leygardagur 12. september 1981síða 3

| | | SOSIALURIN Leggið hovdið í blot Enn ber til at leggja hevdið á blot og royna at finna fram til eitt — kanska — genialt uppskot um eina ella aðra fram- leiðslu í Feroyum. Freistin fyri at lata in uppskot í »hugskotskapp- ingini«, sum idnadarfel- agid og landsstýrið bjóð- aðu til í samband við Fer- oya-vikuna í vár, er longd til 1. desember. Tá freistin var úti 1. september, vóru um 30 uppskot komin inn. Men við at leingja freistina vónar dómsnevndin, at fleiri uppskot koma. — Tað er ikki neyðugt, at uppskotini eru fullfíggj- að og professionelt upp- sett. Bara vit kunnu brúka tey, og at tey eru nýskapandi og arbeiðs- skapandi, er alt í lagi, segði Hans Mortensen, formaður í dómsnevndini, á eini samkomu fyri tíð- indafólk hósdagin. Umframt Hans Morten- sen sita Andreas Restorf og Tormóður Dahl í dóms- uevndini. Formannin hevur landsstýrið valt, meðan ídnaðarfelagið hevur valt hinar báðar. Tað er ikki smávegis, sum vinnast kann í »hugskots- kappingini<. Hevuðsvirð- islønin er 100.000 kr. Onnur virðislen er 25.000 kr. Harafturat koma fimm virðislenir, sum eru 5000 kr. stórar. Tankin at gera eina slíka kapping er líka gamal sum Ídnaðar- stovan, greiddi Tormóður Dahl, ídnaðarráðgevi, frá. Í Ídnaðarfelagnum høvdu menn bæði tosað um at gera ein »ide-banka« ella onkra kapping, men nústani var nakað ítekiligt sett í verk. Tormóður Dahl vónar. at fólk ikki aftra seg við at senda uppskot inn. Hjá teimum sum eru smæðin, er meguleiki fyri at vera anonymur, segði ídnaðar- ráðgevin, sum annars upplýsti, at peningin til virdislønirnar høvdu Føroya Landsstyri, Foroya Idnadarfelag og SMS-grunnurin latið. — Feroysk virkir eru nú nógv betur vard móti út- lendskari framleiðslu nú enn undan toll- og av- gjaldsbroytingunum, sum løgtingiå hevur samtykt at fremja, segði Pauli Ellefsen, legmaður, m.a. á tíðindafundinum. Pauli Ellefsen vísti á, at við broytingunum í toll- lógini hevði landsstýrið miðjað í móti at geva tí partinum av fram- leiðsluni, sum framleiðir til útflutnings, meguleika at fáa innflutningsgjøld endurgoldin, meðan miðjað var í móti at gera framleiðsluna, sum fram- leiðir til heimamarknaðin, betur kappingarføra. Hetta letur seg m.a. gera við broytingunum í reglugerðini, sum heimilar landsstýrinum og fíggjar- nevndini at veit endur gjald fyri innflutnings gjold. Løgmadur upplýsti, at landsstýrið fóru at gera eitt uppskot til reglugerð, sum víðkar meguleikarnar fyri endurgjaldi. Sum dømi um eina broyting, sum var gjørd, nevndi hann, at í gomlu reglugerðini kundu bert ídnaðarvirki fáa endur- gjald. men hetta var broytt til at fevna um all virkir. Eisini seta í fram- leiðslu Hans Mortensen upplýsti á fundinum, at uppgávan hjå dómsnevndini var ikki bert at finna fram til tey bestu uppskotini. — Tá tey eru funnin, byrjar tað stóra arbeiðið hjá nevnd- ini, segði Hans Mor- tensen. Tí, sum tað stendur í reglugerðini fyri kapping- ina, skal nevndin hjálpa vinnarunum, soleðis at uppskotini fara í fram- leiðslu. Nevndin skal tí eisini = kanna fígging, marknaðir og útflutnings- meguleikar. Í hesum sambandi vísti Hans Mortensen á,at vit høvdu nógv fólk, sum komu við frálíkum hug- skotu og sum kanska eisini toru ella fingu loyvi at fara undir eina fram- leiðslu Men nekrum av hesum gera vit bert eina bjarnatænastu, tí tey hava kanska ikki fyri- treytirnar fyri at fara undir eina framleiðslu, segði Hans Mortensen. Hann mælti tí til, at lata slík arbeiða við hug- skotum o.tl., meðan man lat onnur við fyritreytum skipa fyri framleiðsluni. Ikki bara feroyingar kunnu luttaka í kapping- ini. Borgarar úr eilum norðurlondum kunnu lutt- aka. Í næstum fer dóms- nevndin at senda tilfar til tey størstu dagbleðini 1 hinum norðurlondunum. Men treytin fyri ellum er, at uppskotini miðja í móti framleiðslu í Fer- oyum! | Handverkarar hava leigað skipasmiðju & i i i i Handverkararnir å Tvør- oyrar Skipasmidju hava leigað skipasmiðjuna frå eigaranum, N.J. Morten- sen. Leigusáttmálin varð undirskrivaður 20. august og stendur í fyrstu syftu við til 1. januar. Gongst tað væl, ætla handverk- ararnir at leingja sátt- málan. Tað eru átta handverk- arar, sum standa aftanfyri leigumálið. Hesir átta hava stovnað eitt partafel- ag, Skiparøkt, sum skal leiga og reka skipasmiðj- una, til ein avgerð um framtíðina hjá henni er tikin. Pauli