besta Líka fram til 60-årini varð mest fiskað m. a Islandi, Vesturgren- landi, og 5 Canada. I g Inum KOT Norðsjógvurin inn í myndina eisini. Skjótur útvikl- ingur — Vit hava vunnið okkum nógvan kunnleika, skapt okkum traditiónir og bygt upp ein sera effektivan og vælútgjerdan fiskiflota, segði Birgir Danielsen Eisini hava vit búgvið fólk fing- innan men ein tor- nesa vinnu eitlum nesur útviklingi hevur verið, at vit hava havt frítt at fara og frítt at veiða alla- staðni í Norðuratlants- havinum. — Henda frih i? hetta fræisið, segði Birgir Danielsen víðari, hevur skapt eitt virkisfúsið fólk í Feroyum og bygt upp ein flota og eisini ein ídna á landi. Fyrst fjarleiðirnar f Líka fram til 60-árim at hava líka góð arbeids- amboð at arbeiða við. Síðani kom hann inn á ta stóru strukturbroyt- ing, sum er farin fram og metti, at vit koma at økja um fiskiskapin undir Feroyum í fram- tíðini. Hetta kann gerast við at fiska onnur og nýggj fiskasløg og við at fáa stovnarnar at menna seg aftur. — Verður einki gjert fyri at beta um steðuna, so væntar okkum í 1981 umleið 40% av útflut- ningsvirðinum í mun til 1980. Eg vænti, at nakað verður gjørt, tí vit eru langt frá steðgaðir. Fiskimálaráðharrin kom síðani inn á svart- kjaftin og segði, at vit eiga at kunna fiska fleiri 100.000 tons av svart- kjafti. Tað verður annars í letuni arbeitt við at áseta eitt TAC fyri svartkjaftaveiðu. Fiskaaling og know how sela Av eðrum meguleikum nevndi Olaf Olsen fiska- aling og selu av know how. Um fiskaalingina segði hann, at hann hava fjarleiðirnar latið stersta partin av fisk- inum til okkara útflutn- ing. Í 1960 stavaði sostatt 85% av útflut- ningsvirðinum frá ekin- um vestan fyri Cap Farewell. Síðani kom broyting í myndina. Reglur um veiðu, kvotur og býti av stovnum og havekjum gjørdu, at frælsið at veiða í fremmandum sjógvi ikki var til longur. Tí varð farið at troyta heimaleiðirnar meira. Birgir Danielsen vísti síðani við telum á, hvussu henda brovting hevur verið hevði stórar vónir til hesa vinnu, men vildi ikki koma nærri inn á spurningin. Harafturímóti = segði hann um selu av know how, at her kunnu føroy- ingar bjóða seg fram sum ráðgevarar at læra aðrar lítið framkomnar tjóðir á fiskivinnuøkin- um nakað av tí, vit sjálvir hava lært og bygt upp- — Hetta er nakað, sum tekur tíð at fyrireika, men eg meti, at vit her hava stórar meguleikar, tá hugsað verður um okkara leiklut at byggja upp fiskivinnuna hjá grenlendingum. Triði heimurin — Triði heimurin, segði Olaf Olsen víðari, hevur brúk fyri kunnleika og hjálp at byggja upp fiskivinnuna, og her skuldi verið ein megu- leiki hjá okkum at verið við. — Eitt er tó greitt, og tað er at tað er stórur tervur á eini samskipan av fleiri vinnugreinum í Feroyum fyri at rekka hetía mál. Tað fyriliggur longu ein ætlan at Heimaleiðirnar Meðan vit t. d. í 1975 fiskaðu umleið 27-30% av ellum botnfiski, sum veiddur varð undir Fer- oyum og útlendingar fiskaðu góð 70%, so var stødan í 1980 tann, at vit veiddu 86% og útlend- ingar 14%. Av teimum trimum høvudsbotnfiskasløgun- um: toski, hysu og upsa, varð øll tey fyrstu árini mest fiskað av toski, seinni komu so hýsan og upsin meira inn í mynd- ina — Gongdin hevur so verið tann, at hesi stovnar hava verið nógv troyttir. — Tað kundi týtt uppá, at vit frá 1976 — SOSIALURIN stovna eitt felag, sum skal savna teir ymsu vinnutáttirnar. Ein tílík know how-ætlan setur m. a. stór krev til fígg- ing, men eg meti vit her hava meguleikar m. a. gjøgnum Danida og IFU. IFU er ein altjóða stovnur til figging av idnadi i menningarlond- um. Vilja vit — so megna vit Olaf Olsen upplysti, at Pauli Ellefsen, legmaður á fundi í Keypmanna- havn í vikuni hevur tosað við umboð fyri :FU, sum siga seg verða hugað at fáa Feroyar við í eitt útviklingsarbeiði í Menningalondunum. Olaf Olsen nevndi síð- ani siglingina, sum eina framtíðar vinnu. — Eg vóni at vit kunnu bygja upp ein handilsflota, sum telur við í útvikl- inginum av feroyska samfelagnum. At enda segði Olaf Olsen, at hann hevði góðar vónar og at vit fara at klára okkum í framtíðini. — Vilja vit, so megna vit. Í friløtuni millum innleggini fingu teir tríggir eitt prát: frá vinstru, Klæmint Eliasen, stjóri Leirvík, Jákup Joensen, stjóri Lopra og Birgir Danielsen, Fiskasølustjøri hava troytt hesar grunnar undir Feroyum nóg so hart ella harðari enn teir hava tolt, segði Birgir Danielsen, og so- statt er mesta tilrádda veiða eftir hesum fiska- sløgum í dag minni enn nakrantíð fyrr. Ovfisking Orsekin til hesa ovfisk- ing er serliga tann, at foroysk skip hava leitað til heimaleiðirnar, nú tey alt meira eru trongd burt av fjarleiðum. Urslitid verður nú tað, at tað helst verður ov lítið til henda stóra flota bert at skula fiska undir in . røroyum.