mikudagur 14. oktober 1981síða 6

Síða 6 telf. 147 20. 11820 box 76, 3800 Tórshavn salur Útgevari: p/f sosialurin Fyritaks- og blaðstjóri: Tórfinn Smith (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Árni Joensen í Sosialurin Dimmalætting Blaðmenn: Lýsingar: Uppseting: Prent: Ljósið og píka- tráðurin Í hesum degum roynir felagsskapurin Amnesty international at vísa heiminum á viðurskiftini hjá sokallaðum samvitskufangum og er hetta eitt til- tak, sum eigur okkara fulla stuðul. Sum kunnugt virkar Amnesty fyri fangum, ið eru settir fastir fyri síni politisku ella átrúnaðarligum sjónarmið og hann styðjar bert tey, ið ikki hava brúkt valdsgerðir sum politiskt vápn. Soleiðis sum heimur okkara sær út í dag, sita í túsundatali av fólkum fongslað fyri sína áskoðan eina. Upp- aftur onnur túsund sita fest løgd undir gerðir, tey heilt upplagt ikki hava gjørt. Tey sita bert sum eitt offur fyri tí terror, sum er vanligasta politiska våpn í stórum parti av heiminum. Tað eru øllum hesum, sum Amnesty roynir at virka fyri. Felag- skapurin hevur sum búmerki eitt kertuljós um- vundið við píkatráði og skal hetta helst mynda virksemið fyri hesum mongu, sum eru offur fyri teimum nógvu harðræðis- og einaræðisstjórnum, ið forpesta hesa jørð. Ofta verður havt á lofti, at tað nyttar onki. Valds- harrarnir eru so sterkir og so fyltir av maktgirnd, at teir als einki menniskjansligt fyrilit hava. Hetta er ein stórur spurningur. Tað vísir seg, at valdsharrar í eitt vist mát eru erk- visnir um sítt umdømi og dáma illa, at teirra beistagerðir verða umtalaðar í útheiminum. Vit meta at tað nyttar og virkið hjá Amnesty hevur prógvað tað. Tað er eingin ivi um, at hevði hesin felagsskapur ikki verið til, so høvdu túsund- tals fangar verið gloymdir og goymdir, tiknir av degum ella bert horvnir í øllum stillum. Men sam- stundis eiga øll at verða greið yvir, at tað er ikki nóg mikið at lata hetta virksemið upp í hendurnar á nekrum fáum vælmeinandi og demokratiskt hugsandi fólkum her og har. Fyri tað fyrsta tí hesi fólk eru alt ov fá í talið. Í Dan- mark eru teir farnir undir eina rættuliga kam- pagnu fyri at økja um limatalið og málið er at fáa 1% av øllum denum til limir. Vónandi fer hetta at eydnast og vónandi fer tað eisini at eydnast fyri Amnesty her hjá okkum at økja um sitt limatal so tað veruliga ger mun. Fyri tað næsta so hava vit øll eirz skyldu mót- vegis demokratiinum burturi og heima. Vit mugu ongantíð gloyma, at demokratiið ikki er givið okkum einaferð med alla, men at demokratiið er nakað sum vit mugu stríðast fyri hvønn dag. Eisini hava vit lyndi til at halda, at hóttanir móti demokratiinum bara er nakað sum kemur fyri í út- heiminum og sum tí ikki viðkemur okkum. So- leiðis er tað nú ikki. Okkum nýtist bert at gloppa eitt ávíst blað, sum kemur út her í Havn tvær reisur um vikuna, so síggja vit, at harðskapur, fascisma og annað einarædi hevur góða undirtøku í einum politiskum flokki í Føroyum. Tískil eiga allir demokratiskir og humaniterir felagsskapir og alt virksemi, ið ber á tað borðið at lætta um fylgjurnar av harðskapi og undirkúgan at fåa studul frå okkum, sum enn kunnu tala, hugsa og virka fritt. SOSIALURIN Borgarliga alternativid: avreiða arbeidsplåss Útvarpið visti nú ein dag- in at siga frå, at ferju- ætlan Íslendinga saman við Skipafelagnum Fer- oyar verður veruleiki frá 9. juni komandi summar. Hvat hugsar Skipafel- agið fyri sær? ; Hettar felag, hvørs inn- tøka