leygardagur 19. september 1981síða 9

3 : 3 i SOSIALURIN Alt frå ventilum til lidnar alistóðir Maskinur til viðgerð av alifiski — kør, hyljar og heilar alistødir — reinsi- maskinur — pumpur og ventilar — ymisk sløg av heilivågi — pakkitilfar — ávaringartól — tíðarrit og annar vísindarligur lesn- aður — og enn tá eitt stórt akvarium við fleiri sløgum av livandi fiskum, sum kunnu alast og sum í fram- íðini fara at verða ald! etta var nakað av tí, sum teir 60 framsýn ararnir á framsýningini Brighton høvdu at sýna fram. Flestu luttakararnir aling av laksi, ælaboga- sílum, skeljafiski, álli, víð- ari viðgerð og selu av teimum lidnu verunum — til aliætlanir í Menningar- londunum. Setti stevnuna Tað var Alick Buchanan- Smith, limur av bretska parlamentinum og ráð- harri fyri landbúnað, fiski- vinnu og matverur, sum setti stevnuna. Hann vísti á, at fiskaaling hevur nærum óavmarkaðar meguleikar, men sam- stundis eru eisini vandar við hesi vinnu, so sum óvæntaðar sjúkur og stór- ar príshækkingar á fóðuri. — Neyðugt er við neyv- ari tilrættalegging, so- leiðis at tað slepst undan flest meguligum vanda- málum. Hann segði víðari, at tað nú hevur skund og stóran týdning, at vit út- byggja tað selutólið, sum skal selja aldar fiskaverur. Eisini er neyðugt, at alar- ar og vísindamenn arbeiða saman, at alararnir arbeiða saman við teimum mongu, sum hava eitt- hvert tilknýti til havið. Hann vísti somuleiðis á vandan fyri dálking. Buc- hanan-Smith endaði við at siga, at stjórnin fer at stuðla alarunum. Marknaðarfering Tað, sum kanska serliga er vert at býta merki í, frá teimum umleið 20 fyrilest- runum, ið vórðu hildnir, er spurningurin um at mark- nadarføra tann alda fiskin. Hetta var ein spurningur, sum menn komu inn å aftur og aftur. Nidurstødan var i stutt- um tann, at tað neyva 11, samarbeidi millum alarar sindamenn vóru úr Noregi og Bret- landi, men har vóru eisini komin fólk úr Chile, USA, Canada, Portugal og ødrum londum við. Meðan norðmenn løgdu serligan dent á at vísa fram tað nýggjasta innan aling av laksi og sílum, so løgdu lond sum Bretland og Frakland dentin á út- gerð til aling av álli og fleiri skeljadjórum. Vit hava her á teimum fylgj- andi síðunum framsýnarunum, teir standa fyri. øvnini á og hvat gjørt, at vit í dag eru før fyri at ala fisk við góðum úrsliti, men at okkum fleiri forum tervar keyp- aran. Onkur skal keypa veruna Tí varð spurningurin reist- ur um, hvussu vit best kunnu og eiga at læra fólk at eta meira fisk enn tey gera í dag. Her kemur so tann aldi fiskurin eisini inn í myndina. Higartil hevur fiskaalar- in bert hugsað um at fram- leiða. Hann hevur lítið og einki hugsað um, at tað skal onkur til at keypa veruna. Hetta hevur tó heldur ikki verið so neyð- ugt í byrjanini, tí útboðið av aldum fiski hevur ikki verið so stórt. Men nú fleiri alistoðir verða bygd- ar og fleiri lond fara undir aling, veksur negdin av alifiski í stórum. Tí má nú verða hugsað meira um seluna av tí lidnu veruni. Dáma betur kjet Tað er tó ikki so einfalt, sum tað kanska kann tykjast, at fáa gongd á hesi viðurskifti. Tað er jú soleðis, at fólkum dámar betur at eta kjet enn fisk. Fleiri fyrilestrarhaldarar meintu tí, at tað, sum um- ræður hjá eini so skjótt vaksandi vinnu sum fiska- aling, er at fáa fólk at broyta áskoðanina til fisk, soleiðis at meira verður etið av fiski. Tvs. at spurningurin er, hvussu vit fáa fólk at eta meira fisk. Til henda spur- ningin komu mong upp- skot fram. Upplýsa um fisk íst varð á, at fiskaverur The International | Fish Farming Exhibition and Conference 17-19 March 1981 Brighton UK Frá norska básinum. Meira enn sjey norskar fyritøkur luttóku Wee ED mugu gerast meira lokk- andi — og hetta hevur ikki minst at siga fyri ung dómin. Her hava fiska- framleiðararnir eina stóra uppgávu at taka á seg, tí júst reklaman fyri tær