mikudagur 7. oktober 1981síða 7

SOSIALURIN Síða 7 verður valdur framum hetjur fólkaflokksins van- liga, Ronald Reagan, Margaret Thatcher, Pino- chet, hernaðarstjóran í El Salvador og allar teirra likar kring heimin. Ikki veit eg, um Walésa man vera so erpin av at vera »årsins madur« i Dag- blaðnum. Men størsta stríðsmál rerslunnar í let- uni er, at verkamenn á ar- beiðsplássum sjálvir skulu velja sínar stjórar og seta teir frá, um tað er neyðugt. Hetta stríðist »Solidarinosc« móti stjórnini um. Tí hesin fyrispurningur til fólkaflokkin: nær fer flokkurin sum sær nakað stórt í Walésa og >Soli- darinosc< at seta eitt tílíkt sosialistiskt prinsippupp- skot fram á Feroya Leg- tingi? —kp. Málið, barnaut- varpið og lærara- skulin Tyskvøldid hoyrdi eg av tilvild »Barnautvarpid«. Havi latið mær fortalt, at læraraskúlanæmingarnir, sum leggja tað til rættis, klára arbeiðið væl. Eg skal heldur ikki fílast at sjál- vum innihaldinum, men tit áttu at verið meira at tykkum komnir, at tit fóru at lesa søgur um »risar« og slíkar ónátúrligar, van- skepladar og ræðandi verur i 1981. Kunnu slikar søgur góðtakast peda- gogiskt ella psykologiskt? Hinvegin gav eg mær far um tað vána- liga málið, hann, sum hevði samreðuna við barnalæknan, hevði at bera Føroya børnum. Eg skal bara taka try dømi fram. Tey eru ikki orða- rætt endurgivin, men orðalagið kennist aftur: Hann segði, at >rein- førid er komið í hásæti...“ Tvætl. Hví ikki siga, at reinferi er betri í dag ella fólk eru meira reinfer. So spurdi hann, hvussu »børn kunnu und(m)gan- ga... Vit hava nógv orð í staðin fyri at »undganga«, og sum eg rokni við, at tit úti á Frælsinum kenna. T.d. sleppa undan. Hitt triðja domi eg ætli at taka fram var, tá hann segði okkurt um, hvussu útbreiddar“ lýs vóru. Meguliga kann hetta orðið góðtakast, men tað ljóðar ikki væl. Eg ivist ikki í, at børn skiltu meiningina fult so væl, um samreðu- maðurin segði, at lýs vóru meira vanliga... Hesi demini eru ikki tikin fram fyri at lasta lær- araskúlanæmingin, men heldur skúlan. Á skúl- anum má og er okkurt full- komiliga galið við frá- læruni í føroyskum. Eg havi tosað við fleiri, sum nýliga hava fingið prógv á læraraskúlanum, men málið, hesir nýggju lær- arnir hava og tí helst eisini brúka, tá teir læra frá sær, er so út av lagi vánaligt, at teir áttu ikki at sloppið at sett sítt bein inn í eina skúlastovu. Ein stór skomm fyri Feroya Lær- araskúla og lærarastætt- in. Ferlúsin Eru vit nú so tydningarleysir fyri storveldini? Harra blaðstjóri. Fyri fåum årum sidan var Føroyar bert ein blett- ur å verdinskortinum, sum få vistu um og enn færri høvdu åhuga fyri. Ut frå alheims sjónarmiði høvdu tær als ongan týdning. So kom annar heimsbar- dagi. Týskarar hersettu mestsum alt Europa og høvdu ræði bæði á landi og — fyri stóran part — á sjógvi. Skuldi tann part- urin, sum ikki var her- settur av týskarum, ikki fullkomuliga vera avskor- in frá Amerika í vestri og Ruslandi í eystri, sum týs- karar ikki hevdu fingið bilbukt við, so mátti sjó- vegurin í norðasta At- lantshavi vera opin. Hetta sóu teir tíðliga í krígnum. Kundu teir herseta Ísland og Føroyar og byggja steðir her, so varð nógv — kanska alt — vunnið. Tríggjar dagar aftan á, at Danmark var hersett av týskarum, varð Feroyar hersett av onglendingum. At onglendingar vóru so skjótir, man prógva, at vit ikki hava verið so lítið mettir sum hernaðarmál, sum