so gott sum øll stav- ar frå flutningi av góðsi frá Feroya fólki, ger ikki mætari enn at leita sær upp í eitt útlendskt flut- ningstiltak, sum hevur til fremsta endamál at jarð- leggja eina vinnu, sum vit allir feroyingar eiga, og sum nú hevur fingið so góðan byr, at øll líkindi fyri eini væl lenandi rakstri eru til staðar. Her verður hjartaleyst avreitt til fremmandar eitt stórt arbeiðspláss, bert tí at eitt lítið og hartil pen- ingaveikt føroyskt skipa- felag líðir av ambitiónum um at gera nakað stórt, men sum hver maður veit, felagið ikki maktar. Lutur Skipafelagsins í hesum koma íslendingar at hava buktina og báðar end- arnar. Skipið verður íslendskt (navngivið eftir einum ella eðrum íslendskum fossi), manningin verður ís- lendsk, leiðslan verður ís- lendsk, har verður alt ís- lendskt, uttan kanska meginparturin av teimum 36.000 ferðafólkunum, sum við landsstýrisins vælsignilsi verða flutt av okkara Smyrli yvir á hesa útlendsku ferju. At Landsstýri kemur at gera hettar av fullum huga, er lítil ivi um. Olaf Olsen, strandferðslumála- ráðharri, er jú gamal nevndarlimur í Skipafel- agnum, so skeggið situr nær hekuni har, og gamalt orðatak sigur jú, at ein og hver er sær sjálvum næst- ur! Sambandið og fólka- flokkurin hava, sum vit minnast, ómakað sær egi- ligt fyri at forkoma hesari vinnu. Utlendskir shipp- verið fult út greiðir yvir, at so skjótt hesir borg- arligu flokkar fingu vald- ið, kundu teir róliga seta sínar ferjuætlanir í verk, tí long tíð fór ikki at ganga, til tað føroyska tiltakið við Smyrli bleiv kvalt. Og rætt gittu hesir út- lendingar. Longu stutt eftir at hesir báðir flokkar fingu valdið í Tinganesi, bleiv Smyril lagdur helv- tina av árinum, og nú er so stundin komin, har hann verður lagdur hina helv- tina av árinum. Nú komu so bæði íslend- ingar og Skipafelagið hesum flokkum til hjálpar í rættvísgerðan teirra av, at tað einasta rætta nú at gera — nú aðrir fara at leggja seg á Norðurat- lantsrutuna — er at leggja Smyril fyri well. Syndarliga lagnu fekk hettar føroyska flutnings- tiltak, sum um rætt varð arbeitt, við m.a. at útvega Strandferðsluni sterri skip, kundi blivið ein týð- enn verður ført fram av hesum døpurskygdu monnum úti í Tinganesi, kemst ikki uttan um, at hesi 36.000 fólk, sum Smyril hevur ført í summar, hava lagt hópin av peningi eftir sær runt um í okkara landi. Eg veit ikki hvussu log- maður og hansara borgar- ligu kemmirátar kenna seg til passar, nú um- steður, teir heilhjartaðir hava birt upp undir, hava tikið seg upp soleiðis at fíggjarliga grundarlagið undir hesi rutu okkara er burtur. Men vita skulu teir, at vit eru nógv í Føroyum — eisini nógv sum vóru ímóti Smyrli av fyrstantíð — sum kenna okkum djúpt skakaði av, at eitt stórt feroyskt ar- beiðspláss verður avreitt til útlendingar, og tað enntá við stórari hjálp frá Feroya Landsstýri og einum feroyskum skipa- felag. eftir, tá eg mánadagin hoyrdi í útvarpinum, at teir hegu harrar, hann Pauli Ellefsen, legmaður, og hann Jógvan Sund- stein, formaður í legting- inum, vóru farnir til Dan- markar fyri at vera hjá- staddir, tá fólkatingið danska byrjaði vetrarsetu sína við at hann Anker Jergensen, forsætisráð- harri, heldur sokallaðu trúnreðu sína. ——W—w„.en0cn0nnnamalib sen, sum í tíð og úrtíð tos- aði og skrivaði teig upp og niður um ferðingina hjá undanfarna landsstýri! Nú fer hann á eina, ja, eg haldi vit kunnu siga stutt- leikaferð til Danmarkar. Í hvussu so