leygardagur 19. september 1981síða 6

Síða 6 telf. 14720. 11820 box 76, 3800 Torshavn p/f sosialurin Utgevari: Fyritaks- og bladstjøri: Blaðmenn: Tórfinn Smith (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Árni Joensen Sosialurin Dimmalætting Lýsingar: Uppseting: Prent: Løgmaður flongdur SAMBÆRT SEINASTU oddagrein í Dimmalætting er sinnalagsbroyting við at henda í hesum sambandsflok- sins málgagni. Ja, her er veruliga hend ein kúvending í støðu blaðsins til »politikkin« hjá núverandi sam- gongu við sambandsløgmanninum á odda. SUM KUNNUGT hevur lítið og einki verið at sæð í hesum sama blaði um, hvat landsstýrið hevur í hyggju at fremja, men bert hvussu égjørligt tað hevur verið og er at gera nakað sum helst orsaka av vánaligari stýring av undanfarna landsstýrinum. MEN NU ER, sum sagt, hend ein kú vending. Í oddagrein Dimmalættings seinasta hósdag stendur, at sjálvsagt skal nýggja stýrið ikki seta seg hendur í favn og einans gremja seg um, hvussu illa, ið tilstendur peninga- liga í landsins ymisku grunnum... DJØRV TALA. Nú verður spennandi at hoyra viðmerkingarnar frá løg- manni til hesa fleingju frá sínum egnu. Hann, sum politiskt hevur yvir- livað við at leggja aðrar undir líkt og ólíkt. Hann, sum ístaðin fyri at gera ta minstu roynd at føra konstruktivan politikk, bert hevur skotið skuldina á onnur fyri sítt egna dugnaloysi. Sam- gongumenn sínar hevur hann heldur ikki spart. Samgongupartnara sín, Fólkaflokkin hevur hann so mangan lagt undir at hava misrøkt figgjarmål sum hesin hevur umsitið í landsstýr- inum undir seinastu landsstýrissam- gongu, og fyri bert fýra døgum síðani fekk hesin sami flokkur aftur eina rimmarfleingju frá hesum sama løg- manni. Ofta er tað so, at teir, sum eru ídnastir at lasta aðrar tola minst sjálv- ir. Tí er einki at ivast í, at hendan fleingjan í Dimmalætting seinasta hósdag rakar meint. MAN DIMMALÆTTING nú endiliga hava fingið eyguni upp fyri tí unga, sum hon sjálv hevur alt? = SOSIALURIN Eingin garður í Todnesi Viðmerking til landbúnaðarvinin í Dimmu: Ein búnaðarvinur fyrislær Todnesgarð til landbún aðarskúla og royndarsteð í staðin fyri Dalsgarð í Skálavík. Hettar letur seg ikki gera, tí á Sandi er eingin garður ídag, sum eitur Todnesgarður. Tann fyrr- verandi prestaognin er sum skrivað — býtt upp í 30—40 festir. Dalsgarður er eitt festi, og bondin (festarin) hevur langt síðan sagt seg fúsan til at samráðast um at leggja garðin til umredda enda- mál So einfalt bún aðarvinur ella búnaðar- óvinur, tí valla er ætlan tín nakað væl við hasum lítla innleggi um málið. Á Sandoynni hevur eingin annar garður verið upp á tal til endamálið enn Dals- er tað, garður gjegnum fleiri ár- tíggir Annars er at siga, at fólk við tveimum stórum fostum almennum árslen- um upp á tilsamans kanska 400.000, — at halda hús fyri als ikki kunna meta um, hvat gagn hesir »snøklar« — smáfestir kunna gera í tí einstaka arbeiðara- og fiskimannahúsarhaldinum á Sandi við einari inntøku undir kr. 100.000, at halda hús fyri um árið Nei, tað er ikki bert at taka hegnini niður, saman- ber festilógina. Men einum skalt tú hava rætt í: Jerðin hjá presti — er enn av tí bestu. Fólkavinur Borgarligur skattapolitikkur Tann vanligi dagurin ber altíð í sær, at ymisk mál elva til tjak manna millum, men hva: hetta tjak nú snýr seg um, so er tað onki, ið kann esa fólk so upp, sum tá ið prátið fellur inn á pengar. Tak til demis, tá skattarokning- arnar koma til dyrnar. Menn leika í sum óðir og hótta við ellum megu- ligum, so ein kundi trúð, at tað var teirra Ella prísir. Lógir kunnu setast síðsta. lenarspurningar og í gildi, men tá ið pengar eru at vinna, so er tað heldur Hvat verður ikki gjort fyri eingin iog sum at fáa so nógv í lumman, sum nú einaferð er møgu ligt, hóast viðkomandi veit, at pengarnir eru fingnir til vega á ólógligan hátt, og veit at hesin órættvísi vinningur kemur fram í dagsins ljós, so hann kann koma at beta mangar ferðir meir enn tað, hann nú einaferð fekk burtur úr hesum til- taki Mong eru demini um fólk, ið eru tikin uppá ferskan gerning, og hava bett fyri sítt ólógliga virk- semi, so her er fullgott prógv fyri, at hesir sam- felagsborgarar eru til staðar. Sjálvandi stendur tað upp til ein sjálvan at gera tílíkt, tí viðkomandi kemur sjálvur at beta fyri