fríggjadagur 23. august 2002síða 2

2 Nr. 160 - 23. august 2002 Nr. 160 - 23. august 2002 3 Terji um KODA: Spurningur um hugburðsbroyting Terji Rasmussen man vera ein av føroysku tónaskøldunum og tónleikarunum, sum verður mest spældur í útvarpi og aðrastaðni. Tó gevur hetta hon- um ikki nakað serligt aftur í KODA peng- um, men heldur tóna- smiðurin, føroyingar eiga at broyta hug- burð hesum viðvíkj- andi og byrja at rapp- ortera meira til KODA UPPHAVSRÆTTINDI Ingrid Bjarnastein At føroysku tónasmiðirnir og tónleikararnir ikki fáa nakra stóra upphædd av KODA pengum, er ikki nakað nýtt. Terji Rasmussen, sum er bæði tónaskald og tónleik- ari, man vera ein av teim- um, sum verður mest spældur í føroyskum sam- anhangi, men av KODA peningi sær hann lítið og onki av, og tí vónar hann, at KODA einaferð í framtíðini fer at virka sum tað eigur í Føroyum. – Um KODA-reglurnar høvdu verið fylgdar í Før- oyum, so hevði tað borið til at verið professionellur tón- leikari her, sigur Terji Ras- mussen. Hann vísir á, at tað ein fær mest KODA pening burturúr er at spæla til live- framførslur. Men trupul- leikin liggur í tí, at tá ein mest spælir í ítróttarhallum, so er ongin KODA pening- ur við, tí fyriskipararnir gjalda ikki KODA-pening. – Av røttum, so átti eg at givið hetta upp, men teir flestu tónleikararnir gera sær ikki ómakin. Onkrir fyriskiparar siga heldur, at teir geva orkestrinum eitt sindur av eyka peningini, so sleppa teir undan øllum KODA roksinum, men hetta er heldur ikki heilt rætt, tí peningurin skal eis- ini til teir útlendsku tóna- smiðirnar, sum verða spældir á konsertini, greiðir Terji frá. Limur síðani 1986 Sjálvur hevur Terji Ras- mussen verið limur síðani 1986, og sigur hann, at honum dámar ógvuliga væl KODA skipanina. Tó er skipanin eitt sindur broytt millum ár og dag. Tað árið hann gjørdist skrá- settur limur við sínum fyrsta lagið, Eros, fekk hann 16.000 krónur í KODA peningi. Í dag hevur Terji yvir 40 skrásett løg, men fær nógv minni pening frá KODA. Hetta kemst av, at ymsar skipanir eru broyttar. – Eg vóni, at KODA einaferð fer at rigga opti- malt í Føroyum, men eg haldi ikki, at tað loysir seg at gera eitt føroyskt KODA, sigur Terji. – Um eitt føroyskt KODA hevði verið gjørt, so hevði tað noyðst at samar- beitt við hitt KODA fyri at fáa teirra ekspertisu, og tí ljóðar eitt føroyskt KODA eitt sindur utopiskt. Terji heldur, at talan er mest um eina hugburðs- broyting, hvat KODA við- víkur. Føroyingar skulu venjast við, at teir eisini eiga at gjalda fyri tann tón- leikin teir lurta eftir. Hann vísir á, at um onkur ætlar at skipa fyri einum dansi í eini ítróttarhøll, sum so verður eitt sokallað ein- gangstiltak, so kostar hetta 15.000 krónur í KODA- peningi. Hetta verður rokn- að út eftir, hvussu nógvir møguligir lurtarar kunnu vera, og ikki eftir, hvussu nógvir veruliga eru. – Men um eitt ítróttarfel- ag nú til dømis segði við ársbyrjan, at ætlanin var at skipa fyri fýra dansitiltøk- um, so eiga teir at gjalda minni til KODA. Nógvir pengar Sjálvur heldur Terji Ras- mussen, at um ein veruliga vil, so ber til at fáa rættiliga nógvar pengar burturúr at vera limur í KODA. – Men tað er ikki bara KODA, sum hevur skyldina av, at skipanin ikki riggar