týsdagur 20. august 2002síða 7

12 Nr. 157 - 20. august 2002 Nr. 157 - 20. august 2002 13 Gull konto í tíggju ár Í samband við at tað nú eru liðin tíggju ár, síðani Norðoya Spari- kassi kom við tí væl- umtóktu ungdóms- kontoini Gull Konto eru munandi broyt- ingar framdar á álma- nakkan, sum Spari- kassin letur ung- dóminum á hvørjum ári GULL KONTO Solby A. Eliasen Klaksvík: Gull álmanakk- in hevur verið vælumtóktur millum ungu brúkararnar hjá Norðoya Sparikassa øll árini, síðani hann kom í 1992. Men tað hava ikki verið nógvar broytingar á honum gjøgnum árini. Inn- til nú. Bill Jacobsen, ungdóms- ráðgevi í Norðoya Spari- kassa, sigur, at ætlanin hev- ur verið at dagføra álma- nakkan seinastu tvey árini, men tað er so ikki blivið til tað. - Tí hildu vit, at 10 ára haldið fyri Gull Kontoina var eitt gott høvi til at broyta hann, sigur Bill. Og álmanakkin er broytt- ur nógv í mun til í fjør. Bill sigur at, eftir ynski frá nógvum er, álmanakkin nú vorðin øðrvísi í sniði. Tann gamli var minni, og tað var ikki so nógv pláss at skriva á. Hann var heldur ikki í litum. - Eisini er spiralur í nú, so hann kann liggja opin á einum borði framman fyri ein næming, og tað er nógv betur, heldur Bill. Tað eru tey frá grafikara- virkinum Vasti í Klaksvík saman við fólkum frá Norðoya Sparikassa, sum hava staðið fyri arbeiðinum við at gera nýggja álma- nakkan hjá Norðoya Spari- kassa til tey ungu, sum hava Gull Konto. Fyri at fáa Gull Konto krevst, at tú ert millum 13 og 26 ár. Kend andlit Sera snøgga forsíðan á álmanakkanum má sigast at vera væleydnað. Tað er ein mynd av nøkrum ungum fólkum í eini ballón oman- fyri Klaksvík í allarfagrasta summarveðri. Spurdur um, hvussu myndatøkan gekk fyri seg, sigur Bill við ein- um loyniligum smíli, at Per á Hædd hevur tikið mynd- ina. - Ja, hann var í tyrluni tann dagin beint oman fyri ballónina, sigur Bill og flennir, og sigur seg ikki vilja siga meira um mynda- tøkuna. Annars stendur, at tað eru tíggju ár síðani Gull konto- in kom, á forsíðuni á álma- nakkanum. Bill vísir á, at tá álma- nakkin kom fyri fyrstu ferð fyri tíggju árum síðani, tá vóru tað eisini ung fólk, sum myndaðu permuna á álmanakkanum. Millum tey vóru tá Todi Jónsson, Allan Mørkøre, Jákup Mikkelsen og Mildrið Jacobsen. - Hesi eru øll komin sera langt í teirra lívi. Teir í fót- bóltinum og Mildrið luttók einaferð í Miss Føroyar kapping, har hon endaði heilt frammarlaga í kapp- ingini. So tað verður spenn- andi at síggja, hvar hesi ungu, sum vit hava valt hesuferð, verða um eini tíggju ár, heldur Bill. Vangamyndir Um ein so hyggur álma- nakkan í gjøgnum, so kann ikki annað sigast enn, at hann er sera fjølbroyttur við nógvum ymiskum til tey ungu. Nógv av teim ungu nýta álmanakkan til eitt slag av Minn meg á bók, og tað er hann sera væl egnaður til eisini, tí hvør dagur hevur einar fimtan reglur til at skriva á. Á hvørjari síðu standa eisini ymiskir upp- lýsningar ella ymiskt ann- að, sum hevur áhuga mill- um ung. Til dømis standa onkur orðatøk, onkrar skemtisøgur og so eisini, hvat ein skal gera fyri at forbrenna mat, sum ein hevur etið. Haraftur at eru stjørnu- tekini eisini við. Her hava tey valt at taka ymiskar kendar persónar kring land- ið og gjørt eina vangamynd av teimum saman við teirra egna stjørnutekini. Millum tey, sum eru við kunnu nevnast Eivør Pálsdóttir, Jákup Mikkelsen, Brandur Enni og Kristina Eyð- bjørnsdóttir. Bill sigur, at hetta varð gjørt fyri at fáa kalendaran meiri fjølbroyttan