leygardagur 30. januar 1982síða 14

Næmingarnir høvdu valt at tosa seg inn í viðurskifti á einum blað Framhald av síðu 4 Arbeiðsloysisstuðul — Í Noregi hava vit stovn- ar, sum ávísa fólki arbeiði. Higani vefður eisini skipa fyri = arbeidsloysisstudli, um tú ikki kanst fáa arbeiði Fyri ungfólk er gald- andi, at tey skulu hava forvunnið sær 14.000,— og eru limir í einum fak- felag, fyri at tryggja sær henda stuðulin Vansin er, at ungfólk, sum koma beinleiðis úr skúlanum, og sum ikki hava meguleika at for vinna sær hesa upphædd ina tí so stórt arbeiðsloysi er millum ungfólk, at við Torfinn Smith, blaðstjóra, á Sosialinum tá tey skuldu seta í Føroyum hetta samfelagsliga gevur ein fjaldan arbeiðsloysis- bólk, sum ikki verður skrásettur. Av telunum fyri Oslo ekið er arbeiðsloysistalið 13%, — hvat viðvíkur ungdómsarbeiðsleys, men hetta kann ikki sigast at vera rætta tal, tá áður- nevnda lógin ikki skráset- ur øll ungfólk. At ungfólk ikki fáa eitt arbeði sum tey kunnu megna, hevur gjert, at narko og rúsdrekka trupu- leikarnir eru stórir millum ungfólk serliga á stór- plássunum. Tá lærupláss trotið eisini er vaksandi, tí t.d. stór arbeiðspláss sum verksmiðjur leggja um til Framhald av síðu 11 bygging, tí eisini verður neyðugt at gera ílegur í termiska elorkuútbygging um elorkutervurin skal verða nektaður. Umframt at meta um ílegurnar í sambandi við eina vatn- orkuútbygging, verður eisini neyðugt at meta um tey umhvervisligu árinini, hesar útbyggingar kunnu fera við sær Tá talan er um termiska útbygging, verður í dag vanliga roknað við at kol er eitt tryggari orkuráevni enn olja. Samlaðu útreiðslurnar, ið standast av at byggja út við kolaorku, verða sum áður nevnt um tað sama, sum við 2-takts diesel- verkum. Fyri samfelagið sum heild, eiga kol- orkuverk tí at verða ein partur í útbyggingar- ætlanini Í hesum sambandi skulu vit ikki gloyma okkara egna kol, sum umframt at kunna verða ein partur av orkuráevninum í dagliga rakstrinum, lutfalsliga elsini er ein stór goymsla, sum kann koma okkum til góðar meguligum flut- nings- ella veitingar kreppum, men sjálvandi ikki við verandi grevstrar- hátti Orkuráðið tryggjað sær, at um kola- orka verður veruleiki í Føroyum, kann kolið verða latið okkum úr Dan ELSAM erandørum til hevur ella frá mark KOStpris + iossing Ein táttur í elorkuskipa- nini, sum eisini hevur stór- an týdning fyri tryggleik- an, er el-býtisskipanin. EL-linju-útbygging Tá útbyggingarætlanir verða gjerdar fyri elorku- framleiðsluna, eiga tær eisini at verða gjørdar fyri linjuútbyggingina, tí nýggj elverk kunnu føra við sær rættuliga stórar útreiðslur til neyðuga linjuútbygging. Roknast kann við, at 60 kV linjurnar skulu út- byggjast og serstakliga, um stórur partur av el- framleiðsluni verður lagdur á einum stað; men tað hevur ikki verið nóg nógv tíð til at málið kundi viðgerast nærri nú. Neyðugar víðari kanningar Mett verður, at við hesi frágreiðing er víst á hev- uðsrætningslinjurnar i eini elorkuútbyggingar- ætlan, sum krevur minstu samlaðu útreiðslurnar fram til ár 2000, og sum kann geva tryggari orku- veiting framyvir. Men fyri at gera meira na- greiniliga útbyggingar- ætlan, við atliti til nýtslu av spillhita, linjuút- bygging, placering av meguligum termiskum verkum, og hvussu skjótt ein megulig vatnorkuút- bygging, sæð frá einum ílegusjónarmiði, eigur at fara fran eina verður neyðugt at gera eina víðari, meira sundurgreinaða kanning annan ídna, er eisini trup- ult at fáa lærupláss. Samfelagsligur munur Kunnu tit sammeta stødurnar fyri ung í Før- tykkara um- oyum við umhvørvi? — Tað er trupult at siga nakad um hetta, eftir bert at hava vitjad i tvær vikur, men sjålvsagt hava vit gjørt okkum metingar um hetta, sum vit nu fara heimaftur at arbeida vid- ari vid. Vit hava lagt til merkis, at aldursbólkarnir i Før- oyum ikki eru so sundur byttir, sum vit t.d. kenna frá okkara samfelag. Hetta er í sjálvum sær hugvekjandi fyri okkum, sum mest eru saman við javnaldrum, og ikki tosa við og vita so nógv um aðrar bólkar í samfel- agnum. Vit hava eisini lagt til merkis, at tit hava somu trupuleikar sum eitt fram- komið samfelag, men at hetta er so nýtt enn, at tað ikki rættuliga er komið til sjóndar. Eitt nú sýnist rús- drekka trupuleikin eisini at vera til staðar her. Vit hava tosa við ungfólk, sum keypa rúsdrekka á svartabers og gjalda kr. 500,— fyri eina flesku. Hetta fyribrigdið kendur vit ikki frammanundan. Orsakað av íbúðartroti er tað meira vanligt hjá tykkum, at ungfólk búgva heima hjá foreldrunum eftir at tey eru