leygardagur 14. november 1981síða 10

Síða 10 Steintór Larsen, bygdaráðsformaður í Fuglafirði skrivar: Setið smærri elverk út í størru áirnar — soleiðis at tey, sum fráleið, stóran part av árinum kundu nøkta stórri og stórri part av samlaða orkutørvinum Fuglafjarðar kommuna arbeiðir í løtuni við eini ætlan at seta upp turbinur í eini á. lløgan er íkki storri enn so, at hetta í longdini kann løna seg. Orkan skal m.a. brúkast til at hita upp teir almennu bygningarnar so sum skúl- ar, ítróttarhallir og svimjihyllar. Sosialurin hevur heitt á bygdaráðsformannin í Fuglafirði, Steintór Larsen, og bíðið hann greiða okkum frá hesum ætlanum. Hann skrivar: | hevur verid tosad um, hvi ikki vatnið úr teimum stóru um í útnyttað mannaminni nogv unum runt andinum, varð til elframleiðslu Ikki er tó at ivast 1, at vanliga metanin av vatn- nøgdun hevur verið nógv yvirdrivin. Hetta at táið nógv serliga av tí, avfall er, gerast áirnar skjótt ógvuliga stórar, og síggja uppaftur sterri út av tí nógva skúminum. Tíverri fjarða tær líka skjótt aftur, tá slitið er í Í Fuglafirði eru 2 stórar áir — Skarðsá og Gjógvar- á. Tosað hevur verið um, at tær saktans kundu givið nógva elorku, um turbinur vórðu settar í Higartil er tó einki gjørt hesum viðvíkjandi tær Utreiðslur til upp- hiting av almennu bygningunum Sum oljan er dýrkað hesi seinastu árini, hevur tosið um alternativar orkukeld- ur verið ógvuliga i bædi nogv millum lands- og kommunalpoli- tikkarar og manna millum annars. Ikki er hetta logið, tá ið ein hugsar um, hvussu oljuútreiðslurnar sterri og rakstrar- ikki hjá sjóvinnuni, men eisini á landi, bæði innan ídna og her- kommunalu ar til upphiting bygningum eru vorðnar sterri partur av itreiðslunum, bert tænastuvirksemi Ippií tro hr ] reidslur eisini ar svimji ítróttarhallir, kki bert skulu upp- 5 en eisini krevja gva orku til tað heita tnið, sum fólk nýta, tå x ; ara undir brus urnar, áðrenn og aftaná, tey hava verið úti í tí klor- eraða vatninum. Hvussu stórar útreiðs- lurnar eru til el og hita í einum skúla niðanfyri standandi talvu sæst av Oljunýtsla * el hjá Fugla- fjarðar skúla vid svimji- hell í kr. fyri niðan fyri nevndu fíggjarár: 1974/75...kr. 135.089, 1975/76...kr. 137.096,— 197677.....kr. 147.019,— 1977178........179.753,— 1978179.....kr. 181.899,— 1979/80 .....kr. 217.677,— 1980/81.....kr. 316.851,— Fyri 1980/81 var oljan 104.030 litrar fyri kr. 210.008,—, meðan streym- nýtslan var 187.135 kwh. fyri kr. 102.324,80 og tað fasta gjaldið var kr. 4.517,20. Tá ein sær tann stóra veksturin hesi seinastu árini, tekur spurningurin seg sjálvandi upp, um ikki vit við onkrum tiltaki kunnu halda tern ella heldur minka um hetta talið uttan í sterri mun at noyðast at skerja aktiv- tetirnar í skúlanum og svimjihylinum? Utnytta vatnið uttan stóra vatn- byrging Fyrr nevnda á — Skarðsá — rennur dygst eystan fyri skúlan, og fór undir- ritaði undir at kanna meguleikar at útnytta vatnið í ánni uttan at gera eina kostnaðarmikla stóra vatnbyrging. Tá komm- unan somuleiðis áhugað at gera eina lítla var byrging í 100 metrar hædd til eyka vatn- goymslu, varð nærligg jandi at greipa hesi bæði málini. Tá ymiskt var kannað, varð prinsip- skitsa gjørd. Tað stóra frávikið frá vatnorkuverk- um er, at innskotni elek- troniski automatikkurin millum generator og for- brukaran (svimji- hylur/skúlin) bert letur verkið geva streym í tann mun, áin hevur vatn til tess vanligum Ella sagt við eðrum orðum l Verkinum nýtist stóra vatngoymslu ikki Ikki er neyðugt at taka alt vatnið úr ánni. (náttúru- skynsamt) 3 Frekvensurin og spenn- ingurin eru tey somu antin nógv ella lítið vatn er í anni. 4. Streymurin kann til upphiting og lampur v.m. nýtast glødi- Elektronikkurin er utvikl- adur å Polyteknisk lære- anstalt i Lundtofte i sam- band vid vindmyllu- royndir gjørdar av pro- fessaranum