og áhugaverdan fyri tey ungu. - Allir hesir persónarnir standa frammi í føroyska umhvørvinum og øll kenna vit tey, so tað var so upplagt at gera eina vangamynd av teimum og á tann hátt fáa tey við í kalendaran. Silvi og so Gull Bill Jacobsen sigur, at tað eru sera nógv ung, sum nýta Gull Kontoina. Og hann væntar, at tað fer at halda fram. Fyri ikki so langari tíð síðani, kom Sparikassin við Silva og er ætlanin at børnini, sum hava havt Silva skula fara beinleiðis til Gull Konto, tá tey eru fylt 13 ár. - Vit eru sera vælnøgd við gongdina sum heild. Og fólk hava eisini tikið sera væl ímóti Silva, so nú skal hann bara koyra í eina tíð, meðan Gull Kontoin treing- ir til eina vakurleikavið- gerð, sigur Bill uttan at vilja koma nærri inn á, hvat ungu brúkararnir hjá Norð- oya Sparikassa kunnu vænta sær í framtíðini. - Men tað verður okkurt spennandi, tað er heilt vist, sigur Bill avgjørdur. Tað er sum sagt Per á Hædd, sum hevur tikið myndirnar í álmanakka- num, meðan Vasti (grafiskt design) hevur tikið sær av sniðgevingini á tí nýggja álmanakkanum hjá Norð- oya Sparikassa, sum fæst við at venda sær til av- greiðsluna. Nýggi álmanakkin hjá Norðoya Sparikassa er nú komin, og hann er munandi broyttur í útsjónd samanborið við undanfarin ár Katy og Reidar Klein fingu viðhald Eftir drúgt stríð við myndugleikarnar um málið um teirra 9 ára gamla beinbrotna son, fingu Reidar og Katy Klein endiliga viðhald í teirri søk. Aftan á, at greinin hevði staðið í Sosiali- num, bleiv málið tikið uppaftur og bleiv tað greitt, at hjúnini Klein kundu koma undir eina aðra lóg enn dagpeningalóg- ina, sum so gav Katy rætt til pening, með- an hon var heima hjá Eriki ALMANNAMÁL Solby A. Eliasen Kambsdalur: Reidar Klein sigur, at tá hann sá viðmerkingina hjá Almannastovuni í blaðnum dagin eftir, at greinin hevði verið í, ringdi hann til Al- mannastovuna og bað um eina frágreiðing. - Tað var serliga orðingin í læknaváttanini, sum gjørdi sítt til, at støðan var, sum hon var. Á Almanna- stovuni tulkaðu tey orðing- ina: »tað er tí best at mamman er heima hjá dronginum« sum at Katy sjálv ynskti at vera heima, uttan at tað bleiv mett at vera alneyðugt. Og tað hongdi Almannastovan seg so í, meðan eg hongdi meg í, at tað stóð at drongurin MÁ hava hjálp, greiðir Rei- dar frá. Hetta førdi so ein tvídrátt við sær millum Reidar og stjóran á Almannastovuni, sum tosaðu longi í telefon hendan dagin. Eftir kjak aftur og fram millum tey bæði, har Rei- dar stóð við sítt, endaði tað so við, at stjórin á Al- mannastovuni segði, at um tey sendu øll skjølini aftur til Havnar, so skuldi hon lata málið upp aftur og við- gera tað av nýggjum. Og tað gav úrslit. Tað gjørdist greitt enn einaferð, at Katy leyk ikki treytirnar fyri at koma und- ir dagpeningalógina, men at hon haraftur ímóti kundi koma inn undir eina aðra lóg, sum gevur henni 100% aftur fyri mista inntøku, meðan hon var heima hjá beinbrotna soninum. Hetta tí, at drongurin var óhjálpin í so langa tíð. Reidar leggur her aftur at, at tað vísti seg eisini, at Almannastovan av fyrstan tíð ikki hevði fingið teir røttu og neyðugu upplýsn- ingarnar um málið, og tað gjørdi ivaleyst sítt til, at tað bleiv noktað teimum peng- ar av fyrstan tíð. - Men tað er eisini upp- gávan hjá Almannastovuni sjálvari at syrgja fyri, at tey hava teir røttu og neyðugu upplýsningarnar, soleiðis at eitt mál kann viðgerast á ein rættvísan hátt, sigur Reidar Klein av Kambsdali. Fílist á skipanina - Vit fegnast sjálvandi um hetta, tí tað vísir, at tað loysir seg at hanga í, sigur Reidar, sum leggur eina við, at tað var ikki Al- mannastovan, sum var or- søkin til, at tað kom øði í tey av fyrsta sinni, men heldur orðingin í svarinum frá Kærustovninum, sum segði, »at tað ikki var mett at standa heilsuskaði av, at tygum eru burtur frá einum 8 – 9 ára gomlum seingjar- liggjandi barni 5 – 6 tímar um dagin.