mongu kjetverurnar ger, at fiskurin stendur ikki so frammaliga, tá fólk skulu keypa matverur. Her er tí neyðugt við einum munagóðum reklamu- og upplýsingar- arbeiði, soleiðis at komandi ættarliðini ikki verða neyðtikin av rekla- muni fyri hamburgarum og chips. Ístaðin eigur at verða upplýst um, hvussu sunnur matur fiskur er. Viðgera fiskin meira Fyri at fáa meira burtur úr seluni av aldum fiski, varð víst á, at neyðugt er at viðgera fiskin meira, sum t.d. at hava hann heilt pannukláran — skorðin í smá stykki og pakkaður inn í erskjur við vekrum litum. Tað eru eyguni, sum skulu keypa fiskin frá okkum alarum, meintu fleiri av luttakarunum. I hesum sambandi var eisini víst á, at áhugin fyri royktum fiskaverum gerst steðugt sterri. Onkur helt fyri, at kanska átti marknaðurin at verið kannaður, áðrenn menn fóru í gongd at ala. Hevur skund hjá okkum Hvat viðvíkur Feroyum, so kann sigast, at tað her hjá okkum hevur enn sterri skund enn aðra- staðni at byggja upp eitt selutól og hava eitt stórt úrvæl av aldum fiska- verum — sum mugu vera 1. floks. Vit hava ] nelmamarkna, og ti ra um at leita seg um aðra keyparar g ka £ keyparin aa gott okkum, so mugu øll tey ymsu lidini vera i lagi evga a Tilrættalegging Nomið varð aðrar spurningar enn marknaðarfering. Tað var sagt, at tá vit í framtíðini tilrættaleggja útbygging- ina av samfelagnum mugu vit alla tíðina hava aling- ina í huganum. Orkuverk m.a. eiga at verða løgd so- leiðis, at alisteðir kunnu brúka heita avlopsvatnið. Í fjareysturi, har teir hava alt fisk í nógv túsund ár, byggja teir ikki orkuverk uttan at hugsa um, at ein megulig alistoð skal fáa nyttu av avlopshitanum. eisini við Aling í menningar- londum Eisini er tað av alstórum týdningi, at vit ala tey rettu fiskaslegini á teimum rettu plássunum. Tað er tí umráðandi at vit ikki altíð gera tað sama sum aðrir, men laga út- byggingina í mun til um- steður og umhvervi. Eitt nú varð nevnt, at tað letuni verður gjert eitt stórt arbeiði at hjálpa menningarlondum við ali- projektum. Her hevur tad ti eisini tydning, at tað ikki vera risastórar ali- stødir sum fleiri av teimum í Vesteuropa, sum verða bygdar. Tað eigur harafturímóti at verða hugsað um smærri steðir, sum ein stakar familjur kunnu reka. Kunnleiki Stórur dentur varð eisin Framhald á síðu 13 Síða 9 Framsýnararnir Cairway Ltd, Bretland Framleiðir nógv ymisk sløg av kassum til at flyta fisk í Kassarnir eru serliga lættir og samstundis sterkir. Teir eru úr polypropylene og serliga væl egnaðir til aldan fisk. Nýggjasta er ein se rligur »Airbox«, sum er gjørdur við ti fyri eyga at flyta feskan fisk við flogfari Capper Neill Plastics, Bret- land Clearwater Trout Ltd, Bretland J P 7 tað r 1 í Copper Development Association, Bretland Cowells, Bretland 1BS t Cuan Sea Fishe- ries Ltd, Norður- irland Alistoð til Navsostru fiskaaling og eisini kør , ; hålvvaksna ostri til alistoðir í Bret- landi, Irlandi og Noregi. Selur rogn í ollum støddum, men serliga 35—55 mm, 8—10 gr. Dan Anglia Systems Ltd, Bretland Hesin stovnur selur útgerð til alistoðir so sum telefonir og ávaringartól um Í osjr. Desmi Ltd, Bretland Framleidir pumpur til alistødir Elsevier Scientific Publishing Co. Holland Forlag, sum prentar bøkur. tidarrit. ritverðir g få , tidarrit, ritgerdi at okkurt er galid um m.a. fiskaaling og havbunad Envirotronics Ltd & SA Venergi, Bretland Framleidir útgerð, har ultra: iolett ljøs r vatnid å eini alistød Euro-Matic, Danmark einsar Framleiðir eina sonevnda Bio-trumlu. sum ger, at vatnið á eini alistoð verður betri útnyttað. Bio trumlan framleiðir neyðugt oxygen til alingina European Mariculture Society, Belgia Felagsskapurin gt brúkarum Europ ium. Endar 3 € í Rapa R( tak r um oil. sum }* RØnY ska ng og # 3 g m } < ng UM } a b ina 3 Ewos Ltd. Bretland BA OS PA SAP SR || ||||— TILL SET HO OOA PD.