mikudagur 17. februar 1982síða 6

Síða 6 telf. 14720. 11820 box 76, 3800 Tórshavn Útgevari: p/f sosialurin Fyritaks- og blaðstjóri: Blaðmenn: Tórfinn Smith (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Árni Joensen Sosialurin Dimmalætting Lýsingar: Uppseting: Prent: Laksaveiðan VIÐ 2. VIÐGERÐ avgreiddi løgtingið månakvøldid fiskiveiðusáttmálan við felagsmarknaðin. Sáttmálin varð samtyktur við 17 atkvødum fyri og einari ímóti. TAÐ VERSTA VIÐ hesum sáttmála er, at vit við honum hava givið EEC møguleika fyri at áseta reglur viðvíkj- andi okkara egna fiskiskapi á før- oyskum sjógki. Hetta ger seg td. galdandi tá talan er um okkara egna laksafiskiskap á okkara egna sjógki. AVLEIÐINGARNAR av hesum verða, at føroysk laksaskip, id frå lands- stýrinum hava fingið loyvi at veiða til- samans 1600 tons av laksi í ár, nú beinan vegin skulu avmarka hesa veiðu niður í 750 tons fyri so aftur í 1982/83 at avmarka veiðuna heilt niður í 625 tons. AV TÍ NØGDINI, sum nú er eftir, veiða skip úr felagsmarknaðinum, nevniliga donsk laksaskip, eini 120 tons. Eftir til føroyingar eru nú 500 tons av laksi um árið. Og henda av- marking í laksaveiðuni fær stórar av- leiðingar, sum ikki bert raka laksa- skipini, men eisini allan annan fiski- skap undir Føroyum. TÁ FISKISKAPURIN eftir laksi tók seg upp á føroyskum øki, metti undanfarna landsstýri, at tað, at geva ávísum tali av skipum loyvi at veiða laks, vildi lætta um tað trýstið, sum var á teimum fiskastovnunum undir Føroyum, ið vit vanliga hava troytt, nevniliga toska- og hýsustovninum og øðrum botnfiskasløgum. LAKSASKIPINI MUGU nú í ávísan mun aftur í ta gomlu vinnuna. Tað vil siga, at trýstið á botnfiskasløgini, aftur verður stórri. Hetta verður til stóran skaða fyri allar teir, sum veiða á føroysku landleiðini. Hesin sáttmálin við felagsmarknaðin um sínámillum veiðurættindi kostar føroyska samfelagnum ímillum 100 og 150 mió. kr. Og hetta var so mað- urin, ið skuldi venda gongdini í før- oyska samfelagnum, um hann slapp framat úti í Tinganesi. Vit mugu so sanniliga ásanna, at gongdin er vend og tað rættuliga munandi, men hon er so sanniliga ikki vend til tað betra. SOSIALURIN Eg taki fult undir vid les arbrævinum, sum stóð i Oyggjatíðindum friggja- dagin, um at vit eiga at hava eina folkaatkvødu um skráseting av persón- um. Hetta er eitt týd- ningarmikið mál, ið kemur øllum Føroya fólki við, so vit eiga ikki bert at lata | Folkaatkvøda um skráseting nakrar fáar mans sleppa at ráða í hesum máli. Vit føroyingar eiga at sleppa at nýta okkara demokrati á ein rættan hátt, og lata fólkið sjálvt sleppa at taka avgerð í hesum tídningar- mikla máli. Samgongufólk eisini ímóti EDV- Summi vilja vera við, at tey, sum eru ímóti tyri liggjandi = lógaruppskoti um EDV-skråseting, helst eru vinstrahall. Hetta er to ikki heilt eftirfarandi, ti eisini samgongufólk eru ímóti hesum. Nekur av teimum, sum hava gjert vart við seg í blødunum, eru enntá flokkspolittiskt arbeið- andi og frammaliga í teim- um ymisku flokkunum. M.a.: Martin Petersen (ein trúgvur sambandsmaður, eisini uppstillaður), Poul Michelsen (uppstillaður bæði til legting og býráðs- val fyri fólkaflokkin og nú borgmeistari í Havn), Jóg- van Sundstein, (uppstill- aður fyri fólkaflokkin, nú tingformaður) | umframt ikki 1 skráset mong onnur, sum endiliga eru flokkskartotekunum: Tað eru nógv, sum hava valt borgarligt ferð eftir ferð, sum nú seta knyklar í brýs og spyrja seg sjálvi, um hetta var tað frí- og fræls- lynta stýri. Men enn er tó meguleiki at beta um núverandi lógaruppskot. M.a. við at broyta frá at brúka nummarskráseting til at brúka navnaskráseting. Eitt annað er bannað við lóg, at nakað felag kann samla upplýsningar um fólk og selja upplýsning- arnar víðari. Hetta er ógvuliga groft brot á persónliga frælsið, tí at lógin forðar ikki fyri at nógv, sum í dag ikki vil verða skrásett í bekur, kann verða skrásett á ein nógv lættari máta, t.d skráseta danir atburðin hjá studerandi í hægri skúlum Persónliga frælsið eigur eisini at ganga fram um vísunda- og hægfreðisligar kann- ingar og eisini ávís privat áhugamál, hetta er ikki tryggjað í núverandi lóg- aruppskotum og undan- tekum teirra. Tað átti eis- ini at staðið skrivað svart upp á hvítt, at tað er strangliga bannað at flyta upplýsningar út av land- inum til m.a. Danmark