leygardagur 31. oktober 1981síða 6

Síða 6 telf. 147 20. 118 20 box 76, 3800 Tórshavn p/f sosialurin Sosialurin Útgevari: Fyritaks- og blaðstjóri: Blaðmenn: Tórfinn Smith (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Arni Joensen Sosialurin Dimmalætting Lýsingar: Uppseting: Prent: Samstarv millum fakfeløg og flokk HÓAST ÓSEMJUR um ávís mál millum Javnaðarflokkin og fakfeløgini er einki poli- tiskt alternativ til Javnaðarflokkin. Hetta var niðurstaðan millum allar partar á stevnuni, sum Javnaðarflokkurin saman við Vága Javnaðarfelag og SU skipaði fyri vesturi í Vágum um vikuskifti. SUM EIN FASTUR tåttur í fundarvirksemi Javnaðarfloksins er stevna, sum á hverjum ári verður hildin skiftandi millum valdømini. Eitt av evnunum hesaferð var Fakfeløgini — Javnaðarflokkurin og vóru tað formenninir fyri stórstu fakfeløgini í landinum, Føroya Arbeiðarafelag og Føroya Fiskimannafelag, sum løgdu fyri. Aftaná var orðaskifti. HAR VÓRU MONG hegg eftir flokkinum til ávís politisk stig flokkurin hevur tikiðmeðan hann hevur sitið í landsstýrinum. Fólk løgdu ikki fingrarnar ímillum sum rímuligt er tí tað var júst tað ein tílík stevna er til. Tosað varð um ávís mál, um samband millum flokk og fakfeløg, um samband útefti rog vóru okkara viðurskifti samanlíkna við, hvussu hin sam- laða arbeidararørslan er skipað í hinum norð- anlondunum. NÓGV ÁHUGAVERT kom fram, og einki er at ivast í, at flest oll fingu nakað heim við sær at hugsa um. Um enn fólk vóru ósamd um ávís mál, var eingin ivi um smeju um niður- støduna av fundinum. Her vóru øll á einum máli um, at eitt tættari samstarv eigur at vera millum Javnaðarflokkin og fakfelggini tí bæði flokkurin og fakfeløgini hava brúk fyri hverjum øðrum, at verja um áhugamál hins minni menta. SKULU VIT á blaðnum leggja nakað aftrat, so skal tað vera, at minna flokkin á, at hann hevur eitt stórt privilegium sammet við brødraflokkarnar uttan um okkum. Tað at standa einsamallur á vinstravongi. Tað er ikki uttan orsøk hann ger tað, men hetta má heldur ikki vera nakar politiskur koddi. Hend- an stødan má varðveitast. Ein máti at varð- veita hesa stødu er eitt tættari samarbeiði við hin partin av arbeidararørsluni heldur enn fyri møguligan løtuvinning at sleppa uppí gullkálvadansin hjá teimum botnfrystu borg- arligu flokkunum. Saman við teimum verður lítið at vinna. Har hevur sjón gingið fyri søgn. SOSIALURIN Hvør var grundin? »Sambands-arbejdsmændene har stemt paa Socialistlisten i stort Antal...e Soleidis skrivadi Dimma- lætting eftir valid i 1928. Sum kunnugt hevdu verkafólk á sjógvi sum á landi ongan talsmann at arbeiða fyri seg á Tingi fram til 1928. Teir báðir afturhaldsflokkarnir, sam- bandsflokkurin og sjálv- stýrisflokkurin, høvdu als ongan áhuga, tá sum nú, og tí hava øll verkafólk alla grund at takka teim- um undanfarnu javnaðar- monnunum, at teir stovn- aðu verkamannaflokkin — javnaðarflokkin. Jú, sambands-arbeið- ararnir hevdu alla grund til at velja sosialistaflokk- in í 1928. Tá fingu teir egnu talsmenn á ting. Men teir borgarligu flokkarnir berjast enn tann dagin í dag við hond og fót ímóti málum, sum eru verkafólkum at gagni. Sum demi kann verða nevnt, at teir bardust sum úlvur á skóg ímóti einum landshandli í síni tíð. Ein sinar Tey minni mentu handil, sum kundi utvega nógv bíligari verur, tá hann bleiv stovnaður onkutíð fyrst í fjørutinum. Tíverri bleiv hann avtikin í 1954 av ellum flokkum, enntá tjóðveldisflokk- inum. Einasti flokkurin, sum vildi halda fram við landshandlinum, var javn- aðarflokkurin! Afturhaldsflokkarnir hava verið og eru ímóti einum landsbanka, sum kann stýra peningapoli- tikkinum, og kanska eisini hevði kunna víðkast til at útvega bíligari lán. Eisini vóru hesir flokkar ímóti at yvirtaka salt- og oljuselurnar. Og ikki at gloyma hava teir verið ímóti, at byggitilfar, t.d. timbur, bleiv innflutt í sterri mongdum og kanska selt av einum landshandli. Tí, tað er neyvan nakað dulsmál, at timbur verður selt fyri okurspris. Hesi mål høvdu fram- Leygarkvøldid var undir- hald i Læraraskulahøllini til frama fyri tey brekadu. Skráin tóktist fjølbroytt, og uttan iva var nógv arbeiði lagt í fyrireiking- ina. Bernini her í húsinum, 12 og 9 ára