leygardagur 7. november 1981síða 6

Er telf. 14720. 11820 box 76, 3800 Torshavn Utgevari: p/f sosialurin Fyritaks- og blaðstjóri: Tórfinn Smith (ábyrgd) Blaðmenn: Høgni Djurhuus Johann Mortensen Jan Miiller Årni Joensen Sosialurin Dimmalætting Lysingar: Uppseting: Prent: Um orku MILLUM ANNAD orsaka av ti stéra åhuga sum einstaklingar, stovnar og feløg vistu seinasta bladiskoytinum i Sosialinum um havbúnað og tann hátt eitt tílíkt aktuelt evni varð vidgjørt uppá, fara vit nú undir eitt nýtt bladiskoyti. Hesaferð er evnið ikki minni aktuelt. Evnið eitur ORKA, og fer at ganga igjøgnum nøkur av komandi leygardagsblødunum. SERLIGA AKTUELT tykir okkum hetta avnið vera júst nú, av ti at tað er fráboðað eitt orkuorðaskifti í tinginum, sum kemur saman nú týs- dagin. Vit fara at viðgera verandi og komandi orkutørv og ætlaðar út- byggingar. Vit fara at viðgera alterna- tivar orkumøguleikar til vatnið og oljuna so sum vindorku, kolorku, hitapumpur, aldukraft og somuleiðis ætlanina um eitt el-samarbeiði við ís- lendingar. Haraftrat vilja vit royna at fáa so nógv fólk sum gjørligt, úr øllum landinum, úr øllum politiskum flokkum, at siga sína hugsan — gera sínar metingar. VIT META, at hetta evnið, hóast nógv umrøtt áður, er als ikki liðugt vidgjørt enn og langt frá allir upplýs- ingar komnir fram. Endamál okkara er fyrst og fremst at skapa eitt so breitt og seriøst tjak sum gjørligt, soleidis at flest øll fåa einnlit i orku- ordaskifti og orkumål yvirhøvur. Har- aftrat, at tann nidurstøda tingið kemur til í hesum máli, verður tikin á breiðast møguligum grundarlagi. ORKUMÁLIÐ snýr seg ikki bert um hundratals miljónir í iløgum til útbyggingar, men verður komandi orkupolitikkur okkara ein týðandi táttur í allari vinnulívsútbygging og kappingarføri landi. z vinnulivsins her á Dieselagrigat til sølu Gamla Dieselagrigatið 59 KVA 220/380 Volt hjá Suðuroyar Sjúkrahús til sølu. sum tað stendur. Boð undir kr. 20.000 hava ongan áhuga. Skrivlig tilboð verða at senda til umsjónarmannin. Suðuroyar Sjúkrahús SOSIALURIN Skipakeyp Fyri nøkrum árum síðani var mikið tjak i blødunum í samband við eitt skipa- keyp. Skipið var Svalbard eisini kallað »Skrokkurin«. Orsekin var, at fleiri meintu, at Bjarnoy (fyrrv. Vágbingur) varð seld fyri kanska einar 2 mill. kr. meira enn hennara reella handilsvirðið var tá, men at hesar somu 2 mill. kr. vóru lagdar afturat keyps- virðinum av Svalbard. Hildið varð, at tær eyka 2 mill. kr. síðani vórðu nýtt- ar sum eginpeningur til keypið og umbyggingina av Svalbard. Fyri at fáa stuðul til skipabygging eftir lóg um endurnýgging av fiski- skipaflotanum krevst, at keyparin hevur 10% í eginpeningi. Sama krav til eginpening er eisini gald- andi fyri bygging av farmaskipum. Serliga Pauli Ellefsen, núverandi løgmadur, førdi seg fram i Dimmu og mót- mælti keypinum av Sval- bard. Hann meinti, at menninir, sum keyptu Svalbard ikki høvdu nakr- an reellan eginpening. Menninir hevdu fingið eg- inpeningin við teimum fyrr nevndu eyka 2 milli- ónunum. Ein eginpening- ur upp á 2 mill. kr. er við tí galdandi fíggjarmynstri- num fyri fiskiskip nokk til ein skipasáttmála upp á 20 mill. kr. Pauli mót- mælti tá sum limur í fíggj- arnevndini, tí tað almenna partvís stuðlar og partvís fíggjar ein stóran part av hverjum einasta nýggjum skipasáttmála. Minnist meg rætt endaðu partar av »skrokkamålinum« í Føroya rætti. Fyri stuttum er nýggjur stórur sáttmáli gjerdur um skipabygging. Fyri- bilssáttmáli fyri umleið 150 mill. kr. Í blødum og útvarpi verður sagt, at fíggingin er 80% uttan- landslán, 10% stuðulslán frá landsstýrinum og so sjálvandi 10% í eginpen- ingi. Fíggjarnevndin og landsstýrið hava játtað stuðulslán; men nú kemur tað løgna: Stovnararnir av partafelagnum appellerað til potentieilar partaeigar- ar við, at eitt av tí góða við projektinum er, at teir bert skulu tekna 3 til 3,5 mill. kr. í partapeningi. Hetta svarar til 2—3% í eginpeningi. Hvussu tær í- restandi 11—12 mill. kr. í eginpeningi skulu ella eru (?) fingnar til vega, er ikki alment; men partaeigarar- nir skulu í øllum førum bert tekna 3—3,5 mill. kr. og tí eisini bert hefta fyri hesa upphædd. Eg havi nevnt Paula, tí tað, at partapeningurin bert skal verða 2—3% er so við og við vorðið al- menn vitan, og harvið gangi eg út frá, at bæði Pauli, landsstýrið og fíggjarnevndin eru vitandi um hetta. »Skrokkamålid« er nevnt, ti mær tykir, at hetta er eitt skipakeyp, tó í nógv sterri krónutali, hvar tað aftur sær út til at verða trupult at fáa