fríggjadagur 16. august 2002síða 2

FORSORGARLÓGIN Jústinus Leivsson Eidesgaard Verandi forsorgarlóg ger mun á giftum og ógiftum og hon kostaði landskassa- num í fjør 8,2 milliónir í veitingum til 276 ógift for- eldur, sum ikki fingu smá- børn síni ansaði og tí mátti siga starv frá sær fyri at vera heima og ansa eftir børnunum. Páll á Reynatúgvu, land- stýrismaður í almannamál- um er greiður yvir trupul- leikan og hann liggur ikki á løtu síðuni fyri at koma trupulleikanum til lívs. -Undir valstríðnum varð ført fram, at vit skulu hava eina nýggja sosiallóggávu og longu í heyst verður fyrsti partur av hesi lagdur fyri tingið. Tá fara vit at leggja eitt uppskot um nýggja barnaforsorgarlóg fyri tingið. Hetta mál var eisini frammi í seinasta val- skeiði, og tá var serliga ósemja um hvør skuldi hava ábyrgdina av barna- verndarøkinum. Barnafor- sorgarlógin er bara fyrsti parturin. Nýggja samgong- an fer at arbeiða hart fyri at fáa eina nýggja sosiallóg í hesum valskeiðnum og eg eri vísur í at tað fer at eydn- ast, málið er í hvussu er greitt, sigur Páll á Reyna- túgvu. -Vit fara at gera eina sosiallóg, sum er lagað eftir føroyskum viðurskiftum, eftir teimum resoursum sum føroyingar eiga. Men samstundis verður hendan lóg ikki lagað soleiðis at vit líkjast burturúr hinum norðurlondunum á sosiala økinum. Tað skal ikki vera ótryggari at búgva í Føroy- um enn aðrastaðni, sigur hann. Hornasteinur -Sosial trygd er ein av hornasteinunum í okkara samfelag.Vit hava brúk fyri eini forsorgarlóg, men sam- felagið er siðsøguliga nógv broytt síðan forsorgarlógin kom í gildi fyri nógvum ár- um síðan. Tá høvdu vit ikki sosialatrygd og samhalds- festi í samfelagnum, sum vit hava tað í dag. Fyrr var tað skomm at verða bundin av eini almennari veiting. Hetta er tíbetur broytt, sigur Páll á Reynatúgvu. Tað hevur verið ført fram, at ein máti at fáa mannamunin millum gift og ógift foreldur burtur úr forsorgarlógini er at strika grein tvey í forsorgarlógini, sum sigur, at hjún hava uppihaldsskyldu mótvegis hvørjum øðrum? -Grein 2 í forsorgarlógini er eitt úrslit av gamlari sið- venju, tá tað var heilt nátt- úrligt at hjún høvdu uppi- haldsskyldu mótvegis hvørjum øðrum í einum samfelag sum sær heilt ør- vísi út enn í dag. Tíðin er komin, har vit fara at broyta hetta prinsippið, men hvussu vit í samgonguni fara at broyta hetta veit eg ikki heilt enn, sigur hann. -Her er talan um ein mis- mun. Hjá giftum hyggur tú eftir inntøkum og útreiðsl- um og ger síðan eina tørvs- meting. Hjá sambúgvandi hyggur tú bara eftir út- reiðslunum og ger síðan tørvsmetingina og tá fær tú í flest førum eina heilt aðra mynd, sigur hann. -Men tað er ikki bara sum so at strika uppihaldsskyld- una. Hetta kemur at kosta samfelagnum hópin av pen- ingi. Hvussu nógv veit eg ikki enn. Tá prátið um at gera allar fólkapensionistar sum stakar persónar var frammi vóru útrokningar gjørdar. Her varð komið fram til, at hetta fór at kosta samfelagnum millum 70- 80 milliónir krónur um ár- ið, sigur Páll á Reynatúgvu. Fyri fólk í neyð Verandi forsorgarlóg gevur eisini