mikudagur 10. februar 1982síða 3

UR SOSIALURIN Síða 3 Sonja å Argjaboga, heimahjålparleidari: Tey gomlu skulu sleppa at bugva heima sum longst Ti mugu vit útbyggja heimahjålpina og heimasjúkrasystra- skipanina — Tað er ein sannroynd, at flestu av okkum vilja sleppa at búgva heima longst. Vit eiga tí at útbyggja heima- hjálparskipanina m.a. við eini kalliskipan. Skipanin við heimasjúkrasystrum má eisini fara í gongd sum skjót- ast. Hetta sigur leiðarin av feroysku heimahjálparskipa- nini Sonja á Argjaboga, í samreðu við Sosialin. Hon heldur annars at tað nú er rímuligt, at lógin um heima- hjálp, sum skjótt er 10 ára gomul, verður endurskoðað. Í hesum sambandi sigur hon, at tey fólk, sum hava brek- að bern búgvandi heima, eiga at fáa meira hjálp. Eisini eigur spurningurin um gjald fyri heimahjálp at takast upp til viðgerðar Sonja á Argjaboga er leiðari á næststersta arbeiðs- plássinum í landinum. Heima- hjálparskipanin, sum skjótt er 10 ára gomul her heima, telur umleið 420 starvsfólk. 402 heimahjálparar starvast kring allar oyggjarnar um- framt tær 15 eftirlitskvinn- urnar. Haraftrat koma fólkini á skrivstovuni hjá heima- hjálpini og síðani heimahjálp- arleiðarin. Heimahjálpin hús- ast í J. C. Schretersgetu nr 1. Sonja á Argjaboga hevur rekt starvið sum heimahjálp- arleiðari síðani 1975. Eitt skiftið var hon tó í Grenlandi Tað eru hendar stórar broyt- ingar vid føroysku heima- hjálparskipanini hesi árini Heimahjálp varð fyrstu ferð givin her heima í 1973. Hetta árið vóru tilsamans 86 heima- hjálparar, sum vitjaðu 113 heim. Í 1975 var talið 113 heimahjálparar og 210 heim. Í dag rekja tilsamans 402 heimahjálparar umleið 800 heim. Sonja á Argjaboga greiðir frá, at tað hevur verið ein javnur vekstur í Heimahjálp- ini ell hesi árini. Men hetta síðsta árið hevur veksturin tó verið »galoperandi«, sum hon tekur til. Hetta kemst av, at sjúkrahúsini nú útskriva sjúklingarnar skjótari. Talan er í nongum førum um tung- ar rektarsjúklingar, sum tá skulu hava nógva heima- hjálp. — Hetta krevur so mikið meir av heimahjálpini, sigur Sonja á Argjaboga. Hon vísir á, at tungir rektarsjúklingar krevja meira rekt og kostar hetta heimahjálpini meira. Hetta er ein av orsekunum til, at tað er sekt um 30 mill. kr. á komandi fíggjarlóg til heimahjálp. Utreiðslurnar til heimahjálpina eru annars ektar nógv seinastu árini. Í 1975 vórðu settar av á fíggjarlógini 200.000 kr. til heimahjálp. Í 1981 brúkti heimahjálpin 24 mill. kr. Lenirnar Vit spurdu nú heimahjálpar- leiðaran, hví útreiðslurnar eru so nógv vaksnar? — Hetta kemst serliga av lenunum, sum eru vaksnar samsvarandi eðrum lenum. Lønarvøksturin og ekti tørv- urin at fáa heimahjálp eru so orsekin til veksturin í út- reiðslunum til heimahjálpar- skipanina. — Men 30 mill. kr. á kom- andi figgjarlog er tað ein rímulig upphædd? Hetta er alt ov lítið, skulu vit meta út frá veruliga tervinum og nú sjúkrahúsini útskriva sjúklingarnar fyrr — Tosað verður nógv um sparing. Hevur heimahjålpin fingið boð um at spara? — Landsstýrið heitti í 1980 á okkum um at skera niður tímatalið til reingerð úr 4 niður í tveir tímar um vikuna. Lógin sigur annars, at øll, sum hava terv á heimahjálp skulu hava hana. So her kunnu vit einki broyta uttan so, at sjálv lógin verður broytt. Bráðfeingis