mikudagur 24. februar 1982síða 2

Síða 2 Gandakallurin Eli Dimmalætting 18.2. ber við stórari yvirskrift tey gleðiboð, at vegurin til Múla fer í gerð áðrenn |. apríl í ár Hetta er sjálvandi at fegnast um, men at geva Eli Nolsøe og honum einsamellum heiðurin fyri hetta tykist mær ovboðið. Vit eru fleiri — uttan mun til politiskan lit, sum nú í mong ár hava arbeitt fyri at fáa henda veg. Vit hava skrivað lesarbrev, tosað við landsstýris- og legtingsmenn og ennta skriva brev til onkran landsstýrismann persón- liga. Góðar kreftir á tingi, kanska serliga mín egni partamaður fyri Norð- oyggjar, hava eisini strongt á fyri at fáa hendan vegin gjørdan við ti úrsliti, at ein ávís pen- ingaupphædd er sett á fíggjarlógina til hetta endamál. At so Eli Nolsee nú ein- ans við einum fyrispur- ningi skal eiga allan heið- urin, er ófatiligt. Hann man vera ramari í gangi enn gamli Guttormur Múla sjálvur var. Men alt í lagi, so vita vit tað. Tá vit eftir henda dag ynskja okkurt landsgagn- ligt framt (sum t.d. veg til Kunoyar bygd ella berg- hol til Trellanes) er tað tápuligt at brúka tíð og megi í fleiri ár upp á at sannfera okkara fólka- valdu menn um, at okkara krav er rímuligt og má gjøgnumførast. Vit kunnu bara bidja Eli Nolsøe um at seta ein fyri- spurning, so er málið greitt. Hokus, pokus, keine Hexerei, nur ELI. Jonhild Danbjørg Heinsen Kristilig »duel« i KFUM A fundi i KFUM var hópur av fólki komin saman. Fundurin ið bar heitið KANN EIN KRISTIN VERA SOSIALISTUR, hevði savnað fleiri fólk enn vanligt er at kunna savnað eitt hóskveld í Havn. Tá ið vit so komu innar, kundu vit ikki annað enn fegnast yvir, at fólk við so ymiskum meiningum, átrúnaliga og politiskt, sita her og syngja. Men so kemur hugsanin seinri sum kveldið líður, hvat var tað verunliga, ið dróg so nógv fólk saman: var tað samanhaldið ímillum førovingin, ella var tað fyri at verja ein ella annan. Sum ein av lurtarunum, vil eg siga, at ongantíð havi eg hoyrt, at kristin- dómur er førdur fram á so lágum plani. Hvat var ætlanin við hesum fundi, er tað mangur, ið spyr! Um panelluttakararnar vil eg siga, at Atli Dam kom við einari sera greið- ari frágreiðing um evnið. Hvat løgmadur og Magnus Simonsen meintu, skilti fåur, uttan tad, at teir vid sinum ringa vilja ikki kundu ella vildu skilja hvi og hvar munur er imillum sosialismu og kommunismu KFUM hevur nokk havt grund fyri at fáa emma Ee —————A——— || Lýsið í sosialinum henda fundin í lag, sjálvt um tað ikki tykist hava nakað við tað arbeiðið, ið KFUM annars ger dag- liga, og sum vit hava stóra virðing fyri. Men eg fari at spyrja, um tað ikki er nakað mark fyri, hvat fyri lýsingar, ið verða lisnar í kirkju okkara. Skal kirkjan kanska til at sortera, hvar ið limir sínir hoyrir heima politiskt. Ja, tíðirnar broytast, tað hoyrdu vit eisini hetta kveldi. Og nógv gott varð eisini sagt, og eisini varð lisið úr halgubók. Men skal hetta vera vanligt á politiskum fundum í fram- tíðini? Ja, so mega vit venja okkum við hetta eins og feroyingar skuldu venja seg til tað, tá sekt- irnar komu — og tá kingo- sálmarnir fóru úr kirkjuni. Men tó hevur eingin givið okkum tað vald at dema hvenn annan, hvat rætt er átrúnaliga. Men vil eg siga, sum Atli Dam segði, at kristin