gomul, vildu fegin við, og hevdu hjálpt í húsunum allan seinna- partin fyri at vinna sær pening til atgongumerkið, 20 kr. fyri hvenn. Kl. 17,30 fóru tey heim- an fyri at vera viss í at fáa atgongumerkir, og hetta eydnaðist eisini. Sýningin skuldi byrja kl. 19,00, og bernini mettu í góðari tíð undan sýningini við hvert sínum atgongumerki, men hvat hendir — nú sleppa tey ikki inn í høllina, ti einki pláss var, og fólk stóð í hurðini og langt út í gongina, so at einki hvorki vegis hjálpt ómetaliga nógv upp á lántekur og keypiorkuna hjá tí vanliga manninum, sum jú sjál- vandi meiningin er. Nú sigur kanska onkur, at har, sum tað almenna er uppií, gongur tað ikki, men sjálvandi verður slíkt bert slongt út fyri at reingja veruleikan. Eg kann bara taka landshandilin sum eitt domi. Hann hevði eitt yvirskot upp á 1,5 mill. kr., ella har á leið. Sannleikin er tann, at afturhaldsflokkarnir tora ikki at royndarkoyra slik- ar stovnar ella handlar, ti hvat nu, um tad skuldi vist seg, at tad bar til hjå einum landshandli at bera seg? Vónandi fer javnadar- flokkurin at leggja slik mål fyri tingid og har krevja navnakall, ti so fåa vit, fiski- og arbeiðsmenn, at vita, hvør er vid okkum og hver er ímóti okkum. hoyrdist ella sást. Tey komu so nipin heim- aftur uttan at hava fingið nakað fyri sparipeng- arnar, og tey vóru ikki tey einastu. Nú skal hetta ikki skil- jast soleiðis, at eg havi nakað ímóti at geva peng- ar til eitt gott endamál, tað er ikki pengarnar hetta snýr seg um, men eg havi nakað ímóti at fólk Men lat fyri alt í verðini samgonguna ikki sleppa at súlta hesi málini, so sum fíggjarnevndarfor- maðurin, Ivan Jo- hannesen, gjerdi við upp- skot javnaðarfloksins um keyp av sterri skipi til uttanlandssigling. Eitt uppskot, flokkurin legði fram í vár. Jú, >sambands-arbejds- mændene< hevdu alla grund til at velja javn- adarflokkin tå sum nú, men tíverri hevur tað eyd- nast tykkum, sambands- og fólkafloksmonnum, at villleitt slitmannafjøldina. Hana sum tit fyrr háðaðu? Men eg haldi meg hóma ein glotta framman fyri stavn. Og um ikki so langa tíð hevur henda fjeld tikið lógvatak saman við tí flokki, sum berjist fyri tykkara áhugamálum — sum hann jú altíð hevur gjørt. Arbeidari lumpa pengar frå børnum vid at låta sum tey skulu fåa nakad afturfyri. Ongin skal billa mær inn, at tey ikki vita, hvussu nógv fólk sleppur inn í Lærara- skúlahellina! Eg haldi at fyristílarnir eru dekan og grammir, uttan fyrilit at ðelja atgongumerkir fyri at fáa pengar í kassan. Hvar er samkenslan? A.L. Seta jurist men spara kavarudding og vaskikonur Frå Tørshavnar Byrådid hoyrast stórtíðindi. Nú skal sparast, kavarudd- ingina skal tað minkast um, getur kunnu liggja í myrkri, vaskikonur og arb. kunna eisini sparast. Men innandura er ikki talan um at spara, nei kortanei. Nú skal juristur setast í fast starv. Tað er ólíka lættari at hava hann innan gátt, enn at ráðfera seg við ein av teim nógvu juristum, ið býur okkara húsar, tá átrokandi mál eru fyri. E.D.V.-tól eru keypt fyri eina mill. kr., og ger nærum alt arbeiðið sjálvt. Til sama brúk hevur kommunan leigað eina heila hædd í A/S Thors- havns Mælkeforsyning og Margarinefabrik fyri um- leið kr. 100.000 um árið. Hetta er sama hædd, sum S.E.V. hevur leigað nú í nekur ár. Teir eru n ú fluttir í heli uppi á Hálsi, fyri bíligari pening. Eisini hevur Býráðið fingið til- boð um at keypa tað gomlu Sápufabrikkina uppi á Hálsi fyri umleið 2 mill. kr. (Eisini ogn Thors- havns Mælkeforsyning og Margarinef.). Støda er nokk ikki enn tikin um hetta átroðkandi mál, vónandi eru tað nak- rir, sum eru so væl at sær komnir, at teir hveppa seg við slíkt. Kanska tað sigur okkum eitt sindur, a nevndarformaður fyri A/S Thorshavns Mælkefor- syning, eisini er býráðs- limur. E.S. Afturat tí dýra juristi skal eisini setast eitt fult- útbúgvið skrivstovufólk. Sparkongur Harra Ó. J. Rólantsson Hvussu hetjur tú nógvar tjóðar- enn roynir at grava fram, við spakanum hjá P.W. Háberg so rein- gir tú ikki ta níðingsgerð, at tit saman við hinum svíkjaraflokkunum eru í ferð við at selja nekur av dýrastu tjóðarrættindum okkara til amerikonsku propagandafyritøkuna TWR. Ungi útlendski erinda- sveinur: SKAMMA TEG! Anti TWR. A