leygardagur 16. mai 1981síða 2

Síða 2 SOSIALURIN Broytingarnar i fiskivinnu- mynstrinum seta nógv størri krov til søluliðið — og tann, sum ætlar sær at fáa nakað burtur úr einum kyrrindum, eigur at vera knappur í vendingini, skrivar Vilhelm Johannesen løgtingsmadur m. a. í >Sjónarmiða í dag. að verður ofta sagt, at eitt innum tráði. Hetta kann eisini sigast um føroyska tráðurin er fiskivinnan, sum í mong ár hevur verið okkara Hóast ávísar ætlanir um at itbyggja ávísar vinnuvegir im fiskaaling størri illøgur andbúnaðin J um at fremja eina ídnað um at fremja rutbygging og um at gera nillumlandasigling við farmi g ferðafólki til tydandi tått, so ein mer mugu vit eyguni, at fiski framvegis má høvudsålitid, at hon fram verdur tann tráður Við hesum tráði eru tríggir Teir eru fiski veiða og fiskiidnadur á landi g sølan av okkara fiska Orsakað av fiskimarksútflytingum, kvot eringum og avmarkingum av fyrsti tatturir eini broyt ngartíð, sum førir viðsær, at tað eisini verður neyðugt at fremja ávísar broytingar við víkjandi tí næsta og tí triðja táttinum, um vit skulu fóta okkum og koma heilskaptir igjøgnum Sagt við fáum orðum er broytingin tann, at okkara fiskiveiða í størri og størri mun má fara fram á okkara egnu havleiðum. Fiskaslog int, sum vit traditionelt hava veitt vid Føroyar, eru ovfisk aði, og tað, at tær traditio fiskileidirnar vid Før oyar eru ov nogv troyttar sum er. Tå eg nevni fiska sløg, sum vit traditionelt hava veitt, so hugsi er ser stakliga um tosk og hýsu, og tá eg nevni tær traditionellu fiskileidirnar við Føroyar, so hugsi eg um fiskileidirnar INNI á ti grunna vatninum Tað verður avgjørt neyð ugt, at vit avmarka fiski skapin inni á teimum traditi onellu leiðunum og serstak liga, at vit avmarka trolveiðu har. Men úti á tí djúpa vatn inum eru fleiri meguleikar Vit kenna og hava roynt nellu nakrar av hesum megu leikum so sum veiðu eftir kongafiski, svartkalva, blá longu og svartkjafti. Talan er eisini um veiðu eftir langa sporli og ødrum fiska sløgum, ið higartil eru so at siga óroynd. Broytingin í sjálvari fiskiveiduni má ti umfata eina avmarking i fiskiskapinum inni á (ti grunna vatninum, og so tað, at útvega hóskandi fiskifør til veiðu eftir teimum her nevndu og ødrum fiska sløgum úti á djúpum vatni. Fiskiidnadurin uppi á landi eigur at verða umlagdur samsvarandi tí broytta fiski veiðumynstrinum. Utbygg ingin av fiskiidnadinum má hava til endamáls, at tey traditionellu fiskasløgini verða góðskaði enn meira, og at meguleikar verða skaptir at taka ímóti og við gera tey fiskasløg, sum vit størr: og størri mun koma at veiða úti á tí djúpa vatninum. Í stuttum má úg byggingin av fiskiidnadinum uppi á landi lagast eftir nu | veidumøguleikum og veiðu orku. Tvs. at fleiri íløgur mugu ikki gerast í virki til at taka ímóti og viðgera tósk og hýsu, men at nýggj virki verða bygd, og at verandi virki verða útbygt til at taka ímóti og viðgera svartkjaft kongafisk, svartkalva, blá longu, langasporl, osfr Tann triði hovuðstátturin í fiskivinnuni er sølan av okk ara fiskaframleiðslu. Broyt ingin i veiðumeguleikum må og eigur eisini at føra til broytingar í