leygardagur 24. oktober 1981síða 10

Síða 10 Vit mugu ikki gloyma: Tað er ikki bert landskassin sum tekur uttanlandslán — men vit oll — privat sum kommunur Fyri henda pening hava vit ckunum, sum t skipa DE r inds S al g y x n tor Eg K ESKI 1gadan politikk, ein poli kk. s skaraði framúr til frama fyri fólk og land Tad var tí við einum ssum spenningi, at ting- menn úr andsteðuni bíðaðu eftir tí fyrsta figgj- arlógarálitinum frá nýggju samgonguni í vár, tað var boðað frá so nógvum nýggjum tiltek- im. Men hverji vóru so tey nyskapandi tiltekini : jú ein munandi niður- skurður av játtanum til nýílegur í bygdunum og til tey fólk, sum har bú- leikast undir trongum viðurskiftum — samstun- dis sum játtanin til Strand- ferðsluna varð nógv skerd, sum eisini er ein hóttan móti bygdunum — meðan tær vanligu rakstrarút- reiðslurnar, sum fyrr høvdu staðið fyri skotum, fingu neyðugar jåttanir uttan viðmerkingar Bygdamenningin — fór aftur vid borð- inum Fad sýnist sum, at summ høvdu ilt vid at góðtaka hesa Ir samgongumenn háðan ímóti bygdunum og íbúg um eg so ma siga um tess, men so ljóðaði, at løgmadur hótti við at leggja frá sær. Samgongu- fundir vórðu hildnir til LE ut a næturnar, og so makkaðu allir rætt og hesin parturin av tí nógv umreddu bygdamenning ini fór aftur við borðinum Tað var eisini við viss um okkurt heilt framúrskarandi, at tingmenn stevndu til ólav- sekuting í ár, og tað var ivaleyst við somu vónum, at mangur ein lurtari opnaði fyri radiotólinum fyri at hoyra opkkara nýggja legmann halda sína fyrstu løgmansrødu á ólavseku. Men mangur mundi vera vónsvikin, tí var lítið nýskapandi í tí fyrstu fíggjarlógini, so var enn minni í hesi løgmans- reðuni. Tað var líkasum vón- loysi heyði lagt sína keldu hond yvir landsstýrið og leiðara tess. Tað er kanska heldur ikki so legið, tí ein treyt fyri at rekka úrslit og vinna á trupulleikunum er gott samarbeiði ella samróður millum teir, sum skulu vera á báti saman Allir feroyingar vita, at skal bátur ganga væl vonum um SOSIALURIN politikkurp (0) litikkurpolitikkurpolitikkur bygt virki, bygt skip, bygt skúlar og bygt havnir Undir viðgerðini av løgmansrøduni fyrr í summar visti tinglimurin hjá javnaðarflokkinum í Suður- oy, Hilmar Beck á ta óreingiligu sannroynd, at uttanlandslánini standa vit øll fyri. Hesi laú eru fyri mesta partin tíkin. til útbyggingar á ymiskum økjum í okkara samfelag. Hilmar Beck segði í síni rødu at henda låntøka hevur fingið nógvan kritikk frá teimum, sum nú skipa landsstyri: F3 — Hetta hevur verið sett fram á tann hátt, at tað er bert LANDSKASSIN, sum eigur alla uutan-: landsskuldina. Menn lata samstundis vera við at siga frå, at ein stórur partur av hesum lánum júst eru tikin av teimum monnum og kvinnum, sum hava bygt virki, ið geva arbeiði til nógvar hendur — av teimum, sum hava bygt skipini, ið eru arbeiðspláss hjá okkara fiskimonnum og veiða råvøruna til at virka á flakavirkjunum — av kommunum, sum hava bygt skúlar, havnir og annað. Ein hevði roknað við, at tá hetta nýggja landsstýrið kom til, so fór øll uttanlandalåntøkan at halda uppat, tí teir høvdu altíð aðrar møguleikar og vistu altíð aðrar loysnir í teirri andstødutid, men soleiðis er tað bara ikki, tí ongantíð hava føroyingar verið so nógv skuldabundnir eftir so stuttari tíð, sum í tí góða hávla árinum henda samgongan hevur sitið. Ja tað almenna hevur í hesi stuttu tíð upptikid 230 mill. kr. í uttanlandslánum ella við øðrum orðum stivliga 1 milj. kr. í láni um dagin, umframt tey lán sum privatir og kommunur hava tikið. Vit prenta her røduna, sum Hilmar Beck helt: undir róðri, so er umråd- andi, at gott åralag er millum teir, sum eru innanborða, og tað er ikki nekur loyna, at tað hevur knípt við at finna áralagið i nýggju samgonguni. Andsteðan tryggj- aði lógararbeiði rå atkvødugreidslurnar skuldu fara fram her i