mikudagur 4. november 1981síða 2

bokarummæli Stort fram- stig i før- oyskari ferðslulæru Á Alfaravegi. Feroya Skúlabókagrunnur, 1981 við loyvi og í samráð við Ráðið fyri ferðslutrygd. Lagað til feroysk viður- skifti: Jógvan Jensen, Bjarni Skaalum og Petur J. Sigvardsen. Tekningar til næminga- bókina: Bárður Jákups- son. Íslendsku tekning- arnar hevur Ingi Joen- sen umteknað. Prentað á Estra Nú henda dagin hendi so tað gleðiliga, at vit fingu tað fyrsta veruliga undirvísingartilfarið í ferðslulæru á okkara egna máli. Feroya Skúla- bókagrunnur hevur júst givið út »Å ALFARA- VEGI«, sum fevnir um eina næmingabók, trý arbeiðshefti og eina lær- araleiðbeining. Tað eru teir tríggir Jógvan Jen- sen, Bjarni Skaalum og Petur Jacob Sigvardsen, sum við íslendskari fyri- mynd hava lagað bóka- reðina til føroysk ferðsluviðurskifti. Bárð- ur Jákupsson hevur gjørt tekningarnar til næmingabókina, meðan Ingi Joensen hevur um- teknað tekningarnar til arbeiðsheftini og lærara- leiðbeiningina og givið teimum føroyskt snið. Kostnaðurin fyri næm- ingabókina er 60 kr., ar- beiðsheftini hvert 12 kr. og læraraleiðbeiningin 32 kr. Bókin er ætlað næmingum í 1. 2. og 3. ár gangi, og viðger hon tær reglur, ið galdandi eru fyri tey, sum eru til gongu og á súkklu. Fyrst er at siga, at tað er at fegnast yvir, at vit nú endiliga hava fingið undirvísingartilfar = til tað, sum í lesiætlanini undir krevdum undirvís- ingarevnum, verður nevnt Ferðslulæra. Somuleiðis er tað at vóna, at hetta bert er fyrsta stigi, so at vit, innan alt ov leingi, kunnu fáa tilfar til teir eldru næmingarnar. Næmingabókin, sum er 63 blaðsíður til stedd- ar, er ein sega um tvey bern á sjey ára aldri. Vit lesa t.d. um bernini, tá tey fyrstu ferð saman við pápanum fara í skúla, tá tey eru á spæli- plássinum, tá tey koyra við bussinum, og tá tey fáa nýggjar súkklur. Men samstundis, sum bókin er bygd upp sum ein sega, verða vit greið yvir at vit alla tíðina læra ymsar ferðslureglar, og at teir verða endurtiknir. Hetta meti eg sum ein stóran fyrimun, við tað, at tað mangan er torfert at vekja áhugan hjá næmingum, um bókin er ov turr og teoretisk. Tað er greitt, at eitt yngri barn metir somu viðurskiftum í ferðsluni, sum eitt eldri barn, og at tað tí eigur at hava somu vitan um ferðsluviður- skifti — men samstundis vita vit, at tað er mark fyri, hvussu nógva vitan vit kunna pota í barnið tey fyrstu skúlaárini. Tí er tað av týdningi, at vit velja tað fram, sum hevur stersta týdning fyri trygdina hjá barninum. Hetta meti eg eisini, at henda bókin hevur roynt. Kanska kundi verið nomið eitt sindur meira við læruna um okkum sjálvi (sans- irnar) og onnur, og kanska eitt sindur um akfer (ferð, bremsins 0.a.). Nú er tað heldur torfert at ummæla, tá vit ongar bekur av tílík- um slag hava á føroysk- um at sammeta við. Danir hava eina reð av ferðsluheftum frá barna- Hesi bernini spæla sær í kavanum Nøkur av teimum spæla. har forboð er sett at vera, av ti at tað er vandamikid Sig læraranum. hví hesi bern eru í st rum vanda. Set X á tey børn, sum eru í vanda Tekning úr arbeiðshefti til I-skulaår garðinum til 10. flokk. Hesi hefti eru sera teore- tisk, so her haldi eg, at okkara sum undirvís- ingartilfar er nógv betur. Men her hava danir tann fyrimun, at teir til hvert hefti hava ein film og eina rød av dias. Men tað ber jú eisini til hjá okkum at útvega slíkt tilfar, sum er sera hent at hava við í undirvísing- ini. Bókin er uttan iva torfør at lesa í 1. fl., og hjá teimum lesuveiku, so her er eitt neyvt sam- arbeiði neyðugt millum lærara og næming. Men vit lærarar eiga heldur ikki at fela okkum so nær knýttar at bókini, at vit ikki sjálvir kunna finna evni fram, fara út í ferðsluna við børnunum o.a. Eitt er neyðugt i allari undirvísing, og tað er endurtekan. Fyri uml. tveimum árum síðan hevdu vit her í Tver- oyrar skúla eina ferðslu- viku burturav. Síðani hava vit í tíðarskeið hvenn morgun mint ber- nini á týdningarmiklar ferðslureglur, eins og flokslærarin hevur roynt at fáa allar næmingarnar at brúka endurskin. Um- framt er so vanlig ferðs- luundirvísing, integrera í aðrar lærugreinir, farin fram. Men mangan er torfert at síggja úrslit. Endurskinini eru burtur, bernini súkkla og ganga, sum best ber til. So innan ferðslulæru er kanska meira brúk fyri endurteku enn í eðrum lærugreinum. Át tað er neyðugt, ja tað vita vit. Ferðslan í Feroyum kostar nógv mannalív hvert einasta ár. Á síðu 23 verður greitt frá ferðsluljósum. Her meti eg, at betri hevði verið at greitt frá ellum fýra