mikudagur 26. august 1981síða 4

Síða 4 Anker Jørgensen: Skal NATO út mugu vit sam- ráðast um heimastýris- lo i Tå Anker Jørgensen svaradi spurningi um NATO-málið segði hann, at skuldi NATO av landinum kundi tað fáa avleiðingar fyri ríkisfelagsskapin Er tað rætt, at Nato Í leggjast niður 1 beindur inn á Nato-málið og ríkisfelags- skapin Uttalilsi hjá Anker Jør- gensen bendu å, at broyt- ing av nåverandi stødu vid Nato kundi ikki henda, uttan heimastýrislógin varð tikin til viðgerðar. Tí, Anker segði, so var tað sum Jergensen eingin ivingur um, at spurning urin hevði vid ríkisfelags- skapin sum soleiðis at tíðindafólki varð víst á, at við undirskrift á Helsinki-ráðstevnuni i 1975 hevði Danmark bundið seg til at virða fólkaavgerðir, og í viður- skiftunum í millum Dan- mark og Feroyar er semja um, at Feroyar er eitt sjálvsteðugt fólk. SOSIALURIN — Skal NATO av landinum fær tað avleiðingar fyri heimastýrislógina, men vit kunnu samráðast um Spurningin... - Hvussu ber tað so til, at danska stjórnin ikki hevur lurtað eftir eini endurtiknari samtykt á Føroya løgtingi um at Før- oyar skulu haldast uttan fyri allar hernadar-sam- gongur? Anker Jørgensen: Spurningurin er i grundini ongatíð veruliga tikin upp í samráðingum millum Danmark og Feroyar. Eg haldi ikki, at málið nakrantíð er tikið upp sum nakað serligt samráð- ingarevni. Viðvíkjandi samtyktunum í Helsinki Pauli Ellefsen: — Vit seta eina nevnd, sum skal finna fram til eina felagsstødu… Føroysku kommun- urnar, sum leingi hava bíðað eftir teimum 25 prosent- unum, sum danski staturin vanliga letur til havnaút- bygging. mugu bíða til november — í fyrstu atløgu. Umboð fyri kommunurnar hava fleiri ferðir úttalað, at tey bíðaðu við spenn- ingi eftir vitjanini hjá Anker Jørgensen, for- sætisráðharra, tí undir vitjanini skuldi spurning- urin um stuðul til havna- útbygging takast upp. Men spurningurin varð ikki = vidgjørdur sum soleiðis. Danska stjórnin tekur hann ikki bert sum eitt mál í sjálvum sær, men setir hann í samband við eina meguliga um- legging av allari tilskots- skipanini til Feroya. Hetta kom fram á tíð- indafundinum leygar- dagin við Anker Jergensen, forsætisráð- harra, og legmann, Paula Ellefsen. Upplýst varð, at landsstýrið og stjórnin skulu hava tingingar um tilskotsskipanina á fundi í november í ár. — Vit vilja hava eina greiðu á, hvat landsstýrið heldur um álitið, sum er so halda vit tær út í æsir. — Tað er tríggjar ferðir viðtikið, at Feroyar skulu haldast uttan fyri her- naðarligar samgongur. Vil tað siga, at landsstýrið ongatíð hevur lagt málið upp til samráðingar við donsku stjórnina Anker Jørgensen: — Eg haldi ikki, at spurningurin hevur verið eitt samráð- ingarevni, men tað kann vera, at samtyktin er nevnd fyri mær. Men mál- ið er einfalt — tí tað er ein spurningur um sjálvan ríkisfelagsskapin. Hann verður man eisini noyddur at taka stóðu til. Vil tað so siga tað sama sum, at um Feroyar vilja standa uttan fyri Nato, at danska stjórnin so sigur, at ríkisfelags- skapurin heldur uppat? Tað má avgjørt verða samráðst um spurningin sum ein partur av heima- stýrisskipanini á hennara avmarkingar og viður- skifti = við ríkisfelags- skapin. Tað er tað eingin ivi um. Spurningurin hevur ikki verið samráðingar- evni. Verður hann tikin upp, hevur hann nakað við alla støduna við ríkisfel agsskapinum at gera. Vit eru avgjert opnir fyri sam ráðingum um spurningin um hann er grundaður : ein meiriluta av feroyska fólkinum. Tað fer ikki at henda, at danska stjórnin fer at siga, hatta vilja vit slettis ikki góðtaka. Hetta má broytast sum alt annað verður broytt ríkisfelagsskapinum. Kommunurnar mugu bíða til í november Danska stjórnin vil fyrst hava at vita, hvørja støðu landsstýrið hevur til eina nýggja tilskotsskipan gjørt um tilskotsskipa- nina til Føroyar, og kommunurnar kunnu ikki roknad við studlinum, fyrrenn vit hava fingið eina stødutakan frá lands- stýrisins síðu, segði Anker Jørgensen. Landsstýrið hevur ikki arbeitt við álitinum við- víkjandi tilskotsskipanini til Feroyar, men á tíðinda- fundinum upplýsti Pauli Ellefsen, at landsstýris- flokkarnir fóru at velja eina nevnd, sum skal finna út av, hvat teir tríggir flokkarnir í felag kunnu fara til stjórnina við. Upp á fyrispurning, um ynskið um eina umlegging av tilskotsskipanini til so- kallaðan blokkstudning var komið úr Feroyum, segði Anker Jørgensen, at tað var ikki ein loysn, at tað frá føroyskari síðu var sett fram ynski um, at for- oyingar fingu sterri av- gerðarrætt yvir, hvat pen- ingurin frá danska stat- inum verður brúktur til. Stjórnin krevur ikki, at nekur endalig avgerð verður tikin í november, men stjórnin ynskir bara at fáa eina hóming av, hvat landstýrið vil. Tí, sum Anker Jergensen segði, um tað varð avgjørt at broyta tilskotsskipa- nina í ár, kundi ein nýggj skipan ikki koma í gildi fyrrenn 1. januar 1984. — Men um Feroyar ikki broyta tilskotsskipanina, ja, so taka vit tað til eftir- tektar, segði Anker Jørgensen.