ella ikki kristin tað er ein persón- lig uppger, ið skal til — vit kunna ikki avgera í flokk um ein er kristin ella ikki. Henda kristiliga duellin er vónandi tann fyrsta og seinasta av sínum slag. Hver ið vann er mær ókent, men vinningurin man bert vera tað, vit van- liga kalla »løtuvinningur«. Ein kristin sosialistur SOSIALURIN Vilhelm Johannesen, um fíggjarlógina, sum hækkar við 25 prosentum: Pástandurin at undanfarna landsstýrið oyðslaði fallin til jarðar! Í pensiónsmálum hevur sitandi lands- stýrið sýnt slíka líkasælu, at hækk- ingin til føroysku pensiónirnar er strokin á donsku fíggjarlógini. Hetta vísir Vilhelm Jo- z z hannesen m.a. å i hesum tridja part- inum av røduni, hann helt undir við- gerðini av uppskot- inum til fíggjarlóg fyri 1982 —83 Annars er upphæddin undir almannamálum $ 19, hækkað við meira enn einum triðingi í mun til galdandi fíggjarlóg. Ur 110,5 upp í 153,9 mill kr. Eftir at javnaðarflokkurin í seinastu tingsetu reisti spurningin um bjálving av húsum hjá pensionistum eru 3 mið. kr. settar av til hetta endamál. Eisini eru 3,5 mió. kr. settar av til brennistudning til pensio- nistar. Í 1980 fekk undanfarna landsstýri endaliga semju við ríkismyndugleikarnar um at hækka fólka-, av- lamis og einkjupensión- irnar og um at broyta for- sorgarlógina munandi. Hesar broytingar vóru mettar at kosta tilsamans 18 mió. kr. Tey endaligu uppskotini til broyting- arnar vórðu send frá danska almannarådnum til almannastovuna við skrivi dagfest 5. desember 1980 eins og ríkiskassans partur uppá 9 mió. kr. stóð á donsku fíggjarlógini í 1981. Hóast javnaðarflokk- urin ferð aftaná ferð hevur reist málið her á tingi, hevur sitandi landsstýri sýtt fyri at framt hesar broytingar, og hevur landsstýrið sýnt so stóra líkasælu í hesum máli, at tær 9 mió. kr., ið stóðu á donsku fíggjarlógini í 1981, nú eru stroknar. Hetta er vert at átala og verður tað hervið gjørt. Vit vóna at landsstýrið nú tekur sær um reiggj í hesum fyri okkara fólka-, avlamis- og einkjupensio- nistar so týðandi máli. Uppskotini súltað Bæði í hesi og í seinastu tingsetu hevur javnaðar- flokkurin reist fleiri mál her á tingi. Eg kann nevna málið um hækking av følka-, avlamis og einkju- pensiónini, málið um bjálving av húsum til pen- sionistar, brennistudning til pensionistar, málið um sosialar eindir, uppskotið um, at tað almenna setur pening í felag at rekja millum landa sigling, upp- skotið um at stovna parta- felagið Føroya Agn- goymslu við tí endamáli at keypa, goyma og selja okkara línuflota gott og bíligt agn, uppskotini um ein almennan byggi- bugvingargrunn - og um hægri rentustudning og mong mong onnur. Nøkur av hesum uppskotum hava fingið skjóta viðgerð og nekur av teimum hava eisini fingið undirteku. Hetta eru vit í javnaðar- flokkinum sjálvandi fegn- ir um og takksamir fyri. Men onnur av hesum mál- um eru reint út sagt súlt- aði og tað eru vit ógvuliga harmir um. Lóg um vinnings- steðg ikki virkað Við tí rongu grundgeving, at tað varð neyðugt at útvega landskassanum eykainntekur fyri at rinda hallið á tveimum fíggjar- lógum, samtykti sam- gongan í september í fjør eftir uppskoti frá lands- stýrinum ymiskar broyt- ingar í inntekulógunum., sum vórðu mettar at geva landskassanum