leygardagur 23. mai 1981síða 5

A # SOSIALURIN Síða 5 Bíðar eftir boðum — Nevndin, sum hevur fyrireikað bygging- ina av heilsumidstødini við Streymin, bidar nú eftir boðum frá landsstýrinum um, hvat hon nú skal gera Nevndin, sum landsstýrið setti í fjør at fyrireika byggingina av heilsumið- stødini vid Streymin, bidar nu eftir bodum frå Påll Vang, landsstyris- manni, um hon skal gev- ast ella halda fram. Grundarlagið undir arbeiði nevndarinnar hig- artil er nú burtur, eftir at Kollafjarðar kommuna hevur avgjert ikki at luttaka í byggingini og rakstrinum av heilsumið- steðini. Nevndin var annars komin langt áleiðis við arbeiðinum og eitt uppskot til sáttmála millum kommunurnar á- Norðstreymi og Norður- eysturoy er klárt at undir- skriva. Somuleiðis er gjørt eitt skitsuprojekt til heilsumiðsteðina, sum ætlanin var at byggja norðanfyri vegin niðan til Eysturoyarbergholið. Nevndin, sum hevur trý umboð fyri kommunurnar har norðuri, eitt umboð fyri Læknafelagið og eitt fyri landsstýrið, hevði fund mánadagin. Formað- urin í nevndini, Jóngerð Purkhús, fulltrúi í lands- stýrinum, upplýsir aftaná fundin, at nevndin ásannar, at grundarlagið undir arbeiði hennara er burtur og hon nú bíðar eftir nærri boðum frá landsstýrinum. Onnur leið Tað tekur ikki beinini undan heilsumiðstaðar- ætlanini sum so, at Kolla- fjørður ikki longur er við. Men tann upprunaliga ætlanin kann neyvan brúkast longur. Fyri at parturin hjá hverjari kommunu at gjalda ikki skal blíva ov stórur, nú tann stersta hevur tikið seg burturúr, hevur megu- leikin at minka projektið verið nevndur. Ein annar meguleiki er at fáa aðrar kommunur í Eysturoynni við. Men her má havast í huga, at ein heilsumiðsteð skal eisini byggjast í Rúnavík. Ogreitt Tað eru ikki einans fólkini í Norðstreymi og Norður- eysturoynni, sum eru rakt av teirri óvissu steðuni. Hon rekkur eisini vestur í Vágar. Tí so leingi, ein lækni afturat ikki verður settur har norðuri, hava læknarnir í Vágum viku- skiftisvaktir saman við læknanum í Vestmanna. Hetta eru vágafólk sera misnegd við og nevndin í Kollfirðingar vilja ikki vita av heilsumidstød við Streymin. Tað er ikki nógv longri hjá teimum at fara til Havnar, á Landssjúkrahúsið felagskommununi hevur nú biðið landsstýrið um fund um læknamálið. Formaðurin hjá kommunulæknunum í Læknafelagnum, Andor Ellefsen, sigur, at Lækna- felagið neyvan fer at góð- taka, at kommunulækna- starvið í Norðstreymi verður lýst leyst, so leingi málið er so ógreitt. Hann sigur, at tað er spurningur, um ikki tveir læknar skula setast afturat í staðin fyri tann eina. Læknafelagið = krevur eitt ávíst grundarlag av fólki til hvenn kommunu- lækna. Hetta grundarlag er í minsta lagi 1500 fólk. Tað vil siga 6.000 fólk til læknarnar á Eiði og í Vestmanna og til tveir meguligar læknar í Kolla- firði og við Streymin. Tann 31. desember 1979 búðu 4.583 fólk á hesum eki. Løgmadur við útisetar: — Vit vilja hjálpa tykkum at leiga hús! Landsstýrið er sinnað at hjálpa føroyingum í Keyp- mannahavn at leiga holi til eitt Føroyahus er bygt. Hetta kemur fram í frágreið- ingini frå panelfundinum um húsaspurningin hjá uti- setum, sum vit hava fingið frá Hinum føroyska studentafelagnum i Keyp- mannahavn: Månadagin hin 27. april skipadi »Hitt føroyska studentafelagið í Keypmannahavn« fyri panel- fundi i húsinum i Rantzausgade. Evnið var yHúsaspurn- ingurin«. Fundurin, sum talan er um, er eitt væntad og tiltrongt lid i tjakinum um nyskipan av felags- livinum i Keypmannahavn. Tey holi, ið eru til taks i dag, eru ikki tíðarhóskandi. Tey eru ov lítil, ov illa farin, og tey saniteru viðurskiftini eru út av lagi vánalig. Fólk, ið hava sæð hesi holi, munnu helst hava eina hóming av, hvussu ringt tað er undir hesum