« Reidar og Katy halda, at tað er ov galið, at tey noyddust at fara í bløðini fyri at fáa tað, sum tey høvdu rætt til. - Tað vísir bara, hvussu tað almenna virkar her í Føroyum. Tað er ov galið. Ein eigur ikki at vera noyddur at stríðast fyri slík- um, heldur Reidar, sum at enda sigur, at um tað ikki var fyri viðmerkingina hjá stjóranum á Almannastov- uni til málið í Sosialinum, so hevði hann ikki havt ringt aftur til Almannastov- una, og so hevði málið iva- leyst hingið í leysari luft enn. Málið um 9 ára gamla Erik Klein er nú avgreitt, og endaði tað við, at hjúnini Klein fingu viðhald, við tað at tey komu undir eina aðra lóg, sum gav Katy 100 % í endurgjaldi fyri mista inntøku, meðan hon var heima hjá soninum UTTAN ÚR HEIMI Í enska býnum Soham er sorg, eftir at tað varð staðfest sunnudagin, at tær báðar horvnu tíggju ára gomlu genturnar Jessica Chapman og Holly Wells vóru deyðar BRETLAND Árni Joensen: Holly Wells og Jessica Chapman, sum hvurvu næstseinasta sunnudag, vórðu leygardagin funnar myrdar 15 kilometrar rrá heimbýnum Soham. Aftan fyri rimarnar á løgreglu- støðini í býnum sita ein 28 ára gamal maður og 25 ára gamla vinkona hansara skuldsett fyri at hava beint fyri gentunum. Hóast tveir menn komu fram á líkini av gentunum leygardagin, vildi løgreglan ikki vátta, at tað vóru Jess- ica Chapman og Holly Wells, sum menninir høvdu funnið, men sunnudagin varð váttað, at so var. Løg- reglan hevur framvegis ikki upplýst, hvat gentunum hevði verið fyri, men sam- bært fjølmiðlunum var tað ein sera óhugnalig sjón, sum møtti teimum báðum monnunum, sum funnu lík- ini. Sunnudagin vóru næstan 500 fólk til guðstænastu í St. Andrews kirkjuni í Soham. Nógv børn bóru blómur og myndir av teim- um báðum gentunum, og tað sást á bæði ungum og tilkomnum, at sorgin nívdi býin. Presturin Tim Alban Jones, sum segði prædik- una sunnudagin vera ta truplastu, sum hann nak- rantíð hevði skrivað, segði, at tað, sum er hent í Soham, er eitt prógv um, hvussu djúpt mannahjartað kann søkka. Amerikanska hótt- anin um at leypa á Irak ger tað bara truplari hjá ST at fáa sínar vápnaeftirlits- menn aftur til landið, sigur leiðarin hjá eftirlitsmonnunum USA-IRAK Árni Joensen: – Koma irakar til ta niður- støðu, at tað slepst ikki undan einum amerikansk- um álopi, kunnu teir eisini koma til ta niðustøðu, at tað tænir ongum endamáli at geva vápnaeftirlitsmonnun- um hjá ST atgongd til land- ið aftur. Tað sigur svenski for- maðurin hjá eftirlitsmonn- unum, Hans Blix. George W. Bush, forseti hevur ferð eftir ferð endur- tikið, at tað er neyðugt at fáa Saddam Hussein frá, og at USA er til reiðar at gera tað við vápnamegi. Í síðstu viku segði trygdarráðgevi forsetans, Condoleezza Rice, at tað slepst ikki undan at leypa á Irak fyri at fáa tann ónda mannin burtur, sum hon málbar seg. Nú ávarar Hans Blix ímóti álopshóttanunum. Í einari samrøðu við BBC sunnudagin ásannaði hann, at tað seinasta uppskotið frá Irak um at taka eftirlitið uppaftur var ikki nóg gott, men hann helt, at tað eigur at bera til at ávirka iraksku stjórnina til at geva