heimahjálp og varandi Annars verður heimahjálp veitt á tvinnanda hátt : 1. Bráðfeingis heimahjálp kann verða veitt í styttri tíðarbili, tá húsmóðurini (hús- faðirinum) berst frá vegna sjúku, barnaburð ella eftir- bata (hvíld). Hjálpin kann vanliga ikki veitast út um 3 vikur, í serligum førum 6 vikur. Tá heilt serligar umstgður eru til staðar, kann hjálpin veitast fyri longri tíðarskeið enn 6 vikur (av somu orsek) tá vissa verður hildin at verða fyri, at terv- urin á hjálp heldur uppat eitt avmarkað tíðarskeið. Upp- gávan hjá heimahjálparunum er at rekta tað, sum vanliga verður rekt av húsmóðurini (húsfaðirinum) í einum heimi. 2. Varandi heimahjálp kann í óavmarkaða tíð verða Sonja á Argjaboga, heimahjálparleiðari: — Lógin um heimahjálp eigur at endurskoðast veitt avlamis- og fólkapen- sjónistum, ið terva hjálp í heiminum. Hver fær tá heimahjálp? Her sigur kunngerðin, at tann, sum heldur tørv vera á heimahjálp í einum heimi, eitt nú húsfólkið sjálvt, lækni, sjukrasystir, byråd bygda- råd ella onnur, eigur at venda sær til eftirlitsfólkið á staðn- um ella til heimahjálparleið- aran. Eftirlitsfólkið ella heimahjálparleiðarin ger síðani av í samráð við lækn- an, um heimahjálp kann verða játtað, og í hvussu langa tíð og hvussu nógvar tímar um vikuna heimahjálp- in verður at veita. Tað er landskassin sum ber meginpartin av kostnaðinum av heimahjálpini. Annars verður fyri stutta heimahjálp" at gjalda til landsskattin hjá huskinum (uppinaiaararnum) eftir frádrátt í landsskatt- inum fyri bern eitt ávíst krónutal. Fyri varandi heima- hjálp til pensjónistar verður at gjalda í mun til ta innteku, sum pensjónisturin og hjúna- felagin hava út um pensjón- ina. Tað er sum hevur fyrisitingina av heimahjálpini undir sær Almannastovan, Misnýtt! - Tað hevur verið tosað og skrivað um, at heimahjálpin verður misbrúkt av fólki, sum kanska kunnu klára seg uttan slíka hjálp. Sonja á Argjaboga, verður tað veitt ov nógv heimahjálp í dag? Tað meti eg ikki. Nógv gomul kenna seg einsamall. So umframt vanliga rekt hava tey stimbran fyri neyðini. — Men heimahjálpin er rættiliga nýggj. Hvussu klár- aðu fólk seg, áðrenn henda skipan kom? Eg kann bert siga so mikið sum, at tá eg byrjaði í hesum arbeiðinum, uppdag- aði ein, at tað eru so ótrúðliga nógv gomul, sum kenna seg ógvuliga einsamøll. Nú tey gomlu fáa vitjan av heima- hjálpini eru tey glað. Hetta kann í ávísum ferum skapa misnøgd millum børnini. Men her hava børnini so misskilt uppgåvuna hjå heimahjålp- ini. Vit eiga ikki tey gomlu Vit eru til fyri at avlasta bernini. Vit vildu ynskt, at hetta kundi verið gjert í sam- eisini Framhald á síðu 16 vV ALTANHURDAR A goymslu hava vit altid altanhurdar, gjørdar ur meranti vid isettum termo- glasi og beslag, læsa i trimum punkt- um, klårar til nytslu. Biðið um brochurur. Framleiðsla og sela: P/F SNIKKARAVIRKIÐ J. Paturssonargøta Tlf. 14777 Torshavn Vit kunnu ikki gera oljuna ódýrari, men vit kunnu fáa oljuvirðið hægri, um nýtt verður VISCOSTAT oljufýr. VISCOSTAT oljufýrið er soleiðis háttað, at tað hitar oljuna upp til 80 hitastig, áðrenn hon fer gjøgnum strútin. Hitavidgjørt olja virkar betri enn køld, og gevur betri brenniúrslit, sum eisini er virkandi til, at fýrið hevur minni oljunytslu. UZ ST Falkavegur - tlf. 14600