er varð í útvarp- inum einki sagt um fundir ella samráðingar. Men teir kunnu jú altíð hava eitt kaffiprát við Anker Jer- gensen og kalla tað fyri fund. Levi, vil Fólkaflokk- urin vidka demokratiið? Í Dagblaðnum seinasta mikudag hevur Levi Niclasen eina grein, nevnd »Standid saman“. Í greinini skrivar hann: »I hverjum einasta Sosiali og Fjúrtanda fær demo- kratiski = Fólkaflokkurin høgg. Men tað er púra náttúrligt, tí Fólkaflokk- urin er ein demokratiskur flokkur, ið hevur virðing fyri einstaklinginum. Sosialisman ræðist fólka- ræði — hon hevur ikki álit í einstaklinginum«. Hetta er ein grovur, fyri ikki at siga, ósannur og vitleysur pástandur, sum bert vísir, at Levi Niclasen Avsannan Eg fari við hesum at biðja blaðið vátta, at eg ikki havi skrivað, ella á annan hátt havi nakað við lesara- brævið, sum stóð í Sosi- alinum leygardagin tann 10. oktober undir heit- inum: >Falskar undir- skrivtir og langir fingrar«, at gera. Edvard í Skorðini Joensen Tað verður våttad, at Edvard í Skorðini Joensen hevur ikki skrivað nevnda lesarbræv. Blaðstjórnin Ellefsen, sum helt tað vera nógv mikið at brúka eitt frímerki í staðin fyri at fara á allar hesar samráð- ingarferðirnar, liggur nú vatnrættur í luftini hverja viku. Tað er sum onkur í Tinganesi segði nú ein dagin á Vaglinum: einki landsstýrið hevur ferðast so nógv sum hetta. Ikki tí, tað er óivað bæði neyðugt at ferðast til sam- ráðingar og til uppteku av ikki hevur fingið eyguni upp fyri, hvat satt fólka- ræði, demokrati, er, og hvat tað er at hava virðing fyri einstaklinginum. Vit liva í einum sokall- aðum demokratiskum samfelag vid nekrum borgarligum, demokrat- iskum, rættindum, sum skrivi, tali og hugsunar- frælsi og harafturat hava vit eitt representativt demokrati. Upprunaliga hevdu vit ikki valrætt. T.d. ikki tey ognarleysu, fæloys- ingarnir, tað vanliga fólk- ið og kvinnurnar. Meðan hegrakreftirnar við hond og fót royndu at forða fyri, at vanliga fólkið fekk hesi demokratisku rættindi, stríddust vinstrakreft- irnar, sosialistarnir fyri at finna fólkinum hetta frælsið — eins og frælsi á so nógvum eðrum økjum. Men vinstrakreftir meta ikki, at' demokratiið er rokkið við hesi tátuni, og hava ta áskoðan at av- projekti verður av ógvu- ingmenn, sum hava fylgt andi inntekukelda hjá tyrla -liga lítlum týdningi, har nekunlunda við, hava hesum stovni. Hvat so Pv ldeilis oneydvend »Pura aldeilis oneyðvendugt at ferdast« Nú mundi eg dotti upp- Og hesin maður, Ellef- Og hesin sami maður, uttanlandslánum! Men tað er bara so legið, at nú er tað ein natúrligur part- ur av landsstýrisarbeiðn- um, meðan tað fyrr 'var „púra aldeilis óneyðven- dugt«, sum Ellefsen plagdi at taka til. Okja. Hatta er nu ikki meira enn at flenna at. Låturkrampi gerðir á ti fíggjarliga, vinnuliga og á eðrum ekjum í samfelagnum eisini skulu verða tiknar á demokratiskum grundar- lagi. Sosialistarnir vilja við eðrum orðum víðka um demokratiið á bæði ein og annan hátt. Og á tann at geva einstaklinginum sterri álit og ábyrgd. Er Fólkaflokkurin sinn- aður fyri at víðka um demokratiið og fólksins demokratisku rættindi? Pástandurin, at Fólka- flokkurin hevur virðing fyri einstaklinginum, er rættuliga láturligur, tá hugsað verður um tann hetz, málgagn Fólkaflok- sins, Dagblaðið, ferir móti einstaklingum og nærum ellum nýggjum, sum tekur seg upp. Men Levi Niclasen hugsar helst um einstak- lingin, helst hin sterka, sum skal hava óavmarkað- Framhald á síðu 15 |