Einarsson, bedingsmeistari, upplýsir, at skipasmiðjan er fer fyri at gera allar vanligar umvælingar. Um talið av ordrum økist, sum hand- verkararnir sjålvandi véna, er ætlanin at fåa fleiri mans í arbeiði. Síðan vognurin var liðugt umvældur í summar, og m.a. fekk nýggja pútuskipan, hava verið eini 16 skip uppi. Annars er vognurin gjørd- ur so gott sum av nýggj- um. Handverkararnir á Tvøroyrar Skipasmiðju eru framvegissinnadir at keypa hana Ahugaðir fyri keypi Handverkararnir á skipa- smiðjuni hava í longri tíð havt í umbúna at keypa skipasmiðjuna, meguliga saman við fakfelogum, men enn er ikki full semja fingin um keypið. Pauli Einarsson sigur, at handverkararnir eru framvegis sinnaðir at keypa skipasmiðjuna, men avgjerdu at leiga hana, til eitt meguligt keyp kann fáast í lag, so- leiðis at hon ikki kemur at liggja still eitt skifti. Um handverkararnir keypa skipasmiðjuna, er ætlanin at útbyggja hana. Preben Hansen, á verk- frødingsskrivstovuni hja Setberg og Hansen, sum hevur arbeitt við ætlanini, upplýsir, at enn eru ongar fyribilsjáttanir um fígging givnar. Men, leggur hann afturat, myndugleikarnir hava sæð við vælvilja uppá ætlanina. Og í prin- sippinum eru teir ymisku lán- og stuðulsgevandi myndugleikarnir sinnaðir fyri, at tað framvegis vera tvær skipasmiðjur í Suðuroynni. Enn er ikki nakað skitsuprojekt gjert fyri útbyggingarætlanina, men aftur í móti er eitt upplegg gjert, sum miðjar í móti at útbyggja skipasmiðjuna fyri 3—4 mill. kr. Tá er keypið ikki íroknað. Tá veruligar samráð- Síða 3 Skulu gera bátahyl Í samband við ætla- nina at gera ein báta- hyl á Boyrðoyavík hevur Klaksvíkar byråd avgjert at útvega lendi til vegin út til ætlaða bátahylin. Bátahylurin skal liggja á vestara síðu á Bordoyavik og vega- strekkid ut er ein knappur kilometur. Skitsuprojekt til båta..ylin er gjørt å teknisku deildini hjå kommununi og nu skal detajlprojekt gerast. A verandi havna- ætlan hevur kommunan eina játtan upp á tvær mill. kr. til bátahylin, men Kris- tian Olsen roknar ikki við, at hendan upp- hæddin fer at rekka. — Tað eru í dag millum 80 og 100 bátar á Bordoyavik, so tað er tervur á einum båta- hyli sigur Kristian Olsen. Býarplanur- in góðkend- ur — lands- stýrið frið- aði bø Byggi- og býarskip- anarsamtykt fyri Klaksvíkar bý er nú góðkend og kemur í gildið beinan vegin. Býráðið góðkendi samtyktina við endaliga teim- um broytingum, sum landsstýrið hevur gjørt, á afturlatna by ráðsfundinum týs kveldið nógv orðaskifti uppskotið. Ahugabólk ar ynsktu m.a. Upsabø og Gerðarbe friðaðan Landsstýrið hevur ingar um keyp koma í lag, og nakað er at halda um, verður farið víðari í mál- inum, upplýsir Preben Hansen. Málið liggur í let- uni hjá sakferara Útbyggingarætlan- ir í Vági A.S. J. Dahl, Gerðum, sum eigur skipasmiðjuna í Vági, hevur eisini arbeitt við ætlanum at byggja út og endurnýggja skipa- smiðjuna. partvíst gingið nøkrum av hesum ynskjunum á meti og hevur lagt partar av Uppsala- og Gerðarbei av til land- búnaða. Landsstýrið hevur ikki gjert aðrar broyt- ingar, upplýsir Kris- tian Olsen. 40 nýggj grund- stykki Klaksvíkar kommuna hevur nú gjert eina nýggja útstykking á Bumshamri. Kristian Olsen, for- maður í teknisku nevnd Klaksvíkar by- ráðs, upplýsir. at nýliga kundi kommunan senda 40 umsekjarum av grund- stykkjum eina fráboð- an um hetta. Hesi, sum hava fing- ið grundstykki, kunnu fara í gongd so skjótt tey hava goldið fyri stykkiðt. Prísurin liggur úr 70.000 upp í 90.000 kr. fyri stykkið. Nógv er bygt á Bumshamri seinastu árini og nógv hús eru i gerð, men pláss er fyri umleið 80 stykkjum afturat Hesi fer kommunan nú at gera byggibúgvin Hvar kommunan skal halda fram við út- stykkingum, tá alt er bygt á Bumshamri, er steða ikki tikin til enn, men Kristian metir, at Olsen meguliga verður farið yvir um víkina og stykkjað út í Helnarbrekku, sum liggur oman fyri Kós- Ina Klaksvikar eina høvudskloakk rvgøtu. Kost nadurin fyri hesa um 800.000 kr Fyri stuttum segði Jákup Dahl, stjóri á Gerð- unum, við Oyggjatíðindi, at Idnadar- og Menninga- grunnurin hevdu játtað fígging til útbyggingina. Fíggingin er treytað av, at 10 pst. av kostnaðinum eru tekar í eginpeningi Kostnaðurin av útbygg- ingini í Vági er mettur til 10 mill. kr. Landsbyggi- felagið hevur gjørt kanningarnar og projekt- ið. Nær farið verður at út- byggja skipasmiðjuna í Vági er ikki avgjert.