tingsalinum (1 tingsetuni sidsta vetur, so var tad ottast andsteðan partur av henni, sum mátti taka um endan og tryggja ein meiriluta, so tað kann ikki reingjast, at tað var andsteðan sum tryggjaði, at lógararbeiði kundi fara fram í seinastu tingsetu Tað er samgongan, ið ikki dugur at fóta sær Legmaður sigur í talu síni soleiðis: >Til andsteðuna vil eg loyva mær at siga. Vit ganga út frá, at tá tit hava fingið feturnar fyri tykk- um, fara at virka sum and- steða, og tað hava tit full- an rættin til. Tit enntá skyldu til tad«. Til hetta vil eg siga, at hesi orð eigur legmaður at taka til sín sjálvs og sínar samgongufelagar, tí er tað nakar, sum ikki dugað at fóta hava hevur sær í [fl nýggju politisku steðu sum legmaður nú er í, so er tað júst hann og sam- gongupartnarar hansara. Legmaður viðgongur sjálvur, at teir hava havt samstarvstrupulleikar í samgonguni, men ein skuldi væntað, at teir í hesar níggju mánaðirnar hevdu funnið hvenn annan, og at ósemjan millum flokk- var burtur. Men hendan legmanstalan ber vitni um, at so er ikki. Nú um dagarnar hoyrdu vit danska forsætisráð- harran, sum fyri stuttum var á vitjan í Feroyum, í útvarpsreðu siga, at hann hevði havt fund við løg- mann um nakrar tydning- armiklar spurningar í viðurskiftunum Feroyar- Danmarkar ímillum, so sum undirgrundin, donsku tilskotsskipanina 0.a., men at tað var so trupult at fáa skilagóðar loysnir, tí landsstýrið var ikki samt um, hvussu hesi viðurskifti skuldu greið- ast. Soleiðis er væl allan vegin igjøgnum: eitt stan- dandi stríð um grund- leggjandi samstarvspur- ningar, og slík viðurskifti kann ein samgonga í hes- um tíðum ikki bjóða Feroya Legtingi og Fer- oya fólki. tann stóra arnar Truplari hjá ein- staka føroyinginum Um vit her á hesum oyggjum ikki hevdu eitt so dugnaligt og ágrýtið fólk, sum sjálvt dugir at skapa sær meguleikar og loysa trupulleikar, har politisku myndugleikarnir ikki megna, so hevði í dag verið munandi verri steðan er. enn So gott sum tað einasta nýggja, legmaður lovar Foroya fólki, er hægri toll- ur og avgjeld, t.v.s. at tað skal verða truplari hjá tí einstaka føroyinginum at fáa endarnar at rekka saman, og tíverri er tað verunliga so, at fólk eru farin at merkja hetta við lít, síðani hetta landsstýr- ið tók við, men hetta er júst tað ovugta av tí, sum hesir somu góvu lyfti um fyri fáum mánaðum síð- ani. Tó — soleiðis hevdu vit eisini væntað, at tað fór at vera undir hesum stýrinum, og hetta segdu vit eisini frammanundan. Legmaður sigur, at vit foroyingar standa í dag í eini stødu og yvirfyri trupulleikum, sum ikki verða loystir eftir einum degi ella tveimum, og at teir verða ikki loystir uttan so, at vit ell hjálpa til. Her má eg siga, at eg eri samdur við legmann, tí hetta er júst tað, sum vit vístu á, og tí má ein gleð- ast um, at legmaður nú viðgongur hetta og er komin til hesa nidurstødu: at tað er í felag at tiltokini skulu takast, men nu er løgmadur eisini í eini aðrari politiskari steðu enn fyri lítlum ári síðani Tað er nettup tað, sum hevur eyðkent okkara fólk, hetta at lyfta byrðar í felag, og tað er hendan sannreynd, sum hevur borið tað foroyska samfel- agið, hverja einstaka fer- oyska bygd, ja hvert ein- stakt heim her á landi til dagin í da. Kostar pening í fyrstu syftu, men skapar innlegur seinri Í legmansreðuni verður eisini sagt, at vit mugu og skulu fremja tiltek innan- og uttanfyri fiskivinnuna, sum skapa innlegur til okkara samfelag. Tiltøkini krevja frammanundan stórar ílegur, meðan inn- løgurnar í besta lagi koma nakað aftaná. Her haldi eg, at man kann merkja eina broyting tann rætta vegin hjá sam- gonguni í mun til avgerðir, sum eru tiknar framman- undan. Tí tað er júst hetta, sum javnaðarflokk- urin hevur víst á, bæði meðan hann sat í leiðsluni í Tinganesi og eisini síð- ani. Júst hetta at fremja tiltøk á øårum økjum enn