leygardagur 12. september 1981síða 7

KER Or LOSS ur SOSIALURIN Vit mugu hava fleiri smoltstødir i Føroyum Stéran tydning at menn útbúgva seg Ordaskifti. um fiska- aling og havbunad - Ahugin fyri fiskaaling i Føroyum er munandi vaksin seinnu árini. Ein av orsøkunum til hetta er heist hon, at veiðimegu- leikarnir okkara á fjarleið- um eru nógv skerdir hesi seinastu árini. Eftir at menn í Noregi vóru byrjaðir át ala sil í sjógvi, sendi Fiskirann- sóknarstovan í 1965 mann til Danmarkar og Noregs at fáa sær kunnleika um sílaaling bæði í vatni og sjógvi. Hesin maður (And- rias Reinert), sum enn er á Fiskirannsóknarstovuni, kundi tí átaka sær at vera HAVBÚNAÐUR FRAMLEIÐSLA : 1980 TONS SÍL ALDUR LAKSUR KRÆKLINGUR ANNAR SKELJAFISKUR SAMLAÐ: ráðgevi hjá Júst í Túni, sum var undangongumað- ur á hesum eki sum á fleiri eðrum, og var fyrstur at taka upp sílaaling í sjógvi her á landi. Einstakir aðrir hevdu gjert royndir í fesk- vatni áður. Í 1970 var virkið hjá Jústi gjørt til P/f Fiskaaling, har Fer- oya Landsstýri átti helm- ingin av partapeninginum Í 1973 tók Júst seg burtur úr felagnum og seldi landsstýrinum partabrev - ini. Síðani álegði lands- stýrið Fiskirannsóknar- stovuni at reka P/f Fiska- aling. Eftir hetta hava vit roynt at rikið stødirnar sum royndarsteðir. Men hevur hetta verið sera trupult, av tí at lítil og eingin peningur hevur ver- ið latin til royndir, og at P/f Fiskaaling helst skal hvíla í sær sjálvum figgj- arliga. Royndirnar hjá Fiskaal- EN 930 VIRÐI TONS MILL KR fo 43 ing hava vist, at sera væl ber til at ala sil i Føroyum. Royndirnar vid laksaaling hava ikki nógv år á baki enn, so enn er helst ov tið- liga at siga nakað við vissu, men higartil evur gingið bara væl, sjálvt um veksturin fyrsta ári hevur verið minni enn hjá norð- monnum. Rættuliga av- gerandi verður hvussu stórur partur av laksinum verður búgvin fyrsta árið. Hetta hava vit einki yvir lit yvir enn, men vónandi verður bert ein heilt lítil partur búgvin, ti so kann hann vaksa eitt ár afturat. Sum kunnugt eru eini 5—6 feløg farin undir sila- og laksaaling, og nógv fleiri hava sent landsstyri- num umsókn um at sleppa í gongd við hesa vinnu. Landsstýrið hevur sett ar- beiðsbólk at kanna megu- leikar og umsteður við- víkjandi aling og fram- leiðslu av sílum, laksi og skeljadýrum og geva landsstýrinum tilmæli Tað man ikki vera ov nógv sagt, at vit hava møguleikar fyri at fáa væl burtur úr aling av silum laksi og skeljadýrum um stilad verður fyri væl og virðiliga. Teir, ið ætla sær undir fiskaaling, mugu gera sær greitt, at neyð- ugt er fyrst og fremst at fáa sær útbúgving og kunnleika á hesum eki Tað er ti gleðiligt, at menn hava verið og eru 1 Noregi at sekja sær kunnleika Bert er at minnast til, at viðurskiftini í Feroyum eru ikki heilt tey somu sum í Noregi. Ti er tað umráðandi eisini at kenna til, hvussu feroyskir fiska- alarar hava arbeitt nú í fleiri ár, og hvussu teirra royndir eru. Vit hava eina lóg í Fer- oyum, sum setir forboð Síða 7 sjónarmið Jákup Sverri Joensen stjóri í P/f Fiska- aling skrivar: fyri at flyta inn livandi sil ella laks ella rogn av hes- um fiskum. Tó kann landsstýrið í serstøkum forum geva loyvi at flyta inn rogn til klekingar Henda log er gjørd fyri at ninka um smittuvandan fyri laksa- og sílasjúkum Seinastu 3 árini hevur P/f Fiskaaling við loyvi frá landsstýrinum flutt inn rogn frá norskari einari royndaralistød. Hesi rogn eru undan eini laksagrein ið noråmen meta best Ti vilja teir helst ikki lata onnur lond fåa rogn frå hesum laksi, men hava to gjørt eitt undantak fyri Føroy ar. Vit hava tó ikki fingið so nógv rogn, sum vit vildu. Seinasta vetur bóðu vit um 400.000 rognkorn, men fingu bert 270.000, av ti at norðmenn ikki høvdu nóg mikið sjálvir Tað sum avmarkar hóskandi til aling BYGE DNADUR KLÆDNAIDNAÐUR FRAMLEIÐSLA INNAN laksaalingina í Feroyum í letuni, og helst kemur at gera tað komandi verður árini, framleiðslan av smolti ella sjóbúnum laksi. Enn hava vit bert eina kleki- og smoltstød i at faa r ET ir 150 SKUI 11 bor ngið rogr r aldur i Feroy n tað er umráð andi, at fleiri smoltstødir hevur einarætt ti at byggja smoltstødir, men so er ikki at byggja smoltstødir, har Tað ræður um rikiligt er av vatni og helst eisini lýtt vatn er til taks, sum t.d. við Air við lýggj- ari keldu ella í samband við motorverk, har minst ein motorur gongur mest sum alla tíðina. Nú eru Framhalda síðu 13 ALTERNATIVA ORKUC> væDHLLUR) HELMAIDNADUR NÝGGI FRAMLEIÐSLA 150 0000 NÝGGJ ARBEIÐSPLÁSS TILS. 2000 Tað er sjálvsagt ringt at gera sær metingar av, hvussu framtíðin fer at laga seg fyri fiskaaling og havbúnaði í Feroyum. Kortini hava royndir verið gjerdar at seta nekur tel upp. Hetta varð m.a. gjert á Feroyavikuni fyrr í ár. Har verður mett, at aling av fiski og skeljadjórum um ár 1990 fer at liggja um 5000 tons til eitt samlað seluvirði uppá 120 mill. kr. Av arbeiðsplássum fer henda framleiðsla at geva nekur hundrað. Tá verður hugsað bæði um sjálva alingina og víðari góðskingina av tí alda fiskinum