ljóssamanseting- unum. Gult ljós einsa- malt merkir ikki: til reiðar at fara. Tí aftaná gult ljós kemur reytt. Her haldi eg, at tit eisini skuldu havt greitt frá tí reyða/gula ljósinum. Somuleiðis leggur ein til merkis, hvussu tit greiða frá, hvussu sneið- ast skal til vinstru á súkklu. Hetta er ikki á sama hátt, sum danir vanliga læra, og sum vit eisini hava lært tey. Hver máti er betri, ja tað er kanska óvist. Tekningarnar í allari reðini eru frálíka góðar, og eru so føroyskar, sum tær kunnu verða. Megu- leiki er eisini hjá bern- unum at seta litir til myndirnar í arbeiðsheft- unum. Uppgávutalið er kanska ikki av tí mesta, men her ber væl til hjá læraranum sjálvur at gera fleiri. Læraraleiðbeiningin er sera nágreinilig, og verður hon fylgd í odd og egg, so kemur eitt sindur á skafti. Samanumtikið meti eg hesa bókaútgávu verða eitt stórt framstig í for- oyskari ferðslulæru, og ein góð hjálp í royndini at gera ferðslu okkara tryggari, serliga fyri ber- nini. Jóannes Eidesgaard SOSIALURIN Teir harmast Eg eri ógvuliga keddur sigur Olaf Olsen. Eg harmist sigur løg- maður Pauli Ellefsen. Hesi úttalilsi vóru at lesa í Oyggjatíðindi og í Dimmalætting, nú flúg- vingin við Tyrlu varð steðgað. Tað má her sigast, at tað er altíð at harmast yvir, at nakað, ein trýr upp á, dettur niður fyri. Hetta skilji eg væl, mest harmuligt er tað fyri tær bygdir og útoyggjar, sum nú feldu, at tær vóru ein partur av samfelagnum. Men eitt stendur mær greitt, at bæði Pauli, løg- maður, og Olaf Olsen, landastýrismaður, áðrenn farið varð undir hesa royndarflúgving, vóru klárir yvir úrslitið. Skútan skuldi rættast upp, var slagorðið hjá borgarligu samgongini. 50 millióir í eykatolli og eðrum útreiðslum legdu teir á vanliga húsarhaldið, fyri sum teir segdu at rætta skútuna upp, sam- stundis sum samgongufel- agar teirra, Áge Ellefsen og Jógvan Sundstein, nok- taðu fyri, at hetta eyka- gjald var neyðugt. Meðan teir siga seg vilja rætta skútuna upp, alt gott um tað, so seta somu menn, borgarligir ábyrgdafullir politikkarar siga teir seg vera, eina flúgving í verk, sum teir frammanundan vita fer at geva milliónaundirskot. Skil tað hver, ið vil. Legmaður sigur hvussu glaður hann var einaferð í summar, har hann staddur vesturi í Vágum, aftaná ella til eina av sín- um uttanlandsferðum, hinum tit vita sum sak- tans kundu avgreiðast við einum frímerki, men nú er kanska talan um at hækkað postgjaldið, so betri er at fara sjálvur við brævinum. Jú, munur er á løgtings- manninum Paula Ellefsen og legmanni. Legmaður freddist yvir, at ferðafólk- ið til eina bygd, kundi vera heima, samstundis sum hann, undir leysum loftið, ferðaðist upp á landsins besta, avslappandi at hann var farin og tey vóru komin heim. Framhaldandi sigur sami maður, a* tað ongan týdning hevur. um at Tyrla hevur milliónaundir- skot. Sendið lesarabrøv Ju, her er vent i holini hjå løgtingsmanninum Paola og nú løgmanni, og hvat sigur tann liberala borgarliga samgongu- stjórn hansara? Teir báðir Olaf og Pauli harmast. Men teir harmaðust ikki, tá teir kalt og kynsikt legdu niður sig- lingina hjá Smyrli, har fyrst 40 til 50 feroyskar familjur vórðu raktar av arbeiðslosi. Teir harmað- ust ikki, tá teir avreiddu til borgarligar siglingar- menn tær rutur sum tað almenna hevði uppbygt. Tá tað viðvíkti arbeiðs- loysi og at seta hungurs- band fyri nakrar føroysk- ar familjur, tá kvettu teir á stokkinum, og saman við teimum var eisini sjálvstýrisflokkurin. Men nú segði hann, stopp medens legen er god. Sannleikin við Smyrla- siglingini er tann, at um skipið bert hevði silgt við tí sum tað almenna umsit- ur og hevur tilknýti til, hevði skipi borið seg. Vit síggja tað í dag. Teir kappast um t yvirtakað tær rutur sum Smyril hevur uppbygt. Ja, sjálvur fyrrverandi strandferðastjórin er nú komin inn í varman. Hann er við saman við Skipafel- agnum og íslendingum. Jú, soleiðis avreiddi tað borgarliga liberalastýrið, føroyskt uppbygdar rutur til utlendingar, og nakrar føroyingar, sum av hesum sjålvandi sleppa væl i skatti. Ti tad er tad privata fyritakssemið. Hvussu oftani hava suðuroyingar ikki hoyrt fyri siglingina, hvussu nógv hon kostar tí al- menna. Men sjálvandi tað eru Suðuroyingar. Ikki ein viðmerking fra ókkara legtingsmonnum hesum viðvíkjandi. Hann, ið tigur samtykkir. Teir báðir Pauli og Olaf harmast yvir Tyrlu. Teir kvettu á stokkinum viðvíkjandi Smyrli. Og hvat siga løgtings- menninir fyri Suðuroy. hann Teir tiga. Ja, soleiðis roynast álitismenn. »Musabr6dur« til sosialin fólkavaldu ——————Á££0 5 eee