sambúgvandi, sum samanlagt ikki eru í neyð, møguleika at fáa pening um tey ikki fáa børnini ansaði? -Øll sosiallóggáva eigur at vera fyri fólk, sum eru í neyð. Eg veit ikki ordiliga um vit heilt fáa vart okkum fyri at ikki onkur moralskt misnýtir lógina. Men grundreglan er, at forsorg er fyri fólk, sum veruliga hava tørv á hjálp, sigur Páll á Reynatúgvu. -Eg haldi tað skal vera fult gjøgnumskygni í for- sorgarlógini, sigur hann. -Samgongan hevur eisini sett sær fyri at leingja um rættin til at halda barsilsfrí til eitt ár. Sum er hevur páp- in rætt til tvær vikur og mamman 26 vikur. Enn eru vit ikki komnir á mál við tí fíggjarliga partinum. Part- arnir á arbeiðsmarknaði- num í stóran mun eisini vara av hesum málinum. Longri barsislfarloyvi sama við øktum ansingartilboði hevði lætt um hjá forsorgar- lógini, sigur Páll á Reyna- túgvu. Páll smíðar nýggja sosiallóg Páll á Reynatúgvu lovar eina nýggja sosiallóggávu í hesum valskeiðnum. Mynd: Finnur Justinussen 2 Nr. 155 - 16. august 2002 Nr. 155 - 16. august 2002 3 FØROYAKVØLD Tíðindaskriv Í summar hevur verið skip- að fyri føroyakvøldum ymsa- staðni í Eysturoynni. Tey kvøldini, sum higartil hava verið, hava verið væl eydn- að og gestirnir hava verið væl nøgdir. Kvøldini eru bæði ætlað útlendingum og føroyingum. Nú er so tíðin komin til at tiltakið skal verða í bygda- salinum í Ítróttarhøllini á Skála. Hetta kvøldið verður sunnukvøldið 18. august. Á skránni verður eitt breitt úrval av føroyskum mati, so gestirnir fáa etið seg mettar og roynt ymisk- an traditionellan føroyskan mat. Snældan fer at sýna fram teirra nýggjastu og spennandi klædnasnið, og eisini verða málningar og ymiskt handverk, sum m.a. er virkað úr ull sýnt fram. Av pallinum hoyra gestirnir ymiskt um føroyska sam- felagið, søgu og mentan. Sangframførslur verða og eisini felagssangur. Kvøld- ið endar við eini dansifram- førslu, sum Eiðis Dansi- felag skipar fyri og gestir- nir sleppa eisini uppí ringin at enda. Kvøldið byrjar klokkan 20.00 og atgongumerkini, sum kosta 250 krónur, kun- nu bert keypast í forsølu. Sølustøðini eru á kunning- arstovuni í Runavík og á Kafeteria í ítróttarhøllini á Skála. Og longu eru fleiri atgongumerkir seld t.d. hevur eitt íslendskt kór á 28 fólk keypt atgongumerkir. FISKASKJÚKA Jógvan Hugo Gardar Kanningar av sílum í einum alibrúki í Clew Bay, County Mayo, á vestur- strond Írlands hava vakt illgruna um, at ILA kann vera komið til Írlands. Royndir av sílunum eru nú sendar til Noregs til kanningar, skrivar Intra- fish.com. Royndirnar vórðu tiknar í samband við tøku, og tað rakta alibrukið verður tómt hesa vikuna. Umboð fyri írsku alarar- nar siga, at eingin fiskur var vorðin sjónliga súkur, men at royndirnar vístu, at ILA-virusið eftir øllum at døma er í fiskinum. KAPPSIGLING Tíðindaskriv Árliga kappsiglingin hjá Lions Club Eysturoy verður nú sunnudagin. Hetta er 34. árið á rað, at felagið skipar fyri kapp- siglingini. Millum 30 og 40 bátar plaga at sigla kapp á Skálafjørðinum. Byrjað verður sunnu- dagin kl. 15. Siglt verður inn eftir ella út eftir