tey neyðugu 10% í reellum eg- inpeningi til vega. Hetta er ikki skrivað sum ein roynd at steðga einum góðum projekti. Bert fyri at vita, um stuðulstreytirnar hjá landsstýrinum eru broytt- ar, ella um tað bert er praksis, so tey til framtíð- arprojektir kunna vita, hvussu nógv eitt ætlað projekt krevur av eginpen- ingi. X. „Mæla til landsbanka« Logmaður Kristian Djurhuus bar upp á mál at stovna landsbanka!!! Hvat siga sambandsmenninir í dag ??? »Undir viðgerðini á tingi av uppskoti til endur- nýggjan av fiskiskipa- flotanum, bar legmaður upp á mál at seta á stovn landsbanka til at fyrisita prosentbýtið av fíggjan- ini, tí víst varð á av fleiri, at umsitingin í letuni er ov vánalig, so fíggjarnevndin ikki hevur kunnað fingið teir | upplýsingar, sum tervur hevur verið á. Hes- um tóku allir partar undir við.“ Omanfyri nevnda refe- rat stóð í Sosialinum 1970. Tit mugu orsaka, at nummarið á blaðnum er burturblivið. Tað hevur nú ongan týdning, men tað, sum hevur týdning, ja, sum er heilt áhugavert, er tað, at tað var sam- bandshevdingin Kristian Djurhuus, sum tá var log- maður, og sum tá bar hetta upp á mál. Ikki tí, hetta hava javn- aðarmenn barst fyri frá fyrsta degi av. Hevði Kristian Djurhuus verið líka íðin eftir at fingið ein landsbanka av fyrstan tíð, so hevði nógv sæð annar- leiðis út fyri fjøldina enn tað ger. Men tíverri Kristian Djurhuus, tygum vóru ov seinur at fortelja tykkara veljarum, í 1970, at neyðugt var við einum slíkum banka. Men eftirmenninir hjá fyrrverandi legmanni, Kristiani Djurhuus, — teir sum nú mynda sambands- flokkin — eru reindyrkað- ar konservativar kreftir í mun til -hann. Teir vilja ikki hoyra orðið »lands- banki« nevnt. Hetta sigur sambands- veljarunum og øllum Før- oya fólki ikki so lítið, hvussu langt aftur úr sigldur sambandsflokkur- in er nú, og hvussu stokk konservativur hann er blivin, hóast tað mótsetta kundi væntast, tá yngri kreftir komu til. Eitt annað demi er Smyril. Hesa rutu, sum Strandferåslan hevur upp- bygt, hana hevur okkara borgarliga afturhaldsstyr- id avreitt til tvey islendsk skipafeløg og eitt føroyskt skipafelag. Hvat siga veljararnir hjå sitandi samgongu. Eru teir gladir fyri hesa avreiðing ? Jú, tann minni parturin er glaður fyri slíka gerð, meðan meirilutin bara má standa og hyggja at. Men eg skal geva tykk- um eini góð ráð! Veljið ikki talsmenn fyri slíkar flokkar aftur inn á ting, men fylkist um tann flokk- in, sum er garanturin í- móti siikum svíkiarum ! Vendið deyðsiglara- landsstýrinum bakið ! Fylkist um javnaðar- flokkin, sum er arbeiðara- flokkurin burturav ! Hann verjir smámanna- interessurnar so sum hann altíð hevur gjert og tað fer hann altíð at gera ! At enda tingmenn floks- ins, høvdu tit ikki kunnað skriva eina grein av og á, ikki teig upp og teig niður, men eina styttri grein, og serliga formaðurin ! Sosialistur Løgmadur skrivar politiska verdinssøgu Ein sterri statsmann enn legmann í kloddapolitikki skal ein valla finna í verð- insseguni. Aðrenn laksa- samráðingarnar eru meira enn júst byrjaðar, fer hann í útvarpið og sigur, at vit helst verða noyddir at slaka, orsakað av at norðmenn koma EEC- monnum á baki. Sovorðið samráð- ingarupplegg sum tað, ið okkara »sokalladi« løg- maður gav EEC-monnum og noråmonnum eisini fyri tann skuld, skal ein leita leingi eftir. Løgmadur, Pauli Ellef- sen, hann, id fyri fåum årum sidan hålvdi eina spannina fyri og aðra eftir útyvir Feroya Fólk, um hvussu stýrt og samráðst átti at verið, um hverji úrslit vit hevdu nátt um bert sambandsflokkurin var umboðaður í Tinga- nesi, sigur við útvarpið, ein tíðindastovn, mitt undir samráðingunum, at vit helst koma at slaka eitt sindur fyri EEC, tí norð- menn koma eisini at leggja trýst á okkum. Hugsið tykkum eitt hvert arbeiðsgevarafelag, sum í fyrstu samráðingar- rundu sigur alment, at vit koma helst at slaka eitt sindur, tí onnur felog koma eisini at stilla krev. Ja, tá hevði verið hugaligt at veri Ingeborg Vinther ella Karl Johannesen. Tá var bara at havt nóg stór krøv. Vid hasum úttalilsinum hevur Pauli Ellefsen, løg- maður Feroyalands skrivað sína Þpolitisku verðinssegu í halahoykni meira enn nakar flongdur hundur. Vónandi er onkur annar innan samgonguna, sum er meir at sær komin, ið tekur sær um reiggj. Hatta lagið má steðga, áðrenn annað samráð- ingarumfar byrjar, og áðrenn norðmenn koma. Kanska er tað lagkøkan, hann gjørdi á vaglinum hin gitna 1. mai, hann nú vil byta so kristiliga millum hini Europæisku Framhald á síðu 14 EU Í É þ 8