sum hon skal í Føroyum. Eg kann gerast eitt sindur irriteraður innn á, at tað kann verða so trupult at fáa fyrireikararnar at gjalda KODA pening, og tað skuldu rættarmál til, áðrenn nakað rættiliga varð gjørt burturúr. Ironiskt er tað hóast alt. Terji fær meira pengar frá tí føroyska lokalútvarpinum í Danmark fyri sangir sínar, enn hann fær frá Útvarpi Føroya. Hetta kemst so av, at møguligi lurtaraskarin í Stórkeypmannahavn er nógvar ferðir størri enn tann í Føroyum. – Fólk halda ofta, at talan um upphavsrætt er nakað fjas, men tað er tað als ikki. Um vit taka arkitektur, skipasmíð, design ella hvat tað nú skal vera, so er heilt galið, um tú stjelur eitt kon- sept. Og soleiðis eigur tað eisini at vera við tónleiki- num, vísir Terji á. Tónasmiðurin heldur eis- ini, at tað er rætt av KODA, at krevja pening frá handl- um, matstovum og líkn- andi. – Í Danmark missir tú handilsloyvið, um tú ikki vilt gjalda KODA pening. Júst sum tú kanst missa skeinkiloyvið, kanst tú eisini missa handilsloyvið. KODA er í síðsta enda eitt langt og torskilt mask- inarí, men talan er bara um at gera føroyingar varugar við, hvussu hetta eigur at virka. Og sum Kristian Blak nevndi, so er tað ikki so- leiðis, at nakar verður hótt- ur við eini pistól. Hetta fer at taka sína tíð, men før- oysk tónaskøld vóna veru- liga, at KODA skipanin fer at rigga til fulnar í Føroy- um. Terji Rasmussen er ein av føroysku tónleikarunum, sum er mest spældur. Tó gevur hetta honum ikki nakað serligt í KODA peningi, tí skipanin ikki riggar til fulnar Savnsmynd Skótahúsið hjá gulu skótunum við Leyna- vatn, sum brendi fyri tveimum árum síð- ani, skal nú byggjast uppaftur BYGGING Ingrid Bjarnastein Leynavatn: Hugnaligu skótahúsini hjá gulu skót- unum við Leynavatn hava seinastu árini ikki verið nakað serliga hugnalig. Síðani tey brendu niður fyri góðum tveimum árum síð- ani, hava húsini staðið, mestsum ein skendsil, og misprýtt vakra náttúruøkið kring vatnið. Men nú er ferð komin á, og í heyst verða húsini væntandi rivin niður og bygd uppaftur. – Grundin til, at húsini ikki verða tikin niður fyri nú er, at vit hava havt eina rúgvu av trupulleikum við niðurrívingini, sigur Høgni Jensen, fylkisleiðari hjá gulu skótunum. – Tað eru so nógv ymisk fólk, sum skulu taka støðu til ymiskt, sigur hann og vísir á, at har skal bóndi, jarðarráð, friðingarnevnd og kommunur upp í leikin áðrenn arbeiðið kann byrja at taka húsini niður. Men øll hesi loyvini byrja nú at koma í rætt lag, og væntandi verður húsið tikið niður einaferð í oktob- er mánaða. Mikudagin lá ferða- mannaskipið Columbus við kei í Havn. Skipið er heimahoyrandi í Nassau, Bahamas, og við vóru umleið 500 týsk ferða- fólk. Frá Skipafelagnum frætta vit, at tað eru trý skip frá sama reiðaríi í Bahamas, sum plaga at koma hendan vegin, og hetta er ikki fyrsta ferðin Columbus liggur á Havn- ini. Skipið kom klokkan seks mikumorgunin og fór avstað aftur á mid- degi. ib Skótahúsið byggjast upp aftur Skótahúsini við Leynavatn, sum brendu fyri tveimum árum síðani, skulu í heyst rívast niður og byggjast upp aftur Mynd: Edvard Joensen Columbus í Havn Ferðamannaskipið Columbus vitjaði á Havnini mikudagin. Við vóru 500 týsk ferðafólk Mynd: Finnur Justinussen C M Y K 3 2