vaksin og eru farin í vinnu. Hetta kenna vit heldur ikki heimanífrá, men vit hava tosað um, at hetta kanska er neyðugt, tá ung- fólk ikki hava fast starv í landi, eru til skips ein part av árinum. — Vit skilja ikki rættuliga hvussu ungfólk kunnu hava so nógvar pengar um hendir, sum vit hava uppliva á vitjanini, men tað er helst tí tey spara húsaleygu, og ístaðin hava meguleika at spara pening saman. Hevur ferðin gjort, at tit eru betri nogd við tykkara egna samfelag? Vit duga í hvussu so er betri at meta um tey virði, sum eru, siga há skúlanæmingarnir at enda við Sosialin Framhald av síðu 7 indi treytað av, at tað verður farið fram í skundi Hetta er júst ein orsek til at P/f Riisager Elvind myllur saman við Bjarna Joensen í Miðvági og ráð- gevanum hjá teimum, Tór- móði Dahl, ídnaðarráð- geva, nú hava fyrireikað eitt royndarprojekt við 10 myllum, áðrenn ferð verður sett á eina fram- leiðslu. Myndugleikarnir eru eisini sinnaðir at vera við í hesum tiltaki. Eilif Samu- elsen, orkumálaráðharri sigur, at landsstýrið hevur sæð hetta projektið og heldur fyri, at hetta er ein roynd, sum eigur at ger- ast. SOSIALURIN rar av, I etid tolir og annad i samband vid projektid Hvat sigur so stjørin í SEV, Hjalgrim Winther Vit eru í ferð við hesar útrokningarnar. Ein slík roynd er uttan iva áhuga- verd. Sjálvur heldur Hjal- grim Winther, at vind- myllurnar eiga at setast upp á Kirkjubereyni, har brúkarin liggur tætt við, nevniliga Havnin. Eisini er rættiliga góður vindur har. Og formaðurin í Orku- ráðnum. Hverja viðmerk- ing hevur hann! Jóannes Hansen sigur, at Orku- ráðið metir vindmyllurnar hjá Riisager at vera eina spennandi roynd. Ikki minst tí hesin er ki at ivast hetta kann (faa eina nyggja vinnu upp å føtur i Før oyum Um meguleikarnar at brúka vindmyllur til at nøkta orkutervin her heima, sigur Jóannes Han- sen, at hetta enn er ov lítið kannað, men helst er meguligt at seta vind- myllur upp í samband við smærri motorverk á út- oyggjum, t.d. soleiðis at hesi kunnu stuðla hvert annað. Eisini kann fjarhiti fáast burtur úr slíkari samanseting. Vit hava eisini spurt Tór- móð Dahl, ídnaðarráð- geva, sum er ráðgevi hjá P/f Riisager Elvindmyllur i hesum projektinum. Tórmóður Dahl sigur, at Ætlanin hevur verið, at landsstýrið ella SEV skal keypa fimm vindmyllur til at brúka í royndarkoyr- ingini. Eilif Samuelsen sigur, at helst kemur Orkuráðið at eiga hesar vindmyllur. — Vit vilja síggja, hvat myllurnar geva, áðrenn vit fara av landinum við teimum. Tí er ein tílík royndarkoyring tað einasta rætta, sigur lands- stýrismaðurin. Royndir- nar kunnu vísa, um vit kunnu brúka tær til orku- gera av arbeiðir í mátingar. teimum tattur 1 inum. maðurin ber orð fyri at heimsins bestu vindmyllum. letuni kanna ymiskt í samband við vindmyllur. Ætlanin er at kortleggja vindin í Feroyum tvs. gera vind- Jóannes Hansen heldur annars fyri, at Orkuráðið fer helst at keypa fimm av umrøddu myllunum og kemur so- statt at vera ein týðandi royndarprojekt- hann stuðlar ætlanini 100%. Sum fyrrverandi el- verkstjóri í Noregi heldur hann tað vera rættast, at SEV kemur at eiga vind- myllurnar, sem talan hevur verið um, at orku- ráðið skal hava um hendi. — Eg haldi tað er ein sjálvfylgja, at SEV eigur vindmyllurnar, tí eitt ráð sum so skal ikki eiga nakað. Tað skal vera ráð- gevi. Um plássið at roynd- arkoyra 10 myllur sigur Tórmóður Dahl, at hetta eigur at liggja nær við Orkuráðið við at vind- framleiðslu her heima og Hann vísir annars á, at sjálva verksmiðjuna. til veru at selja eðrum. eftirspurningurin eftir Seinni kann tað so verða Eilif Samuelsen vísir í vindmyllum i utheiminum ein annar spurningur, hesum sambandi á, at eróavmarkaður, so kunnu hvar vindmyllurnar skulu landsstýrið hevur heitt á vit fáa eina dygdarveru setast upp til veruligt SEV um at gera útrok- burturúr royndartíðini, so brúk. Hetta er eitt fotoelektriskt roykávaring artól — t.e. uttan radioaktiva keldu. SMOKE OPTIMAL inniheldur ta sein- astu mikroteknologiina, sum ansar eftir sjey ferðir í minutti, alt døgnid. Longu við tað fyrsta royktámi, fer ein gjøgnumtreingjandi ávaring í gongd (85 dB/3 metur), soleiðis at ein hevur stundir at tryggja seg P/f C. C. Johansen r':. 14922 Roykávaringartólið er roynt á Elektron- ikmiðsteðini og er varefakta-góðkent. SMOKE OPTIMAL er lætt at seta upp, og er drivið við battarí, sum merkir, at tað ikki er heft við leidningar (sum júst kann vera ein orsøk til eldsbruna). Ávaringartólið er innrættað soleiðis, at tað sjålvt gevur boð, tá ið battaríið skal skiftast - — á