Ulrik Grubbe og er almannakunn- gjørdur í Elektroteknikk- eren nr. 10 frå 22. mars 1980. Kortið yvir ætlada ekið, sum liggur oman fyri 100 metrar, gevur umleið 1 km? avfallsøki, sum kann økjast. Samanborið við avfallstelini fyri 25 tey seinastu árini frá Veður- steðini, kom ein fram til, at ein 56 kw. generator lágt sett kundi væntast at geva eina ársframleiðslu upp á 300.000 kwh. ella fyri umleið 250.000,— kr. í streymi við dagsprísi kr 0,83 (fyri yvir 10.000 kwh.) rn Tilbod Hesir 300.000 kwh. sendir inn i ketilin vildu spart okkum um 35.000 litrar av olju ella vid dagsprisi kr Nu er so spur ningurin: Hvat kostar so eitt tilikt vatnkraftverk? Og kann tad loysa seg at keypa hetta? Eitt fyriliggjandi tilbod sær soleiðis ut: 1 stk. vatnturbin 56 kw./netto 95 m og 75 m pr. sek. 1 stk. synkrongenerator 380 volt/50 hz/virknings- grad 89%. Botnrammi til og generator Í skt. apparatanlegg (talva). I stk. elektroketil — 50 kw. vid 400 volt. Alt hetta tilsamans fyri turbinu n.kr. 526.000,—, um kr. 663.000,— i okkara pen- ingi. Haraftrat kemur 300 metrar av PVC-rørum diametur 250 mm innan NT6 og 300 metrar a PVC-rørum diametur 250 mm innan NT 10 kr. n. kr. 80,000,— i okkara pen- ingi kr. 100.000,—. 1 stk. automatiskur yvirflotsregulator n. kr. 23.500,— í okkara kr. 29.600,—. Tilboðið upp á n. kr. 526.000,— er við frakt og uppskiping í Fuglafirði, meðan rerini eru Fob. norska havn. Haraftrat fyri frakt tollur av kemur rerini og SOSIALURIN umleid kr. øllum 180.000,—. Umframt hetta mugu vit rokna vid kr. 200.000,— fyri byrging, nidurgraving av rørum og stoyping av husi ella til- samans tå id verkid er klårt at taka i nytslu før. kr. 1.143.000,—. Í norska tilboðnum er eisini vid i prisinum mon- tering og innkoyring. Hetta sær i fyrstu syftu ikki serliga lovandi út, men tá ein hugsar fram- yvir, fer hetta at verða ein góð investering. Um verk- ið verður fíggjað við van- ligari lánteku yvir 10 ár, skal kommunan rinda lánið aftur við umleið kr. 200.000,— um árið. Samtíðis sum kommunan sparir góðar 80.000,— kr. um árið í olju t.v.s., tá ið lánið er afturgoldið gevur verkið yvirskot. Verður hitapumpan sett í samband við verkið beinanvegin, sigur teoriin, at sparda oljunegdin verður 3—4 ferðir sterri ella umleið tað sama, sum skúlin nýtir í løtuni. Samandráttur Eitt minikraftverk kostar, tá ið tað er klárt at seta í gongd, umleið kr. 1.100.000,—. Metta árs- framleiðsla 300.000 kwh., sum svarar (til kr. 250.000,— við núverandi elprísum. Verður partur av framleiðsluni nýttur til Í | Strikumynd, sum vísir ingin verður nýtt Steintór Larsen, bygda- ráðsformaður í Fuglafirði: — Vit kunnu útnytta vatnið í ánni uttan at gera stóra kostnaðarmikla vatnbyrging at reka eina hitapumpu, sum tekur hitan úr vatn- inum frá turbinuni, meðan hin parturin fer inn á SEV-netið við skúlan, er projektið sera rentabult, og ílegan trygg beinan- vegin. Orkuráðið hugt at Lagt skal verða aftrat, at Orkuráðið hevur hugt at projektinum. Teir hava eisini verið á staðnum fyri at kanna viðurskiftini. Semja varð um at fáa til vega tel fyri, hvussu vatn- negdin broytist frá tíma til tíma yvir 1 ár. Avgjert varð tí, at Orkuráðið letur kommununi til láns tól, sum beinleiðis avlesir vatnnegdina pr. sekund, soleiðis at vit til ta tíð kunnu dimensjonerá anleggið rætt. Til seinasta skal verða lagt aftrat, at ikki er ætlanin at Skarðsá skal liggja turr hereftir. Nei, vit ynskja framvegis, at kunna síggja og hoyra ánna. Hon er og skal fram- vegis verða ein partur av okkara umhvervi, soleiðis at vit skulu kunna kenna hana sterkari, tá hon í regnveðri fossandi oman- eftir, letur part av sínari megi, til at lætta okkum um; meðan vit afturfyri, tá ið turkur er, lata hana renna ótálmaða. Soleiðis kundi verið gjørt og verður helst gjørt tonkta mátan at gera anleggið uppá, um elektroniska stýr-