leygardagur 7. november 1981síða 8

Síða 8 Framhald av síðu 2 greiddu frá og svaraðu spurningum. DATA 15 ár á baki P/f DATA hevur nú i meira enn 15 ár havt EDV-tænastu. Á sínum ymsu deildum hevur henda fyritøka meira enn 30 fólk í arbeiði. Tey arbeiða við dataskráset- ing, útvikling av skipa- num og programmum, selu og fyrisiting og bók- haldsservice bureau. Tey seinastu árini er eftirspurningurin eftir EDV-útgerð steðugt vaksin, og hetta er orsekin til, at Data hevur ætlanir um at víðka sítt virksemi, soleiðis, at kundarnir kunnu fáa bjóðað ta EDV- útgerð, sum hóskar seg best til júst teirra brúk og tørv. Data er væl fyri, tå talan er um samarbeiði við útlendskar fyritøkur. Tað er nevniliga umboð fyri Nordisk Micro og NCR í Danmark, tá tað snýr seg um Micro og Mini Data- matar. Tílíkt samarbeiði er ein stórur tryggleiki hjá eini EDV-fyritøku — og ger hetta Data ført fyri at lata útgerð til nógv ymisk endamál. Poul Pehlsgárd greiddi frá, at tað í dag fer fram ein rættiliga stórur útvik- lingur á EDV-ekinum. Datatólini kunnu gerast smærri og smærri eindir, tey vera lutvíst bíligari og tey kunnu klára fleiri uppgávur. Arbeiða upplýsing- ar og selja Uppgávan hjá P/f DATA er fyrst og fremst at taka ímóti upplýsingum frá kundunum og arbeiða hesar upplýsingar til teirra brúk. Hetta verður gjert á tí stóra datatól- inum hjá fyritekuni. Hin uppgávan er at selja maskinur og útvikla nyggjar skipanir til hesar maskinur. Uppå fyrispurning um tad ikki er at grava sina egnu grøn við at lata sínar gomlu kundar fáa sínar egnu maskinur, sigur Poul Pehlsgárd, at tað sjálv- sagt veldst um, hvussu ein metir hetta. — Sjálvandi missa vit kundar, um vit selja maskinur, sum teir sjávlir kunnu brúka óheft av okkum. Her mugu vit tó hava í huganum, at upp- gáva okkara er fyrst og fremst at lata kundan fáa tað, sum hann til eina og hverja tíð fær ta bestu loysnina frá. Lítil fyritøka kann keypa bíligt EDV Útviklingurin innan EDV hevur fert við sær, at sjálvt tann lítla fyritøkan nú kann keypa EDV-tól, uttan at tað skal vera ein alt ov stór ílega. Tað er m.a. við hesum fyri eyga, at P/f DATA nú leggur ell kort á borðið: bjóðar før- oyskum virkjum og fyri- tøkum EDV-útgerð av tí nýggjasta slagnum. Tað vóru hesar maskinur, sum vórðu vístar fram á Hotel Hafnia í vikuni. Nú er so ætlanin at ferðast kring landið við teimum, soleið- is, at flest megulig skulu síggja, hvussu tær virka og kunnu setaq spur- ningar til datafólkini. Nýggju EDV-tólini við innbygdum microprocess- orum kosta millum umleið 40.000 og 100.000 kr. Á DATA hava teir útviklað ávísar EDV-skipanir til m.a. revisorar og bók- haldsvirki og onnur virki. Tólini kunnu tá klára ein hóp av uppgávum, sum virkini annars hava ilt við at klára nóg væl í dag. Frammaliga innan nýtslu av EDV Tað er einki loyndarmál, at Feroyar í dag er tað landið í ellum heiminum, sum liggur á odda, tá talan er um nýtslu av EDV pr. íbúgva. Poul Pehlsgárd sigur, at vit sum hava flestar maskinur, stersta goymslukapacitet o.a. pr. íbúgva. Men hvussu ber so hetta til, spurdu vit selustjóran hjá DATA. — Tað eru fleiri orsekir. Vit hava í Feroyum ar- beitt rættiliga miðvístog áhaldandi á hesum eki. Av tí at vit eru smáir, so hava vit ikki fingið tey heilt stóru og umfevnandi data- tólini, sum teir hava aðra- staðni. Vit hava arbeitt við smærri maskinum. Tað hevur so gjert, at vit hava verið noyddir at brúka hesa útgerðina so væl sum gjerligt. Júst hetta hevur givið okkum nógvar royndir at byggja víðari uppá. Hesar royndir føra nú til ein útflutning av nærum skræddaraseymaðum EDV-skipanum