leygardagur 30. januar 1982síða 3

SOSIALURIN Sida3 Fiskepigernes Fagforening 60 år Tann 29. januar 1922 fór stór hending fram á Tver- oyri — fyrsta kvinnuliga fakfelagið varð sett á stovn. Hetta ferdi eisini við sær, at hetta fakfelagð man vera eitt av teimum elstu í heiminum. Tað vil siga, at 29. januar 1982 eru runnin 60 ár síðani FISKEPIGERNES FAG- FORENING varð stovn- að Ikki kann í stuttari blað- grein sigast frá, hvenn týdning hetta felagið hevur havt. Ikki bara fyri ta fakfelagsligu menning- ina her á landi, men sanni- liga eisini fyri ta politisku Hetta tiltakið bleiv framt á Tveroyri. Og tað var ikki nakað legið í tí, tí her vóru tey vinnuligu til- tekini framd av framtaks- hugaðum Mortensens-, Thomsens- og Nolsees- monnunum. Her var lív, arbeiði og framburður. Og hyggur tú at felags- bókini frá stovnanini, sært tú nevn og bygdir nevndar. Ja, eingin bygd í Feroya landi kann siga, at hon ikki hevur notið gott av teimum arbeidstiltøk- um, sum blivu framd á Tveroyri. Keypmenninir = heydu úthandlar og av teimum skaptist eisini trivnaður. Tann fyrsta limabókin hjá felagnum sigur frá, at tað vóru 364 limir. Inn- limingargjaldið var ein króna fyri tær, sum búðu á plássinum. Ársgjaldið var tríggjar krónur. Avbygda- limirnir skuldu betala 30 krónur. Hetta vóru nógvir peningar, men tær flestu fiskagenturnar arbeiddu hetta av og goldu í smáum. Í fyrstu reglugerð felag- sins verður sagt, at tær — fiskagenturnar ikki vilja arbeiða sunnudag og at tær vilja arbeiða móti sunnudagsarbeiði sum heild. Tann fyrsta nevnd fél- agsins var: Magdalena Olsen (hjá einkjuni), Anna Hovgaard og Poulina Niclasen Einarsson. Tað er ellum greitt, at hesar kvinnur brutu slóð. Tær hava sett ein varða eftir seg, sum ongatíð verður tikin niður. Nógv nevn kundu verið nevnd, men lat meg halda meg til fyrstu nevndina. Um vit snara hjólinum aftur, so kunnu vit kanska kámt mynda okkum, hvat tær hava verið fyri. Í dag verður kanska ikki hugsað so nógv um hetta, men eg haldi, at 29. januar 1982 eiga fakfelagslimir í FISKEPIGERNES FAG- FORENING í tegn og virðing eina letu minnast hesar og aðrar ónevndar undangongukvinnur tær brutu slóð, tær løgdu geturnar. . pg A — Es - Z - ar Sd MOT EL. Munurin millum tå at bróta upp úr nýggjum á fakfelagsøkinum og nú er sum við árabáti i ódn at andeva móti forbergi og nú ganga á slettum. Søgan um FISKEPI- GERNES FAGFORE- NING er long og fari eg bert í smáum brotum at siga frá: Í 1936 taka fiskagent- urnar saman við FYLK- ING ódnartak og keypa trolaran Leiv Øssurson og seinri Uttarahandil. Í bókum felagsins stendur, at felagið bleiv góðkent sum veðhaldari fyri teim- um neyðugu lánunum til keypið. Eginpening áttu tær tekan. Hugsið tykkum munin frá 1922 at taka hendur saman og byggja land og longu í 1936, tá arbeiðs- gevararnir ikki megnaðu at halda virkini gangandi — ikki vegna ringa leiðslu, men broytingarnar í verð- inshandlinum tóku teir av fótum. Hver tóku tá um stýris- vel? Fakfeløgini FISKE- PIGERNES FAGFORE- NING og FYLKING. Hvønn tydning tiltakið AT — Arbeidaranna Trol- aradrift — fekk fyri nógv heim, fer segan at siga okkum. Hetta tiltakið hjá hesum kvinnuliga fakfel- ag gekk fram til 1950, tá aftur óleg tóku tær av fótum. Men undan hevði AT sett mongum heimi fót undir egið borð. Tær hava eisini. stuðlað á ødrum økjum. I 1934 lata fiskagenturnar 1000 kr. til hitan i Tvøroyrar kirkju. | Tað verður mangan talað um líkarætt millum kvinnur og menn. Her síggja vit, at kvinnurnar — tær arbeiðandi fiska- genturnar eru langt framman fyri, og um vit her skulu brúka seguna sum grundarlag, so mugu vit biðja kvinnuna um at geva okkum líka- rætt. Tí, hesar megnarkvinn- ur tær brutu slóð, og tað, sum kanska í dag er so einfalt, tað bandið slitu tær. Og tað hevur ikki verið lætt. Tverturímóti. Og tá bakkestini komu, tóku tær sjálvar um styrisvøl. Skulu vit tala um kvinnuár, var tað fyrsta 29. januar 1922, tá tær stovnaðu sítt fakfelag. Og so aftur í 1936, tá tær løgdu grundarlag undir foroyska trolaravinnu og virkir. Til øll vinnulig tiltøk, framd eru á Tvøroyri, hava fiskagentunnar part- ur altíð verið við. Í byga- ráðið valdu tær skrivara sín, Ellu Midjord, fyri eisini har at vera við og ávirka. Tíðin er kanska broytt, men segan sigur satt. Eisini í dag — 60 ár aftaná stovnanina — eru tær við at skapa ta rammu, sum er um bygd okkara. Virkið á keiini — Tveroyrar Flakavirki — trolarar sum sigla út og inn fjorðin — eru fruktir- nar av stovnan FISKE- PIGERNES FAGFORE- NING. Mangum tykjast tað vera leagið, at tær ikki hava skift navn — kanska foroyskað tað — men tær halda, at navnið, sum stovnararnir góvu — mangur hvilur nú undir grønum flag — er eitt heidursnavn. Å stovningardegi tykk- ara heilsi eg tykkum vid takk fyri tað, tit framdu, og takk fyri ta virðing, sum tit, sum tóku yvir, vístu teimum sum undan fóru. Uttan FISKE- PIGERNES FAGFORE- ar, settir undangongu kvinnum, stovnarum og limum av FISKEPIGER NES FAGFORENING á Tvøroyri. Av stovnarunun nakrar eftir á lívi, og uttar iva er tað onkur kring landið. ið hendan dag tankarna ungdór arbeði á 7 R , I + 3 3 Gu r r r I uppbyggja, bota Tit fiskagentumbrutu tað band við virkisfýsni bygdu tit Foroya land NING hevði bygd okkara verið søguliga og fak- felagsliga fátæk. Tiltøk tykkara eru varandi varð- Sverri Midjord Stórir eykavinningar i VA 50.000 krónur verða lutaðar burtur í samband við at útvarpið verður 25 ár leygardagin 6. feb- ruar 1982. Eykavinningarnir verða drignir millum allar seðlarnar og verða býttir soleiðis 1 vinningur á 15.000 kr. 1 vinningur á 10.000 kr. 1 vinningur á 5.000 kr. 5 vinningur á 1.000 kr. 30 vinningur á 500kr. Útvarp Føroya