mikudagur 21. oktober 1981síða 5

A i SOSIALURIN Hesir triggir arbeida burturav. Uttast frå vinstru: Hans Jåkup Hansen, Mads Simon- sen og Thorstein Niclasen sum hevur verið í stødug- ari menning. Tað er ikki tað arbeiði teir báðir, Thorstein og Hans Jákup ikki hava gjørt. — Vit hava gjørt snellur, øll sløg av spølum, flutningsbond til skip og virkir, umvælingar av skipum, nýgerð av skipum og so nú vindmyllur eisini, greiðir Thorstein frá. Eins og Hans Jákup ivast hann ikki í, at arbeiði á verkstaðnum hevur verið rættiliga fjølbroytt. Menn eru ikki ov nógv spesialiseraðir til júst eitt ávíst arbeiði. Teir kunnu harafturímóti gera nógv ymisk arbeiði á verkstaðn- um, og hetta er ein styrki í dag, nú verkstaðurin bráddliga skal leggja um frá snellum til at gera vindmyllur. Hetta merkir tó ikki, at arbeiði uppá snellur o. 1. verður slept. Frá snellum til vindmylnur teir báðar, um Vit spurdu Sjálvur gearkassin og báðir geneiacurarnir. Hetta er sjálvt „hjartað“ í nýggju vind- mylnuni tað ikki hevur verið tor- fort at skifta frá at skula framleiða snellur og so knappliga at skula gera vindmyllur. Til hetta sigur Hans Jákup, at tað sjálvandi hevur tikið eina tíð at leggja um til hesa heilt nýggju framleiðs- luna. Men leggur aftrat, hetta við at gera eina vind- mylnu, hóskar rættiliga væl inn í myndina, tí teir hava rættiliga nógvar góð- ar maskinur til endamálið, umframt at teir hava nógv útbúgvið fólk, sum hevur lætt við at stilla seg um til onkra nýggja framleiðslu. Nú er so tann fyrsta vindmylnan, »proto- typan« vid at vera lidug. Danski vindmylnuserfrød- ingurin, Christian Riis- ager, er tann, sum hevur teknad og lagt vind- mylnuna til rættis. Tað hevur hann gjert í sam- arbeiði við Birgir Enni, ið er ein av feroysku stigtak- arunum til at fáa eina vindmylnuframleiðslu i gongd i Føroyum Flutti til Føroya at gera vindmylnur Tað eru nú nakrir mánaðir síðani, at Christian Riis- ager avgjerdi at flyta til Feroya og royna at byggja upp eina fram- leiðslu av vindmyllum. Saman við Birgir Enni fór hann í gongd við at tekna og fyrireika eina heilt nýggja vindmyllu. Hetta arbeiði hevur tikið drúgv tíð og hava teir báðir valt Miðvág sum ar- beiðspláss. Hetta kann ikki sigast annað enn at vera eitt gott val, tí her liggur eitt av okkara fremstu og best útgjerdu mekanisku verksteðum, nevniliga verkstaðurin hjá J. K. Joensen & Soni. Meðan tekningarnar hava verið gjerdar, hava maskinsmiðirnir á verk- staðnum gjert fyrireik- ingarnar til ta fyrstu vind- mylnuna. Til hetta krevst m.a. ein hópur av serligum amboðum. Verður seinni talan um at hópframleiða vindmylnur, tá eru hesi amboð sostatt tek, og tað fer tá ikki at taka so drúgva tíð at framleiða fleiri vindmylnur. Hans Jákup Hansen og Thorstein Niclasen eru tveir av maskinsmiðjun- um, sum hava arbeitt við hesum áhugaverda pro- jektinum. Tað kann ikki sigast annað, enn at teir hava gingið upp í hetta arbeiði við lív og sál. Tað hevur ikki verið eitt løtuverk. Harafturímóti eru nógvir tímar tilsam- ans brúktir til at fáa alt at hóska so