selupolitikk inum. Vit hava ofta hoyrt at aðrar tjóðir kundu selja t. d. brosmu og longu fyri ein nógv betri prís enn vit foroy ingar kunnu fáa, og onkur helt kanska, at tað gjørdi einki. Tað var ikki neyðugt hjá føroyingum at veiða brosmu og longu. Teir kunnu veiða tosk í Grøn landi, Íslandi, New Found landi og í Barentshavinum Teir kundu somuleiðis veiða sild og makrel í Norðsjónum, og her er talan um fiskasløg, sum uttan stórvegis Omak sjónarmið Vilhelm Johannesen løgtingsmad- ur skrivar kunnu seljast fyri ein hampuligan prís. Áðrenn fiskimarksútflyt- ingarnar, áðrenn kvotering- arnar og avmarkingarnar komu í gildi lógu allar fiski- leiðir opnar fyri okkum og foroyskir fiskimenn kundu til eina og hverja tíð fara út at veiða júst tey fiskasløgini, sum Føroya Fiskasøla við minst møguligum ómaki kundi selja fyri hampuligan pris. Men soleidis er ikki longur. | dag eru nærum allar leiðir stongdar. Nú mugu vit veiða tær ávísu negdirnar av teimum ymisku fiskasløgunum sum finnast á okkara egnu havleiðum. Broytingin er í stuttum tann, at meðan vit áður kundu veiða tann fisk, sum Føroya Fiskasøla kundi, vildi ella tímdi at selja, so mugu vit nú selja tann fisk, vit hav meguleika fyri at veiða. Og hetta setir nógv størri krøv til søluliðið. Hetta krevur, at sølulidid ger eitt nógv størri arbeiði, og at tað veruliga ger sær ómak við at selja og at fara longur út í detaillidid við vøruni. Fiskimenn gera sær ómak vå at leggja út eftir teimum Orðaskifti um før- oysku fiski- vinnuna i 80-unum broyttu veidumøguleikun- um. Fiskiidnadurin uppi å landi må eisini ómaka seg við hesi umlegging. Men Giljanesmálið er tíanverri á ein ábending um, at teir, sum i løtuni umsita tann størsta partin av søluliånum, nevniliga Føroya Fiskasøla, ikki ætla at gera sær stór- vegis ómak í hesum sam- bandi. Tann, sum ætlar sær at fáa nakað burturúr einum kyrrindum eigur at vera knappur í vendingini. Tá dugur ikki at vera seinur og konservativur. Men tíverri tykist ein partur av okkara sølulidi at vera tað. ii i så Fi Rrr rr, % #13; . 3 % Bloðini áttu at samarbeitt meira Í samband við tað orða skifti, sum nú er byrjað í Sosialinum og í samband við sending í útvarpinum herfyri um føroysk blød hevur Súsan í Jákups stovu á Sandi sent okkum hesa viðmerkingina. Hon skrivar Eg havi roynt at fylgja við bløðum og útvarpi, og eg havi hugsað um, hvussu nógv góð skrivandi fólk vit eiga. Høvdu tey íkki fingið betur arbeidsumstødur, um oysku blødini tóku seg saman, og gjørdu eina góða ndsprentsmiðju staðin fyri, at teir ymisku politisku flokkarnir kappast um at fáa ta frægastu smiðjuna til sítt blað. Samarbeiddu tít, kanska tíðindastubbar etc., góvu pláss fyr um meiningum eisini um ymisk og so upp lótu hvønr Orðaskifti. um fer- oysku pressuna prenta í sínum lagi, kanska ráð vóru til eina prentsmiðju so góða, at hon bæði megn aði at prenta Varðar og barnabøkur við Kanska hevði borið til at fingið eitt tíðindablað út um dagin, sum at kalla hvort sjónarmið Súsan í Jákups- stovu leiðari á Lista- og handv. sk. á Sandi skrivar húski fór at halda. Var bókbindari knytt at prentsmiðjuni, vóru vit enn betur fyri. er