vit kanska hildu. Illa hevði verið vorðið fyri konvojurnar til Mur- mansk, um týskarar vóru Borgarliga danska pressan: NÚ skal ídnaðurin útbyggjast í Foroyum: Við grovum stavum skrivar danska borgar- liga pressan sum nakað heilt nýtt, at nú fer nakað at henda við íd- naðinum í Feroyum. Leggjast skal á annað borð. Ídnaður skal set- ast á stovn, ikki tey stóru virkini, men mongdin. Vit skulu framala laks, >i vandet omkring øerne, der er lidt varmere end vi kend- er til her om vinteren«. Hver skal siga. Og framsegumaðurin er ein av vápnamonnum Paula Ellefsens, Hans Møller (Mortensen?). Just an american style! Alt gott at siga um eina kapping um huskot, ófert. Um nýggjar idéir og alt tað. Men tað er langt frá hugskotum, at nú skal annað lag koma teir fyrru henda vegin! Tað, sum hendi 12. apríl 1940, átti at fingið okkum at steðga á og hugsað okkum um nakrar ferðir, um vit nú vóru so týdn- ingarleysir fyri stórveld- ini, sum vit hildu. Eftir = heimsbardagan skifti myndin, og varð ekið rundan um okkum skift sundur í eystur og vestur. Týskarar vóru nú í parti við teimum, sum teir hevdu barst ímóti í tveim- um heimsbardegum, og russar eru nú aðalfíggind- in. So varð farið at samla vápn, byggja hersteðir o.s.fr. til eitt meguligt triðja kríggj. Báðir partar kalla síni vápn verndarvápn og tey hjá hinum álopsvápn. Í Feroyum varð bygd ein verndar-/álopssteð. Nú vórðu vit eitt bein- á, tí eingin kann vera so bláoygdur, at hann ikki fullvæl veit, at á hesum eki hendi almikið í sjeytiárunum. Teir figgj- argrunnar og fíggingar- meguleikar, sum vit eiga og kenna í dag, komu í hesum árum, tá javn- aðarflokkurin sat við leiðsluni og veruliga fekk ferð á, og tá alt veru- liga fór at blóma aftaná at vit hevdu havt eitt styri mitt í sekstiárun- um, sum hevði lagt sína deyðu hond á so mangt. Tí tað skuldi ikki verða neyðugt við framtekum. Tað er tað sama, sum er við at henda nú í Fer- oyum. Nógv av tí, sum hevði fingið góðan stuðul og var um at koma seg, er deytt og lívleyst. Nógv av tí, sum verndar-/álopsvápnum! Hvussu lítið vit, sum búgva her, hava at siga hesum viðvíkjandi, síggja vit best av, hvussu »ål- varsliga« tær legtings- samtyktir hava verið tikn- ar, sum hava avgjert, at hverki hermenn ella vápn skulu vera á feroyskari jerð! Eitt annað lið í kapp- dubbingini er tær ymisku radiosteðirnar, vestan- veldini hava sett upp víða hvar, sum t.d. »Radio Free Europe«, »Voice of Ame- rika«. Hesar senda vestur- lendska propagandu inn yvir Rusland. Her hava russar ikki verið so »fan- tasifullir« sum teir vestan- fyri. Teir hava bygt send- arar, sum royna at órógva hesar steðir. Hetta hevur ikki eydnast serliga væl. Men grundarlagið varð lagt í 70-unum og al- mikið er hent var í umbúna, er um at steðga, tí menn merkja hesa legnu veran hiá landsins myndugleikum at trýsta mest meguligt niður í einki, tí tað má ikki henda, at nakar má siga, at undanfarnu landsstýri áttu lut í nógvum teimum kenns- gerningum, sum í dag standa. Legið, at teir ikki longu hava steðgað út- byggingini av Postverk- inum. Vit kunnu bara taka sorgarseguna um skipa- ferðsluna. Hvussu lands- menn okkara alt meira og meira mugu „sigla sín egna sjogv«, leita sær burtur at finna sær livi- breyð. Ja, vit síggja, hvussu almennu arbeiðini kring í oyggjunum verða legd eina radiosteð í Feroyum. Hvat hetta er fyri ein stød, vita vit lítið um. Teir siga, at hon