væl saman sum gjørligt. Og fyri at gera verkið so væl sum gjer- ligt, hevur denturin verið lagdur á at gera eina heilt lidna vindmylnu i Føroyum. Tvs. at teir ymsu lutirnir eru keyptir uttanlands. Annars er alt gjørt her heima. M.a. kann nevnast, at fyri fyrstu ferå i vindmylnusøguni yvir- høvur er ein gearkassi gjørdur ur enda í annan Vanliga verda gearkassar sum verða nýttir til vind mylnur fran nógv onnur endamál. Her hava so Christian Riisager og Birgir Enni teknað ein gearkassa, hóskar til eina vindmylnu Tað, sum er sermerkt við hesum gearkassa, er, at Myndin sýnir sjálva mastrina — Kg veit væl, at lær- dómur er lættur at bera, men vit eiga ikki at gloyma, at ell tey mongu, sum fáa sær út- búgving av bókligum slag, skulu eisini fáa arbeiði aftaná. Tað ivist eg í, at tey oll fáa, soleiðis sum gongdin er í Feroyum í dag. soleiðis sigur Hans Jákup Hansen, mask- insmiðjur á verkstaðn- um hjá J. K. Joensen og Soni í Miðvági. Með- an vit sótu og prátaðu um nýggju vindmyl- nuna, sum verður fram- leidd í Miðvági spurdu vit Hans Jákup, um nóg stórur áhugi er fyri yrkislærugreinum so sum maskinsmíðj. Hann heldur fyri, at tað átti at verið megu- leiki hjá ungum at sloppið á fleiri yrkis- skúlar. Skulu verksteð okkara ikki standa tóm ein dag, tí eingin til- gongd er av ungum, sum vilja læra, tá verður illa stætt, sigur Hans Jákup. Hann dylur tó ikki yvir, at tað eru trupul- | leikar at fáa lærupláss Vit mugu útbúgva fleiri á yrkis- skúlum heldur enn á studentaskúla Síða 5 til eitthvert handaligt arbeiði. — Eg meini, at hetta er ein uppgáva fyri landsins myndug- leikar: at fáa fleiri yr- kisskúlar, soleiðis at vit kunnu útbúgva fleiri yrkisfólk. Hans Jákup Hansen heldur tað eisini verða neyð- ugt við umskúling av teimum, verið í arbeiði í longri tíð. Menningin á tí tek niska økinum er so stór, at ein kann ikki fylgja við, um tað ikki er meguligt at eftirút- búgva seg. Uppá fyrispurning, hvussu vit í Feroyum eru fyri við maskinam- boðum sigur Hans Jákup, at sum heild stendur illa til. Hóast teir á verkstaðnum í Miðvági eru hampuliga væl útgjerdir í so máta, so er neyðugt at um- hugsa at fáa meiri nú- tíðarhóskandi maskin- amboð, og har tílík am- boð eru rættiliga kost- naðarmikil, har kunnu so fleiri verksteð, smiðjur o.l. vera saman um at fáa hetta til sum hava vega. 3 hann er heilt einfalt upp- bygdur, tvs., at hann ístaðin fyri at hava hópin av smærri og sterri tann- hjólum bert hevur tvey A henda hátt slepst undan óljóði, og gearkass- in hevur longri livitíð Sjálvur gearkassin er heilt liðugur. Hans Jákup Han sen heldur fyri, at gear kassin er eitt valaverk, og F ykKnar ð. at hes rearKass er 1 K æÆ € gent ( Di riggja ong mylluvongir Hesar vongir eru úr rustfríum stáli ístaðin fyri timbur og glasfipur, sum vanligt er at brúka Sjálv masturin metrar og liggur hon nú saman við er 18 motori og vongjum klár at flyta og seta upp. Eftir eru ein- stakar rættingar. Ætlanin ra 19 mm In:11n : seta vindmylnuna Í í es. Har skalt SFY I a k øå kas sk 1€10a VINnGIVYInu Framhald å sidu 12