mikudagur 7. oktober 1981síða 6

- im telf. 14720. 11820 s0stalurin box 76, 3800 Torshavn Utgevari: Fyritaks- og bladstjøri: Blaðmenn: p/f sosialurin Tórfinn Smith (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Árni Joensen Sosialurin Dimmalætting Lýsingar: Uppseting: Prent: Prísansari í vanda? Í KOMANDI viku hevur landsins stórsti felagsskapur, Føroya Keyps- samtøka við sínum 7.500 limum, sín árliga aðalfund, og vanligt er, at hesin fundur, eins og virksemi samtøk- unnar alt, hevur stóran almennan áhuga. IKKI LØGID. Hetta er ikki bert ein vanlig fyritøka, sum vit annars hava í hópatali av, men ein félkarørsla, sum er ein nátúrligur partur av samlaðu arbeidararørsluni, so væl her heima sum aðrastaðni. HÓAST MIKLAN mótburð úr ymsum ættum hevur keypssamtøkurørslan vunnið sær rættiligt fótafesti síðani hon byrjaði i Føroyum fyrst í fimti- árunum. Frá teirri lítlu kjallarakram- búðini til í dag, við sínum fimm deild- um og einum samlaðum umsetningi uppá 50 miljónir krónur. MEN HÓAST peningaliga framgongd og hóast nýggjar og stásiligar kram- búðir við hópin av dygdargóðum verum, hevur hetta seinasta rokn- skaparárið samtøkunnar ikki verið eins gott og ynskiligt var. Hetta heldur vánaliga fíggjarúrslit, sum verður lagt fyri aðalfundin nú ber eisini í sær, at tær útbyggingarætlan- ir m.a. í Klaksvík og Suðri, mugu leggjast til viks. Spell; tí um fram- burður skal vera, er neyðugt við hesum útbyggingum. SAMANUMTIKIÐ kann sigast, at hesi heldur døpru tøl koma dátt við. Ikki minst av teirri orsøk, at um keypssamtøkan ikki longur kann haa ein týðandi leiklut í vørusøluni sum heild, verður torført hjá henni at fremja eitt tað stórsta endamál sítt, nevniliga sum prístálmandi tátturin í øllum handilsvirkseminum, hon higartil hevur megnað. VIT VÓNA, at hetta gevur onkrum okkurt at hugsa um,tí ein so effek- tivan prisansara sum keypssam- tøkuna, kunnu vit ikki vera fyriuttan. 1981 stendur: Avreidda uttanlands- siglingin skúladomi um borgarligan politikk Teir, sum hildu seg vinna við at darva og stoðga uttanlandssiglingini hjá Smyrli verða ivaleyst í seinasta endanum teir stóru tapararnir saman við foroyska sam- felagnum, skrivar Axel Skoubo m.a. í viðmerkingunum í dag: Uttanlandssiglingin hjá Smyrli er nú av á hesum sinni, aftaná bestu rakstrarúrslit nakrantíð, og er hann nú lagdur fyri teym. Men áðrenn hann varð lagdur, kom í land ein skari uppá 60 virkis- fús og dugandi fólk við koyggisekkinum á bak- inum og uppsegnini í reyvalummanum. Í tali eru hesi fólk so mong sum eitt úr hverjum húsi í eini bygd sum Skála- vík. Eitt er, at øll hesi fólk verða send út í vinnuloysi við ringum útliti til at finna sær annað arbeiði aftur í bræði, annað, at tað sum hevur eyðkent nýggja sambandslandsstýrið, er hugsjónarligt fátækra- domi, tá tað snýr seg um at skapa virkis- og vinnumeguleikar. Tá ein ikki tekur við teir burturlorkaðu meguleikarnar fyri at nera um føroyskt vinnu- liv og neyðuga alterna- tiva vinnu, so er uttan- landssiglingin eitt skúla- dømi um, hvussu b orgarlig hugsan mótveg- is socialistiskari hugsan, eirindaleyst kveistrar burtur alt umhugsni fyri áhugamálinum hjá teimum mongu til frama fyri áhugamálini hjá nekrum fáum makt- miklum einstaklingum. Gongdin í málinum um uttanlandasigling hevur verið tugd so oftani, og skal hon ikki verða endurtugd her, men bert vísast á, at Sosialinum 26. sept. Annars hevur fíggjarnevndin av- gjørt, at Perlan skal takst nidur næsta år. Hetta er eitt mål, sum byrådid og ikki figgjar- nevndin eigur at avgera. Annars stendur skrivad í Reglugerð um fyrisiting- ina av kommunalu vidur- skiftunum i Térshavnar kommunu í $ 26, 2. petti: Hendir tað, at ein nevnd hugsar um at fremja ætlanir, ið beinleiðis nerta við arbeiðseki hjá aðrari nevnd, verða samráðingar at fara fram við hesa nevnd, áðrenn ætlaninar verða settar í verk, og í $ 31, 3. petti: byggi- og býarskipanarnevndin stjórnar øllum ognum kommununnar — tað veri seg jarðarognir ella bygn- hóast beiska mótsteðu frá privatum skipafel- øgum saman við ti borg- arligu fylkingina, eyd- nadist tad framskygdum politiskum flokkum saman við Strand- ferðsluni at seta skjetil á eitt nýtt og vanrekt eki innan føroyskt vinnuliv. Ikki nógmikið við ti, at tað eydnaðist at seta skjøtil á, royndin bleiv við einum útlendskum orði einki minni enn ein succes. Og har aftrat kom fram í ljósmála, at í Feroyum eiga vit fólk, sum hvat djarvari hugs- an og organisatoriskum evnum viðvíkur eru langt frammanfyri grannar okkara. Í roynd og veru vóru tað framskygdir feroy- ingar, sum fyrstir av ollum sóu teir perspek- tivu meguleikar, ið eru í ferðamanna- og farma- sigling í Norðuratlants- havinum og Norðsjón- um.