og so til EF-londini. Sambært lógaruppskotunum er onki sum forðar fyri hesum. Tað eru tó ikki bert sam- gongufólk, sum eru móti EDV-lógaruppskotunum, men eisini framstandandi fólk í hinum flokkunum M.a.: Petur Reinert fyri Tjóðveldið, Jóannes Dals- gaard fyri Javnaðarflokk- in, og Adolf Hansen fyri Framburðs- og fiskivinnu- flokkin. Hetta vísir, at nakað alvorligt má gerast við núverandi lógarupps- kot, so tey ikki ganga per- sónliga frælsi hins ein- staka ov nær. Eitt nekulunda líka orðað bræv varð sent til Dimmalætting sunnu- kveldið tann 7. í hesum, men av tí at eg ikki rokni við, at tað verður tikið upp, nú frá líður, sendi eg tað til Sosialin. O. M. Stroyurs Åheitan å utvarpid: Eg ringið til Útvarp Før- oya og bað um eina bønliga gerð, tí vegna gravarferð hevði eg ikki sent heilsu til son mín, sum so knappliga fekk skipsboð. Øll høvdu sent sum eg spurdi. Við gráturedd bad eg út- varpið gera mær tann beina. Tað bleiv ikki sagt nei einaferð, men tvær ferðir, sjálvt um eg greiddi teimum frá tí trista, sum hevði seinkað mær. Mær hevur altíð dámað útvarpssendingarnar, men hetta kann eg ikki gloyma. Eg eri ikki ein, sum sniti at gjalda, men um so var, so fóru tit ikki falit av 15 kr., bert teir hugsaðu um henda sjómann, sum skuldi burt at tæna landi og fólki okkara. Tað mátti verið nokk at sagt ja tvær ferðir. Eg hevdi ikki funnið upp á at biðið um hetta til ein sunnudag, tí tað kundi bíða, men eitt skip, sum fer avstað, setur kós frá landi og um tveir ella tríggjar dagar hoyra teir ikki útvarpið ein sum er sorgarbundin og skuffað alt í senn Ytringsfrihed Her og Nu er árets mest pin- lige bog Bókin, sum er umredd niðan fyri, er um hvussu steðan er hjá hesi borgarligu rættindini í Danmark í dag. Bókin er komin út á Husets Forlag, í Århus. Ummælid er úr einum faldara, forlagið hevur sent ut. Pinlig for alle dem der pástod og naivt troede at ytringsfri- heden og tolerancen var en selvfelge í Danmark. Nogle af dem kan (máske) ved læsning her blive overbevist om hvor- dan ytringsfriheden krænkes idag. Hvordan den siddende regering ikke blot er vidende om krænkelser af ytringsfri- heden, af Grundloven og af FS's Menneskerettighedser- klæring, men selv er ansvar- lig. I denne bog beskriver nogle af dem, som selv har været udsat for tvangsfor- flyttelser og afskedigelser, om situationen i dag. Når man har læst de indlæg kan man tage bogens titel som en beskrivende, journalistisk titel: Dette er bogen om hvor- dan ytringsfriheden har det her og nu. Man kan sige, at cencur og krænkelser af menneske- rettighederne bliver betrag- tet som et onde, der skal be- kæmpes. Dér har denne 'hvidbog' en opgave. Den kan virke som et memento for alle der kritiserer krænkelserne af menneskerettighederne i andre lande, men som igno- rerer den daglige og systema- tiske undertrykkelse her- hjemme. Det er fortsat vig- tigt at kritisere undertryk- kelsen i andre lande, men når regeringen gør det, husk da på, at den selv benytter sig af de samme midler: Krænkel- ser af ytringsfriheden, for at undgå kritik af magtudøvel- sen. Forhåbentlig vækker bókarummæli bogen opsigt í udlandet, for kritik derfra er tit mere virk- ningsfuldt end kritik her- hjemmefra. Det lyder para- doksalt, men talrige eksemp- ler fra det internationaie sam- arbejde beviser det. . YTRINGSFRIHED HER & NU er årets vigtigste bog. Den er vigtig for alle dem der ønsker at udvide og styrke de demokratiske tendenser og som vil være med til at disku- tere samfundets udvikling nu. Den handler ganske visk ikke om de vigtige økono- miske problemer, der tilsyne- ladende overskygger alt, men den handler om magt, centra- lisering og moral. I sidste ende kan det blive umuligt at diskutere økonomi og resourceforde- ling uden fuld ytringsfrihed. Omvendt har vi selvfølgelig heller ikke noget at bruge yt- ringsfriheden til, hvis ikke det lige netop er for at kunne fremkomme med hver enkelts forestilling om alt mellem himmel og jord. I indlæg, skrevet af folk der har set på krænkelserne af ytringsfriheden udefra, kan man læse, at ytringsfri- heden langt fra er garanteret i Danmark. Dermed er bogen agiterende, men den viser også hvordan vi kan komme ud af denne situation, såvel organisatorisk som moralsk. Dér kan man læse bogens titel som et krav: Vi kræver Ytringsfrihed her & nu