fjørðinum, alt eftir hvus- su ættin er. Málið verður við høvuðspierin í Runa- vík. Aftan á siglingina fáa luttakararnir, sum siður er, kaffi og pannukøkur. Tríggir teir fremstu bátarnir fáa steyp, um- framt at vinnarin fær ferðasteypið í varðveit- slu. Tey, ið ætla sær at verða við í kappsigling- ini, kunnu ringja til Sím- in Rasmussen á Strond- um, tlf. 447165, ella John Rasmussen á Strondum, tlf. 448641. Freistin at tekna seg er úti leygar- dagin kl. 12. Í sambandi við sigling- ina selur Lions Club Eysturoy lutaseðlar. Ágóð- in fer til vælgerandi endamál í Eysturoynni. Peningur er m.a. latin til Eysturoyarsøgu, forn- minnir og skótaarbeiði í oynni. Tøkk Hjartaliga takk fyri sýnda samkenslu og hjálp tá ið góða mamma, verðmamma og omma okkara Sylmai Poulsen Skopun andaðist og varð jarðað. Takk til prest, sangarar, kirkjutænarar og gravarar, og tykkum, ið hjálptu til við ervinum. Takk øll tit mongu, ið fylgdu henni til hennara seinasta hvíldarstað. Vegna tey avvarðandi Guðny, Sigurd, Eyðbjørn og Kristbjørg v/ fam. Tøkk Á henda hátt vilja vit bera eina hjartans tøkk til øll tykkum, sum vístu okkum samkenslu, tá okkara elskaði sonur, beiggi og pápi Jákup Joensen føddur 5. juni 1972 so brádliga varð tikin heim tann 1. august 2002 einans 30 ára gamal. Eisini øllum tykkum, sum av eintingum tóku tykkum av teimum praktisku lutunum í sambandi við jarðarferð og ervi, vilja vit takka so inniliga. Mátti Jesus signa tykkum so ríkiliga og varðveiti tykkum. Familjunnar vegna Súsanna og Jákup Kappsigling á Skálafjørðinum Illgruni um ILA í Írlandi HONDBÓLTUR Tíðindaskriv Eftir eitt heldur soltið kapp- ingarár í fjør er Kyndil nú rættiliga farið í gongd við, at fyrireika seg til komandi kappingarár. Umframt at bæði besta kvinnuliðið og besta mansliðið hava fingið leikarar, leitar felagið sær eftir peningi. Og nú hava viðhaldsfólk- ini møguleika at stuðla felagnum fíggjarliga. Tað ber nú til hjá øllum áhugað- um at stuðla Kyndli fíggjar- liga. Hetta kann lata seg gera við at venda seg til skrivaran í felagnum, Niels Nattestad. Møguleiki er at flyta peningarnar fast eina ferð um mánaðin, men eis- ini ber til at flyta eitt gjald einaferð. Møguleiki er at velja millum 50, 100 og 150 krónur at flyta um mánaðin, men tað eisini lata seg gera, at sjálv/ur velja eina upphædd at stuðla felagnum við. Kyndil brynjar seg HEILSA Tjaldurs Apotek Apotekið fer við hesum at geva viðskiftafólki møgu- leika at kanna seg fyri ávís- ar sjúkur. Hetta eru sjúkur, ið gera nógv um seg í vælferðar- samfeløgum – eisini tí før- oyska. Talan er um sukursjúku (diabetes typa 2), hjarta- sjúkur, sjúkur í blóðrensli- num, astma og ovurvið- kvæmi (allergi). Við hesum átaki vil apoteki ráðgeva fólki og hvat kann gerast fyri at fyribyrgja sjúkunum. Hetta heilsufremjandi átakið er til gagns fyri øll, ið vilja vita meiri um heilsustøðu sína og gera nakað fyri at betra hana. Apotekið hevur ásett ein dag, har fólk kunnu støkka inn á gólvið og gera mát- ingar av ymsum slagi. Heilsufremjandi átak á Tjaldurs Apoteki Føroyakvøld á Skála sunnukvøldið C M Y K 3 2