leygardagur 13. februar 1982síða 10

SOSIALURIN — og sostatt fáa uppbygt eina stórri trygd fyri orku til tann neyðuga ídnaðin í krepputíðum. M.a. hetta sigur Hergeir Petersen, verkfrødingur. Sosialurin hevur heitt á hann um at siga sína hugsan um aktuellu orkustøduna og teir spurningar, sum eru frammi júst nú fr ftir, sæst, at roknað er við einur stór vøkstri el si 4iii fra mleid 150 mill kWh/år 1980/81 til umleid 350 mill kWh år 2000 (Orkuráðið), meðan oljunýtsluvekst- urin sær út at verða steðg 180.000 tons/ ár, hvar um 70.000 tons eru nýtt á landi mest aður við um til upphiting Alternativ Tað hevur tey síðstu árini tosað um ymsar alternativar orkumegu- leikar. Teir alternativu orkumeguleikarnir, ið mugu hava stersta áhuga. eru teir, hvar vit loysa orkutervin frameftir við verið okkara egnu orkukeldum, uppbygt eina sterri trygd fyri orku og sostatt fáa til tann neyðuga ídnaðin í krepputíðum Hverjar orkumeguleik ar hava vit í Feroyum, ið eru realistiskir nú og í fyrstu framtíð? Vatnorkumeguleikan kenna vit. Vindorka kann um nekur ár koma at hjálpa nakað (sí grein um vindorkumeguleikar) og kanska nakað seinni aldu- kraftverkini, um allir trupulleikar verða loystir Vatnorka besti meguleiki í dag Tá tey stóru vindorkuan- leggini og alduorkuverkini ikki eru liðugtútviklaði enn, kunnu vit soleiðis i dag bert rokna við vatn møguleika. Ti- ætlaninar á rkuni sun ini sun VETTI eru A [ff [ff [[f[[[[[—————— hesum øki ikki komnar i gongd enn og jú longur tíð gongur, jú truplari er at innheinta alt tað, ið kundi 1970-unum verið gjert í soleiðis at ein munandi partur av orkutervinum á landi var umlagdur til okkara egnu orkukeldur Tey núverandi vatn- orkuverkini framleiða um 50 mill kWh árliga og er hetta tad vit troyta av okkara egnu orkukeldum Tað seinna SEV-projektið er mett at geva um 120 mill. kWh/ár og aftrat hesum kann vatnorkan út- byggjast við um 100 mill kWh/ár, sum koma frá 4 størri og nøkrum smærri verkum. Samlað kunnu vit soleiðis fáa um 270 mill kWh við vatnorku Saman við eini vatnorkuútbygging eigur eisini at verða tikið hædd fyri eðrum virkisøkjum, ið hava brúk fyri sterri vatn- orku (t.d. smoltstødir, síla- alisteðir osfr.). Tey størru vindorku- verkini skulu nokk rokn- ast sum ein realistiskur størri meguleiki, tá mett verður eini 20 ár fram. Ein passa- lig orkuframleiðsla frá hes- um verkum liggum um 15% av allari el-fram- leiðsluni (hetta grundað vindorkumynstrið). Upphiting við hita- pumpum Í metanini frá Orkuráðn- um yvir el-vøksturin fram til ár 2000 (um 350 mill kWh/år) er nokk ikki rokn- að við nakrari stórari um- legging av upphitanini við el-hitapumpum Um vit nú rokna við, at tað verður ferdur ein orku- Hergeir Petersen, verk- freðingur politikkur, hvar miðað verður ímóti umlegging til upphiting við hitapump- um, skulu, um td. ein helvt av sethúsunum ár 2000 verða upphitað á henda hátt, framleiðast um 100 mill. kWh/år aftrat teimum 350 mill kWh/år Tað ber til at utbyggja okkara egnu orkukeldur (vatn og vindorku) soleið- framlieða av nevnda orku- tørvi uppá 450 mill kWh/ár. meðan tað, ið restar verður framleitt við evnt. kolakraft is, at hesar 60—65“ olju og verkum Tað omanfyri nevnda svarar til tað ein kundi hugsað sær, at ein sterri partur av orkunýtsluni á landi kemur frá okkara egnu orkukeldum, men (givið er at) ein el-nýtsla uppá 450 mill kWh/år (evnt. 350 mill kWh uttan hitapumpur) ár 2000 krevur veldugar ílegur í elverk og linjur, um dent- ur verður lagdur á eina tílíka útbygging. Sparing Tað er tí ógvuliga neyð- ugt, at tað samtíðis verður arbeitt við orkusparing so veksturin ikki stórur sum roknað er við í verður so dag Omanfyri nevnda upp- stilling av eini utbygging og eventuellari umlegging av upphitingini er radikal, tå hugsað er um eitt tidar- skeid uppå eini 20 år, um tankin er at visa á, at meguleikin finst Hvussu útbyggjast skal í framtíðini má Umframt semja fáast um eini samfelagsøkonomiskari meting eigur eisini virðið trygdin av eini munandi sjálvforsýning at vIga nógv í metingini Tað verið hevur tosað um, at vatnorkuútbygg- ingin er ov dýr men við tað, at vatnorkuverkini skulu avskrivast yvir eitt nógv longri áramál enn vanligt er fyri flest onnur el-anlegg verður úrslitið í longdini betur Annars kann at nakrir av teimum pris- um pr. kWh/år, ið fyri- liggja, eru fyri sjålvi vatn- nevnast, orkuanleggini, millum 3 og 7 kr./kWh år, meðan prisurin fyri t.d. tær vind- myllur størri sum smærri, sum í dag eru gjerdar, liggur millum 2 og 5 kr..kWh ár, men tá vatn- orkuverkini hava nógv longri livitíð og haraftrat eitt effektvirði, hvat vind- kraftelanleggini ikki hava, verður framleiðslan frá hesum ikki dýrari Náttúran Viðvíkjandi tí broyting |] náttúruni har vatnorkuan- leggini verða gjørd, eigur sjálvandi at vera farið so væl um sum meguligt Sum demið kunnu vit taka A rr 4 4 må — Í 4 } Y r br a } i UI i i i …— Mátað elframleidsla fram til ár 1981 og mettur elframleidslutørvur frå 1981—2000