sínar gerðir, tá ið tær eina- ferð koma fram, men hini í samfelagnum koma sanni- liga eisini at líða undir hesum. Hugsi um fólk, ið lítlan og ongan skatt fáa, tí at teirra innteka er so og so lág, ja, so lág at tað er undrunarvert, at tey kunnu fáa mat í munnin, men samstundis hava Þesi fólk bil ella annað at flotta sær við. Ein maður, ið ongan skatt hevur, tí hansara skattskylduga innteka vísir so og so lítið, kann ógjerligt hava ráð at hava bil og annað at spæla sær við. Hetta hver. fatar ein og Urslitid av hesum má so vera, at viðkomandi ikki hevur givið rættvíst upp, annað úrslit kann ikki talan verða um. Men onkur noyðist so at gjalda tann skattin, ið hesin er sloppin frá, tí so og so nógvir peningur skal gjaldast í skatt, og sostatt kemur mangur sakleysur undir sterri skattabyrðu, enn hann átti at koma. Harmuligt er, at eftirlitið ikki er betri, tí so høvdu mong, sum í veruleikanum hava lítla innteku, sloppið frá teimum, sum eiga og eisini orka at byrður. bera hesar Gunnar Staksá Søguskrivingin hjå 3. grads cand.-maginum helt mætastu menta- monnum, Hanus Andreas- sen, fyrilestur i Danmarks tadio um ymisk føroysk vidurskifti. Hetta gav professio- nella útspillaranum, Ola Breckmann, hevið til enn einaferð at vinda nekur illsinnisgleps úr sínum sjúkliga jagstrandi penni, ið ikki sýnist at temast í bræði. Hetta, tí Hanus við vælvaldum Fyri kortum ein av okkara orðum og argumentum sakliga greiddi frá, hvussu hin minni menti feroyingurin hevði tað fyrr, og hvussu steða hansara er batnað fram gjøgnum tíðina, orsakað av ótroyttiligum stríðshuga frá feroysku arbeiðararersluni og javn- aðarflokkinum, ið er hesi rerslu næstur. Men, tað er ikki bert Hanus, ið fær at vita, at P.M. Dam sáli, skal so sanniliga eisini hava sítt hesafei Honum rósir Oli immar tíðir tó bert, um hann kann nýta tað í síni jagstran av onkrum eðrum helst javnaðarfólkum »hen- sigten helliger midlet « Men »hjartabørn« Ola, Tvøroyri og tey, id har búgva, sleppa sum so ofta, eisini upp í part hesaferð. Her eru tað »tey dovnu«, „tey, ið gjalda minni skatt enn onnur“, „tey, sum Al- mannastovan feðir<, »tey, ið ganga á kaiuni og taka lutir av motorinum hjá Sam«, og síðst tó ikki minst, har man »øvundar, hatar, forfylgir« reidarar og annarleidis hugsandi. Sum 3. grads cand. mag. i segu úr Bretlandi (sammet við danska út- bugvingarstødid) fer Oli aftur i >stórheitstíðina) hjá Tveroyri (teimum við einum vissum bókstavi í reyvini) og greiðir frá, hvussu herligt og deiligt alt var har, inntil sosialist- arnir, við odda, »køvdu« sunna samarbeiðið millum reið- At hetta er lygn, greiddi Dam á ein fyrrverandi missioner- ur, ið sigst ikki hava havt serligt tilknýti til javnað- arflokkin, okkum frá í út- varpinum seinasta vetur, tá hann m.a. segði frá livi- korunum hjá fólkinum á Tveroyri, og helt hann einki legið vera í, at pott- urin, ið førdi til framstig fyri alla tad føroysku ar- beidarafjøldina, til tíðir kókaði yvir. Hetta ásannar Óli eisini, tá hann í grein síni sigur: >Tað er rætt, at fólk í dag, hevur tað tímiliga nógv betur«, men maðurin hevur torført vid at siggja tingini i perspektivi, og ti verjir hann tad av jødum vælkendu og nógv hataðu samfelagsáskoðanina, sum onnur eisini hava felt — og fela á sín kropp í t.d. Chile, El Salvador, Suður- afrika og í Feroyum við, hvar Óli og flokkur hans- ara berjast sum úlvur á skóg fyri hesi áskoðan. Tað, ið arbeiðararnir á Tveroyri kravdu, var lítið í mun til tað, sum Lech Walesz, id Oli »heldur so nógv av«, krevur í Pólandi í dag. So, um ein skal trúgva rósandi orðum Ola um Walesa, so hevði Oli, um hann hevði livað fyri 60 árum síðani, uttan iva verið ein av oddamonn- unum hjá feroysku arbeið- ararørsluni, og m.a. mót- mælt, tá reiðararnir blak- aðu troyttum sluppmonn- um ein lista á skivuna har einar tvær tríggjar verur vóru nevndar — síðani bert do. do. do. (ditto) — saman við eini uppgerð, sum segði, at onkur av teimum avvarðandi hevði keypt hesar verur, so her bleiv ikki nógv til útgjald- ingar — kanska var tað vorðið til skuld. Um so var at nakað leyp av, mátti hesin neyðars maður standa uttan fyri diskin og bidda um at fáa pen- ingin útgoldnan, greiða frá hvat hann skuldi nýt- ast til osfr. Úttan iva, hevði hann eisini mótmælt, tá sluppir, Framhald á síðu 16