til ávís virki í Íslandi og Dan- mark. Nú skulu so eisini føroysk virki hava møgu- leikan at royna útgerðina. Fakfólk fáa EDV- útbúgving Uppá fyrispurning, hvussu vit eru fyri við út- búnum EDV-fólki, sigur Poul Pehlsgárd, at fyri tað fyrsta so útbúgva EDV- fyritøkurnar sjálvi sítt fólk, harnæst verður undirvíst í EDV á handils- skúlanum og á Steðisút- búgvingini. — Tað at gera EDV- programmir er eitt hand- verk sum eitt hvert annað handverk, sigur Pehlsgárd. — Meðan vit fyrr hava tikið fólk frá gøtuni til at útbúgva seg innan EDV so gongur tað í dag tann vegin, at tað er betri, at fólk, sum arbeiða á einum virki fara út og læra EDV — og síðani brúka henda kunnleika á sínum arbeiðsplássi. — Vit eiga ikki at trúgva, at EDV er nakað, sum bert >klókir< heilar skilja og kunnu arbeiða við. Í dag er EDV komið fyri at vera, og tað krevst ikki so nógv upplæring fyri at kunna arbeiða við EDV. At enda sigur Poul Pehlsgárd, at áhugin fyri EDV í Feroyum er stórur, og hann heldur eisini, at tað er ein stórur mark- naður her. — Just tað at føroyingar bædi ynskja og krevja nógv av EDV er grundar- lag undir einum røttum utviklingi å hesum øki i framtíðini. A —A—A—— Játtanin... Framhald av síðu 4 at tær veruligu útreiðslur- nar á fíggjarætlanini eru bert um 1,5 mill. kr. Eitt yvirlit yvir fíggjar- ætlanina hjá teknisku nevndina, sum eins og hjá hinum nevndunum er løgd í neyvum samstarvi við grannskoðaran hjá komm- ununi, sær annars soleiðis út: Lendingar: viðlíkahald og umvælingar kr. 50.000. Vegaverkið: smærri vega- nýgerðir kr. 400.000, við- líkahald kl. 550.000, rein- san av vegum og veitum kr. 100.000, vegagerð eftir Tverá kr. 50.000 og aðrar útreiðslur kr. 50.000. Ruskbrenning kr. 100.000 Kloakkverkið: nýlegging kr. 500.000, viðlíkahald, reinsan o.a. kr. 50.000. Kirkjugarðurin kr. 100.000. Vatnverkið: nýgerðir kr. 100.000, eftir- lit og reinsan kr. 30.000. Aðrar útreiðslur: minnis- varðin, jólatræið, jóan- sekan, viðarlundin, stik o.a. kr. 75.000. Grótbrotið kr. 555.000. Sandgrevstur (Skarvasteinur) kr. 220.000. — Orsekin til, at ar- beiðsmenninir ikki hava fingið len, er ikki hon, at játtan ikki er á fíggjar- ætlanini. Tí haldi eg ikki, at tað er átroðkandi at flyta fólk úr arbeiðunum hjá teknisku deildini. Hin- vegin vísa kenir menn á, at tað ber illa til, at klára seg við smærri upphæddir til tey nevndu arbeiði í kommunu á stedd sum Tveroyrar kommuna. Harafturat kemur, at nógvar vegagerðir, t.d. breiðkingar, eru neyðugar. Vit hava liggjandi adress- ur frá fólki, har víst verður á ferðsluvanda fyri bæði bern og fólk, endar Dánjal av Rana. SOSIALURIN Atli Dam, formadur javnadarfloksins skrivar: Spildurnýggi mannagongd i yvirtøkuni Vit vistu at laksaveida okkara fór at bera út- lendskt trýst í sær sum fráleið, og at vit helst máttu ganga undir avtal- ur um hægsta veiðumark, skuldu vit framvegis fremja fiskabýti við onnur lond. Men at hetta avgjørt skuldi verða eitt spógva- býti, tá tíðin kom, vardi okkum ikki. Heldur ikki at tíðin bleiv ásett so í bræði, sum Pauli Ellefsen nú gjørdi. Tann skelkandi sam- reðan, útvarpið í fyrra- kveldið hevði við Paula Ellefsen legmann, avdúk- aði, at tað, vit longu fryktaði eftir fundin í Reykjavík gongur út fleiri ár fyrr enn væntað og fyrr enn neyðugt er. Á hermótum tala teir ofta um »reorganisering« av stríðsmegini ella um- skipan av frontum og merkir hetta niðurlag, bakkast ella undanhald. Hóast undanhaldið ikki bleiv nevnt við reinum orðum fyrireikaði Pauli Ellefsen so týðuliga ein pyntuligan máta at borð- reiða tað, sum henda skal við næstu