er kristilig, og bert tað. Vit fáa neyvån annað at vita um hana, fyrrenn hon er her, og tá er ovseint at broyta nakað, tí er hon ein propagandasteð, verða hverki hon ella steðin á Sornfelli tiknar niður aftur, fyrr verða vit, sum búgva her, flutt burtur! Tað at kalla hana kristi- liga, man vera tað besta vápnið at tippa mót- steðuna ímóti henni við. Tað síggja vit best av tjakinum í bleðunum, sum hevur stungið seg upp Ein maður tók til orðanna ímóti henni, og varð hann beinanvegin skræddur sundur av nekrum sjálv- rættvísum, sum háðandi kallaðu hann >Tann háls- við- merkingar niður, helst í útjað- arunum og amboðini flutt inn á meginlandið, har tað hóast alt framm- anundan er liviligari. Og vit síggja, hvussu skilaleyst flutnings- málini verða rekt. Hóast tað er eitt ovurhent til- tak við helikoptaraflúgv- ing, so skal máti vera við. At hava eina rutu, sum upp á ársbasis longu nú kann sigast at geva eitt hall upp á 8—10 mill. kr. Vorið sum sparing. Hentari var um tveir triðingar av hesum skattapeningi var settur av at fullføra tunnilspro- jektini. Tey vara to framyvir i øldir. i Re TO ÉT 5. oktober 1981 Jåkup Lindenskov sum mundi niva fast, ti hansara livsyrki er at boða Guds orð. Kristindómin hava fólk alla tíðir nýtt til at fremja síni egnu áhugamál. Vísi- liga mundu okkara leið- andi menn velja sær efna fremmanda radiosteð, ið kallar seg kristilig, sun teir kundu geva okkar sendiloyvi (sum vit onga tíð fáa aftur!) Alvaratos, hvussu kan: ein kristiligur felagsskap ur hava ráð til at byggj og reka eina radiosteð sum mett verður, at vit ongatíð koma at hava rá? til at byggja og enn minn reka? Við privatum gávum sigur onkur. Eg haldi, a hann, ið trýr tí, man eisir trúgva uppá jólamannin! Nú hoyra vit, at ameri- hvíti“, og meir og minni ohe leiðis mál fyri russaranna kumenn ætla at byggja skýrdu hann heidning, Prestalóti Tá ið vit nú um dagarnar mykt og tol trú ti? felagsskapur sum hesir sóu, hvussu ein prestur í av honum, id teir skulu T.W.R. hevur til enda- hevur råd at byggja og blødunum úttalaði seg um tæna<. máls at boða evangeliid út reka radiosteðir um allar evangelisku sendisteðina Trans World Radio, rann okkum í huga eitt erindi úr eini yrking, sum megn- arskaldi T.N. Djurhuus, sáli, yrkti, tá ið bíblian á fyrsta sinni kom út á fer- oyskum máli: »So leika í hirðarnir hálsa- hvítu, — vilja teir bíbliunnar bana? Betri teir lærdu seg eyð- Tað vóru óivað mong, sum ógvaðust við, tá ið 14. Sept. nú ein dagin dittaði sær at kalla T.W.R. fyri: Coca-cola-mentan, ameri- konsk prøpagandamas- kina og ein andóð maskin- byrsa. Men at ein av teim- um »hålsahvitu«, vni- liga P.M. Rasndann. prestur, skuldi koma fram i blødini pg eitt ålop av sama sfagi, hvør vildi um alla jørdina, evangeliid um Jesus úr Nazaret, sum gav seg sjálvan i deyðan fyri mannaætfina, og sum segði: »...gerid øll fólka- sløg til lærisveinar minar«. Tað skuldi verið oll grund hjá P.M. Ras- mussen at fegnast um hesa sendisteð, sum hevur somu uppgávu sum hann sjálvur. Í grein síni í Tingakrossi sigur P.M.R. m.a.: >Ein heim. Her eru sostat pengar við í leikinum, og har pengar eru uppi í, eri oftast eisini — politisk áhugamál. Latið okkum sleppa undan at fáa kris tindómin prædikaðan a útlendskum kapitali, sun kanska hevur politiskar bakiankar«. Sum eiðis prestur helst hevur lisið stoðu einaferð 11 mans Oljufjallinum saman við Framhald á síðu 1í