leygardagur 8. august 1981síða 2

Síða 2 SOSIALURIN Oljuútreiðslur valdast Peningavirðið, størru trolararnir fiska meira enn smærru trolararnir, er ikki nóg mikið at gjalda økta oljubrúkið við. Neyðugt er at kanna eftir, um vit ikki nýta meira orku enn neyðugt er, skrivar Óli Jacobsen m. a. turnar faa emma skuidini P t r leikun € ruputlieiKul fiskivinna og sum hevur gjørt / "| il til fiski nnuna er hækkaður al- mikið seinnu árini Um vit taka trolara á feskfiskaveiðu er samlaði stuðulin vaksin úr 25 oyru pr. kg. í 1974 til umleið kr. 1,80 í dag. Og satt er tað eisini, at oljuprísirnir eru almikið hækkaðir. Í sama tíðarskeiði eru prísirnir øktir úr ca. 80 oyrum i kr 2,80 pr. litur i dag Men tað er tó rættuliga ymist, sum oljan merkir fyri teir ymsu partarnar av flotanum. Øll vita jú, at skip, sum veiða við línu nýta munandi minni olju at veiða somu negd av fiski sum tað nýt- Men ymsu } st hjá trolarum ni innan teir bólkarnar av trolarum er heilt stórur munur á olju- nytsluna. Um ársskiftið kom ein frágreiðing frá fiskivinnu- ráðnum um raksturin hjá teimum ymsu skipabólk- unum, og her varð eisini sett upp ein rakstrarætlan fyri teir ymsu skipa- og bátabólkarnar, sum veiða undir Feroyum. Í frágreið- ingini komu ymisk rættu- liga áhugaverd tel fram, og skulu her verða við- gjørdir tveir av hesum bólkum og skulu vit líta at oljunýtsluni hjá teimum: Talan er um tveir bólkar av trolarum, sum royna undir Feroyum. Munurin er bert steddin á motorun- Tann metti prísurin pr. kg. er næstan tann sami, og merkir hetta, at talan er um nærum somu veiðusamanseting hjá báðum bólkum. Men telini sum Fiskivinnuráðið settu upp eru hesi um. Trol. yvir 1000 HK Trol. 700-999 HK Veida pr. skip 1.150 t. 900 t. Prisur pr. kg 3,45 3,50 Søla pr. skip 3.970.000 kr 3.150.000 kr Olja 1.600.000 kr 980.000kr. Fad € veida 250 t. fleiri enn tann pps minni. Hetta gevur eitt fren tan eyka avreiðingarvirði ðing uppá 820.000 kr. Men Hjá inna eyka oljunýtslan fyri at fara 1 fáa hesar kr. 820 í. er »juttreidslur 620.000 kr.. so her verður 3 å ti størr litid og einki eftir. I veru fer við I! leikanum kemur at resta í, av teimum 820.000 kr skal hýra gjaldast. Eftir nettur til skipið verða um 62 A: : ella kr. 510.000, so fyri skipið er talan um eitt beinleiðis hall, sum henda eykaveiðan hevur kostað Steðan er tó nógv verri, enn tað sum hendan upp- seting vísir. Ti í tølunum hjá fiskivinnuráðnum eru lutvist roknað við tí stuðli, sum fiskaprísurin fær úr ráfiskagrunninum, og lutvíst er oljuútreiðsl- an minkað við oljustudn inginum. Niðanfyri verður sett upp, hvussu steðan hevði verið, um bert varð roknað við avrokningar- prísi, t.v.s. tí prísi, sum flakavirkini hava >ráð< at gjalda, og um roknað verður við fullum olju- prísi, t.v.s. uttan studn- ing. Fyritreytirnar eru broyttar = nakað síðan tølini hjá Fiskivinnuráðn- um komu fram, og eitt fyrivarni eigur at verða tikið fyri útrokning- ini niðanfyri, men hon eina rættuliga mynd av støduni. Men úrslitið verður: avist gevur so g ða Trol. yvir 1000 HK Trolarar 700-999 HK Veiða pr. skip 1.150 t. 900 t. Avrokningarpris- ur pr. kg. 3,00 3,05 Søla pr. skip 2.450.000 2.745.000 Oljuútreiðslur 2.000.000 1.250.000 Orðaskifti um fer- oysku fiski- vinnuna i 80-unum Henda utrokning gevur eina enn rættari mynd av teimum veruliga oljuút- reidåslunum í mun til veiðuvirðið. Vit síggja, at hjá trolaranum við minna motorinum fara 46% av avrokningarvirðinum út aftur í olju, meðan hjá hin- heili um trolaranum fara trolarunum fara 31 prosent av avreiðingarvirðinum til oljuútreiðslur, meðan 40 pst fara hjá teimum størru. Hetta er sambært, frágreiðingina hjá fiskivinnuráðnum og er roknað við stuðli til bæði prís og olju ———?NNJJJPNI? er trolingin ein 58% út aftur í olju ! Vit síggja her at lutvíst dýrur sjónarmið # - Oli Jacobsen felagsformadur skrivar veiduhåttur, men vit siggja eisini, at summir trolarar eru so nógv dýrari enn aðrir. Og má tað geva monnum nakað at hugsa um, at tað virði sterri trol- arin fiskar meira er ikki nóg mikið til bert at gjalda ekta oljuforbrúkið ! Longu nú er útreiðslan til olju pr. kg. fisk umleið 35 oyru hægri við sterra motorinum enn við tí minna, og hesin munur kemur ikki at minka fram- yvir. Munurin kemur bert at økjast, og allir serfrød- ingar eru samdir um, at veksturin verður ikki smá- vegis heldur. Blaðið »Månedsbørsen« hevur kannað, hvat olju- serfrødingar meta um MEGA Í Sr MO OTTE vøksturin í oljuprísunum framyvir. Hesar metingar siga, at meðan oljan í dag kostar umleið $ 40 pr tunnu, so kann roknast við einum prísi í 1990 sum kemur at vera millum $ 125 og $ 190 pr. tunnu, alt eftir hvussu inflatiónin annars verður í heiminum Í teirri viðgerð av okk ara fiskivinnutrupul leikum, sum er meira neyðug nú enn nakrantíð, er meira neyðugt enn nakrantíð at kanna eftir um vit ikki nýta meira orku og olju enn neyðugt er. Er hetta okkum dýrt løtuni, kunnu vit vera vissir í, at tað fer at verða enn dýrari sum frá líður + 3 #32 ; IR þe £ Teir størru trolararnir eru mettir at veida 250 tons meira enn teir smærru. Hetta gevur eitt eyka avreidingarvirdi upp á 820.000 kr., men eyka oljuútreiðslan er 620.000., so tå hýran er farin frá, hevur eyka veiðan givið eitt beinleiðis hall lesarabrevint til Sosialin i | | Í |