umstødum at reka eitt felagsliv. Ringt hevur verið at gjørt politikarnar heima í Før- oyum varugar við hetta. Tí hevur Studentafelagið tikið stig til henda fund. Í panelinum sótu: Pauli Ellef- sen, løgmadur, Jákup Linden- skov, fólkatingsmaður, Petur A. Petersen, prestur í Keypmanna- havn, Rógvi Thomsen, lærari á føroyska skúlanum og umboð fyri husafelagid Høgni Joensen og Torfinn Mortensen. Orðstýrari var Hans Pauli Strøm. Fundurin byrjaði kl. 19,45 við, at formadur Studentafelagsins beyð fólk at vera vælkomin. Studningurin minkaði Fyrsti talari var Petur A. Peter- sen. Hann tosaði meira alment um »husini«, um gongdina higartil, um fyrrverandi, nú- verandi og komandi Foroyahús. P. A. Petersen meinti, at eini føroysk hús áttu at samskipast við eina kirkju, og hann vónaði at fáa stuðul frá landsstýrinum til hetta. Aftaná greiddi P. Ellefsen frá, hverja stoðu Landsstýrið hevði í málinum, og hvat forhold hann sjálvur hevði til útisetarnar. Hann kundi siga, at spurningurin ikki var serliga gjølla vidgjørdur í Landsstýrinum, harafturat greiddi hann frá, at fíggjar nevndin hevði sett studningin til nýggja húsið úr 150.000 kr. um árið, niður í 50.000 kr. (hettar eru pengar, ið fara í ein grunn til figgjan av nýggjum húsum) Persónliga hevði P. Ellefsen hvorki ein negativan ella posi- tivan holdning til Føroysku hús- ini. Til hetta visti hann alt ov lítið um evnið. Hann kundi tó siga, at allir tingmenn vóru áhugaðir at seta eitt ella annað á stovn í Keyp mannahavn. Teir kundu tó íkki blíva einigir um, hvat tað skuldi verða. Sjálvur kundi hann hugse sær eina kirkju, einar 200 m? til staddar, hartil møguliga matsal, og umstødur at íðka ítrótt og fri tíðarítriv. Tó, fyri at tryggja niveauið á samveruni, helt hann tað vera neyðugt, at veitslur og tílíkt bleiv hildið í leigaðum hølum. Her hugsaði hann mest um foreldrini, ið róliga skuldu kunna senda børn síni til Keypmanna- havnar. Hetta var eisini neyðugt fyri at fáa uppskotið igjøgnum Landsstýrið og Løgtingid. Fyri útisetar ella veljarar Eftir legmann hevði Høgni Joensen orðið. Hann spurdi millum annað, hvenn húsið skuldi byggjast fyri ? Um man bygdi eini hús fyri herbugvandi føroyingar. Ella man bygdi eina kirkju til gledi fyri veljarnar heima i Føroyum ? Hann meinti, at eini hus åttu at vera fyri øll, har utisetar kunnu samlast i felagslivinum, i »nationala verdigheit«. Har afturat var neydugt at betri høli fingust til vega til teir aktivitetir, ið longu nú vóru, m. a. sosiala vegleiðing. At enda tosadi Høgni um tær umstødur, utisetar hava havt higartil, og nevndi, at tann studul, id fingin er frå teim før- oysku myndugleikum, aldri hevur verið at reypa av. Síðan hevði Torfinn Mortensen orðið. Hann greiddi frá, at Húsafelagið var ein sam- starvsnevnd, ið umboðaði flest allar feroyingar í Keyp- Framhald á síðu 8 Kommunur stóra rentubyrðu: Vilja tosa við landsstýrið um statsstudningin til havnir Feroya kommunufelag fer nú at biðja lands- stýrið um ein fund um ríkisstudningin til havnagerð. Fleiri = havnir eru farnar í gerð kring landið eftir 6 ára havnaætlanini, men kommunurnar fáa ikki tey 25% frá statinum. Statskassin vil ikki út við pengunum tí lands- stýrið ikki enn hevur tikið steðu til spur- ningin um blokk- studning. Hetta rakar kommunurnar hart fíggjarliga, tí tær eru noyddar at taka uttan- landslán til at gjalda tey írestandi 25% við. Hetta gevur kommununum eina stora og óvissa rentu- byrðu, við tað at gjaldsoyrisvirðið broyt- ist. Málið var til viðgerð- ar á kommunuting- inum í Havn seinasta leygardag. Millum annað Skála, Getu og Rúnavíkar kommunur hava verið noyddar at taka lán til havnagerð, tí stats- studningurin ikki er goldin. Hinvegin fekk Eiðis kommuna tey 25% frá landsstýrinum.