eina meir inntøku uppá 50 mió. kr. um árið | hesum sambandi komu vit í javnaðarflokk- inum við einum fullfiggj- aðum uppskoti um prís- og vinningssteðg. Hesum vildi samgongan ikki tkaa undir við. Ístaðin varð ein lóg samtykt, sum bert um- fataði vinningssteðg, og sostatt var ónýtilig. Eg ætli mær ikki at spyrja landsstýrið, hvussu lógin um vinnings- steðg hevur virkað, tá eg, eins og allir aðrir brúkarar kring landið, veit, at lógin yvirhøvur ikki hevur virk- að. Og ætlanin hjá lands- stýrinum og samgonguni var helst eisini tann at hon ikki skuldi virka. Barnafrádrátturin hækkaði ikki Í sambandi við somu broytingarnar í innteku- lógunum vístu vit javn- aðarmenn á, at tá undan- farna landsstýri og undan- farna samgonga framdu slíkar broytingar í inn- tekulógunum, fingu låinn- tøkurnar og tær barnaríku familjurnar altíð kompen- satión fyri slíkar hækk- ingar. Samgongumenn góvu tá lyfti um, at landsstýrið seinni skuldi koma við uppskoti um at hækka barnafrådrattin i lands- skattinum og um at lækka landsskattin hjå teimum lægru inntøkunum. Hóast landsstýrið í hesi tingsetuni hevur lagt fram uppskot um broytingar í skattalógini, so umfata hesar broytingar hverki barnafrádráttin ella skattastigan. Eg fari tí at minna samgonguflokk- arnar á lyfti frá september i fjør. Sparingin høvuds- setningurin Tå sambandsflokkurin og sjálvstyrisflokkurin sótu i andsteðu, brigdaðu teir okkum, sum tá sótu í samgongu, at vit róku ein ábyrgdarleysan fíggjar- politikk og at vit oyðslaðu við almennum peningi. Ti sitandi slapp samgonga ikki undan at hava al- menna sparing sum høvuds málsettning. Hvssu gongur so vid sparingini = hjá sitandi landsstýri? Byrjað varð fyri einum ári síðani. Tá varð játtanin til strand- ferðsluna avmarkað til 16 mió. kr. Urslitið er, at hes- in stovnur hevur nýtt 32 mió. kr., ella júst tað dupulta. Pástandirnir at undanfarna lands- stýrið oyðslaði faln- ir til jarðar Nú hava vit so fingið tað fyrsta fíggjarlógarupp- skotið hjá sparilandsstýr- inum. Tað er 25% sterri enn tað seinasta fíggjar- lógaruppskotið hjá undan- farna landsstýri. Og so mugu vit spyrja, hví tað ikki ber til hjá hesum landsstýrinum at spara. Svarið er heilt einfalt tað, at undanfarna lands- stýri longu hevði spart alt tað, ið meguligt var at spara, og við hesum eru pástandirnir hjá Paula Ellefsen og sambands- monnum, hjá Hilmar Kass og sjálvstýrismonnum um, at undanfarna lands- stýri oyðslaði við almennu m peningi, fallnir til jarð- ar. Hesir pástandir eru jarðlagdir av tykkum sjálvum ella av úrslitinum av tykkara egna fíggjar- politikki. Kunnu ikki semjast at leggja frá sær Vit, sum sótu í undan- farnu samgongu fingu skotið í skógvarnar at vit vóru ósamdir. Og vit vóru veruliga ósamdir í tí eina málinum. Vit vóru so óamdir í tí málinum, at vit slerdu fast, at samarbeiðið ikki kundi halda fram og ti helt tað uppat. Vit mettu, at tað bert kom at skaða samfelagið, um vit, sótu víðari so ósamdir vit vóru í hesum máli. Eg haldi at hendan fíggjarlógar- umreðan meira enn nakað annað hevur prógvað, at sitandi landsstyri er ósamt í ollum málum, og tá landsstýrið kortini verður sitandi so kemst tað sjálvandi av, at teir heldur ikki kunnu semjast um at leggja frá sær. i | | Í i Í | RE 0 |