á Men í Feroyum sum aðrastaðni við eru nekur sum byggja upp meðan onnur bróta niður, nøkur hugsa djarvt, samfelags- gagnligt og hyggja fram- eftir nýggjum, óroynd- um meguleikum, meðan onnur onki síggja, halda seg og sítt vera heimsins nalva, royna at forða eðr- um í royndum teirra at gera samfelagið rúmari, liviligari og vinnuliga fjølbroyttari. Millum hesi seinnu eru teir, sum við ingar — sum ikki sambært hesi reglugerð ella ser- stakari byråds-vidtøku eru lagdan undir adra fyri- siting. Og í-$ 31, 5 petti: byggi- og býarskipanar- nevndin sendir býráðnum tilráðing um keyp av fostum ognum og um selu ella burturleigu av teim- um ognum, sum nevndin stjórnar. Eisini sendir hon tilmæli viðvíkjandi umsit- ing av ognunum. Her skal ikki vera tikin steða til, um Perlan skal rívast niður ella ikki, men vil eg bert mæla fíggjar- nevnd Tórshavnar býráðs til at lata Tórshavnar býráð taka hesa avgerð, eftir tilráðing frá byggi- og býarskipanarnevndini. Eliesar Arge, formaður í byggi- og býarksipanar- nevnd Tórshavnar býráðs alskyns stuðli og vælvild róku millumlandasigling við ferðafólki, men sum ikki sóu seg føran fyri at halda fram. Ístaðin hava teir og aðrir elt hvenn annan í hugsan og sig- lingarleiðum uttan hug- skot um nýskapan og øktar møguleikar. Og tá so framskygdir politikk- arar saman við Strand- ferðsluni vístu á, at á siglingarøkinum vóru ótaldir meguleikar fyri at bróta upp úr nýggj- um, fóru teir í hernað móti hesum nýggja vinnuliga tiltaki, og við sínum politisku vinum og einum Skipafelags- stjóra sum landsstýris- manni hava teir klárað at steðga allari skilagóð- ari útbygging og fram- haldandi uttanlandssig- ling. Grundgevingin hjá teimum privatu skipafel- egunum og politisku er- indasveinum teirra var, at teir orkaðu ikki at kappast móti einum ferðamannaskipi, sum Strandfaraskip = Land- sins skuldi reka. Men hyggja vit eitt sindur gjøllari at hesum borg- arliga óttanum fyri kapping, skilja vit, hví lítil og ongin framburður hevur verið seinastu mongu árini innan ferða- og framasigling, tí teir sum skipa fyri eru tað, sum onkur plagdi at nevna, stubbateinkjarar. Hevdu privatu skipa- feløgini sýnt positivan vilja til eitt samarbeiði Verður Perlan niðurrivin SOSIALURIN vid- merkingar við Strandferðsluna um millumlandasiglingina, tá tað stóð teimum í boði, vildu tey havt meguleika til at sam- skipa og ávirka gongd- ina og menningina innan ferða- og farmaflutning í Norðuratlandshavinum og Norðsjónum, og vit hevdu tá eisini havt eina rakstrareind, sum hevði kunna vart tað vunna á hesum leiðum og klárað seg í kappingini við kapi- talsterku skipafeløgini, sum í dag síggja stórar meguleikar í at yvirtaka Smyrlasiglingina og víðka hana til sterri oki við meira hóskandi skipum. Í dag eru tey privatu skipafeløgini uttan ávirkan, uttan neyðugan kapital og neyðugar royndir prís- givin í einari fríari kapp- ing móti t.d. Bergenske og DFDS o.ø. útlendsk- um skipafeløgum. Teir sum hildu seg vinna vid at darva og steðga uttanlandasigl- ingini hjá Smyrli verða ivaleyst í seinasta end- anum teir stóru taparnir . saman við feroyska sam- felagnum. Hvat fólka- og sam- bandsflokkurin = halda seg hava vunnið, við at leggja Smyril og forða fyri víðari meguleikum og framtíðarmenning innan millumlandasigl- ing, er helst ein torgitt gáta, sum einans teir sjálvir kunnu svara, um teir yvirhevur kunna. Tess stytri lesarabrøvini eru — tess fleiri er pláss fyri Fólkaflokkurin og solidarinosc Fólkaflokkurin er igjøgn- um málgagnið Dagblaðið vorðin svorin hálovari av fakligari organisatión og at fakfeløg skulu hava sterkt politiskt vald yvir samfelagnum. Hvat er nú hetta. Nei, dettið ikki úr songini, tað er ikki før- oysku fakfeløgini hann sipar til, men fakfelags- rørsluna »Solidarinosc« i Pólandi. Og Dagblaðið hevur enntá birt stóra mynd av leiðaranum Lech Walésa og valt hann til »årsins mann< — ein, ið sigur seg vera sosialist a T