samráðing, nevniliga, at hann fyri at fáa ein nærum ónýtiligan EEC sáttmála fer at selja nógv sterri laksaveiðu- virði enn virðið av sam- laðu EEC-avtaluni. So nógv skal tað kosta foroyska fiskimanninum, foroysku fiskastovnunum og føroyska samfelagnum at hesin »kann alt — veit alt«, ikki torir at viður- kenna, at hann »spilti spæliå« longu i vár ta hann kveistraði alt til viks fyri bragdliga at syna, at såtmålar ger ein i eini handavending. Har er ikki neyðugt at leypa longu- borg fyri seinri at kunna flyta ur skåki. Undanfarna landsstýrið setti sær sum mál 1200—1500 tons av laksi sum fyribils kvotu, ið síðan kundi økjast í mun til talið av útsettum fer- oyskum laksamurti. Laksamurt hevdu vit ikki tekan, tí ráddi um at drála við at fáa laksaspurningin á skránna, og hóast Kanada hevði hendan spurning á skránni i sam- ráðingum sínum við onnur lond og ynskti veiðubann innan føroyskt fiskimark, so eydnadist at sleppa undan hesum við at átaka okkum skyldur viðv. kanadiskum laksi uttan fyri føroyskt mark, og slíkan veiða vit jú ikki. Sitandi landsstýri ynskti ikki at medvirka til, at øll kvotan seinasta veiðuár bleiv veidd, tí nok- taðu teir bátum, ið veitt hevdu sína kvotu at veiða tað, teim stóð í boði frá bátum, sum ikki greiddu sína kvotu. Ístaðin fyri at fara var- liga um fór Pauli Elelfsen til Reykjavíkar at siga norðmonnum, EEC- monnum og eðrum frá, at tað er ikki íslendskur, men norskur, bretskur, svenskur og franskur laks- ur vit veiða. Tá ein soleiðis amar eitt trýst upp á seg, er ikki legið, at nú má fremjast »taktiskt tilbagetog« i út- varpinum. Såttmålan við EEC mæltu vit frå at góðtaka i var, tí hann var ov vána- ligur. Fólkaflokkurin, ið hevði luttikið í ellum undanfarnu samráðingum við EEC var greiður yvir hetta, men koyrilin hjá Paula fekk eisini hann at góðtaka. Kortini var lagnan við okkum og EEC sáttmálin kom ikki í gildi í nærum 9 mánaðir. Hetta gav okkum hevi til at troyta aðrar veiðu- meguleikar, ið sýna, at EEC-såttmali er ikki livs- avgerandi — hóast vit prinsipielt eiga at hava sáttmála um hann er nóg góður — og vit hevdu nú tjansin at siga EEC, at teir onga grund hava til at vera hástórir, men máttu finna seg í, at tá teir so brutu orð síni, so var eingin sáttmáli í 1981, og at vit nú byrjaðu av nýggjum samráðingar fyri 1982. Tá sluppu vit eisini undan laksasamráðingum í ár og hevdu enn eitt ár at leggja til veiðuúrslitið fyri 5 ára skeiðið, EEC vil leggja til grund fyri ásetan av laksakvotu. Men, nei. Sum ein rættur sjálv- pínari — fakirur — veipaði P.E. enn einaferð koyrilin yvir sær sjálvum og sam- gonguni, legði í laksa- trappu EEC's uttan at varnast, at í slíkari er altíð laksafella ísett, og makrel- milliónirnar — so góðar og tiltrongdar tær eru — tær rulla nú skjótt út aftur í laksaskatti til EEC, meðan 40 skip aftur legg- jast á toska- og hýsu- stovnin. Hendan avreiðing — so væl hon er í tráð við allan avreiðingarpolitikkin, vit longu hava sæð — hon verður kanska dýrari enn nakað annað, vit hava „mist á gólvið< undan- farin ár. Sambært fiskifrød- ingum er ekið norðanfyri Feroyar eitt laksaeldorado og eingi prógv eru um ov- fisking. Við skilagóðari framferð kundu vit kanska veitt eini 2500—3000 tons um nekur ár fyri einar 300 mill. kr. í útflutnings virði, meðan vit nú, P.E. fór at fonglast við spurningin kanska sleppa at veiða 250—300 tons av náði EEC's. Vit véna ikki, at so verður, og vit mótmæla harðliga, at P. Ellefsen í vár borðreiðir hetta, hann boðaði frå í fyrrakvøldid, nevniliga at stór-útselan í januar skal geva risavinn- ing til EEC. soppe ERE