eftirlits- monnunum atgongd til landið, so teir kunnu kanna, um landið hevur ella er í ferð við at gera hópoyð- ingarvápn. – Eg haldi tað vera týdn- ingarmikið, at eftirlits- menninir sleppa aftur til Irak, og at teir sleppa at fullføra sína uppgávu. Vit eru allir tilreiðar at gera okkara fyri at sleppa undan einum kríggi, segði Hans Blix. Fríggjadagin boðaði stjórnin í Bagdad frá, at hon er til reiðar at tosa við ST um møguleikan at lata vápnaeftirlitsmenninar koma aftur til landið. Enn hevur ST ikki svarað hes- um seinna tilboðnum. Tað nógva vatnið í ánni Elben rennur nú norður- eftir ígjøgnum Týsk- land. Í gjár kom vatn- flóðin til landspartin Sachsen-Anhalt, og nógvastaðni fór vatnið upp um byrgingarnar og legði partar av fleiri býum undir. Avgjørt varð at flyta 40.000 fólk úr býnum Wittenberg. Samstundis kunn- gjørdu týsku myndug- leikarnir, at 16 týskarar eru deyðir í vatnflóðini seinastu vikuna, men framvegis eru 12 fólk ikki komin afturíaftur. Oyðileggingarnar av vatnflóðini í Miðevropa eru sera stórar, og fleiri lond hava játtað pengar til endurreisingararbeið- ið. Minst 90 fólk eru deyð, og bara í Týsk- landi hevur vatnflóðin ávirkað gerandisdagin hjá 4,2 milliónum fólk- um, og meiri enn 100.000 eru rýmd heim- an. Amerikanska sjónvarpið CNN vil vera við, at tað hevur fingið fatur á ein- um sjónbandasavni, sum yvirgangsfelagsskapurin al-Qaeda nýtti til at út- búgva yvirgangsmenn. Sambært CNN fekk ein av tíðindamonnun- um bondini frá nøkrum afghanum, sum hava hjálpt CNN við tíðind- um úr Afghanistan. Bondini eru 64 í tali, og sagt verður, at sjálvur Osama bin Laden hevur átt tey, og at hann er á fleiri av upptøkunum. Sambært CNN vísir eitt av bondunum nakrar menn eitra tveir hundar við einum ella øðrum hvítum evni. Hetta hev- ur fingið amerikanskar serfrøðingar at siga, at al-Qaeda helst er komið longur við kemiskum vápnum, enn higartil hevur verið hildið. Vatnflóðin í eystara parti av Týsklandi hevur gjørt fólk ótrygg, og mong bera nú ótta fyri einari umhvørvis- og dálking- arvanlukku. Orsøkin er tær nógvu kemisku verksmiðjurnar á hesum leiðunum. Leiðslurnar á verksmiðj- unum hava vissað fólk um, at trygdin er í lagi, men fólk ivast. Trupul- leikin er, at nógvar av verksmiðjunum eru bert fáar kilometrar frá áun- um, og harafturat er lendið slætt, og tí skal ikki nógv til, áðrenn alt stendur undir í vatni. Ein annar trupulleiki er, at eingin veit við vissu, hvat liggur niðri í jørðini, tí tað er ikki óhugsandi, at burturkast frá DDR-tíðini liggur niðurgrivið ymsastaðni á hesum somu leiðun- um. Næstan 2.000 naknir finnar fyltu sunnumorg- unin Salutorgið í mið- býnum í Helsingfors. Orsøkin var, at ein amerikanskur mynda- maður, Spencer Tunick, vildi fegin hava myndir av naknum finnum, og hann hevði tí biðið tey áhugaðu koma á torgið sunnumorgunin. Ikki færri enn 2.500 kvinnur og menn boð- aðu frá, at tey vóru til reiðar at lata seg av- mynda, men 600 broyttu áskoðan seinni. 1.900 møttu kortini, so Spen- cer Tunick fekk sínar myndir. Frammanundan hevur hann tikið myndir av naknum fólki í fleiri øðrum londum, og alla- staðni hava fólk í hópa- tali verið til reiðar at lata seg avmynda nakin. Soham syrgir Amerikanska krígshóttanim er eitt mistak Tær báðar tíggju ára gomlu vinkonurnar Jessica Chapman og Holly Wells vórðu leygardagin funnar myrdar eftir at hava verið horvnar í fjúrtan dagar Vatnið norðureftir Funnið bandasavn Ótti fyri umhvørvinum 1.900 naknir finnar C M Y K 13 12