leygardagur 13. mars 1982síða 2

Síða 2 Spyr Sosialin Hevur tú ein spurning ella onkran trupul- leika, sum tú kundi yngst tær at fingið við- gjørdan í hesum teiginum, so skriva til okkara. Við vælvild frá fýra serkønum ráðgev- arum, kunnu vit senda brævbjálvan til tann av teimum serkønu, sum spurning- urin er til. Skriva til: Sosialin, Box 76, 3800 Argir, og viðmerk brævbjålvan »Spyr Sosialin«. Marjun Sigurdsdóttir: — Tað kann hava tydning fyri folk, at kunna seta fyrispurningar fram uttan to at geva hopin av upplysingum. Her kann ein teigur sum »Spyr Sosialin« gagna. Mariun Sigurds- dóttir er fulltrúi á Andveikraverndini, og her hevur hon dagliga arbeiði sítt. Tó hendir tað ikki so sjáldan, at fólk ringja til hennara um dagarnar ella á kveldi, tí tey hava trupuleikar, sum tey ikki sjálvi kunnu greiða. Marjun er ein teirra, sum hevur játtað at ráðgeva í nýggja teiginum, „Spyr Sosialin«, og her sigur hon eitt sindur um, hverjar spurningar hon fær frá fólki dagliga, og sum helst eru av sama slag, sum teir hon meguliga skal svara í Sosialinum. — Tað er av stórum týdn- ingi, at slíkur teigur er til fyri lesara, sigur Marjun og heldur fram, at tað á ollum økjum væntar ein ráðgeving til fólk, sum í summum > førum bert skulu hava vegleiding um, hvar tey skulu venda sær, um tey koma i trupuleik- ar, — annaðhvert ti tey eru sjuk, ella av ødrum orsøkum ikki megna at fóta sær i gerandisdegn- um. Abyrgdarleyst Marjun var fyrsti føroy- ingur, sum tók progv sum sosialrådgevari. Hetta var i 1963. Tå Marjun før til Dan- markar at lesa, metti Landssjúkrahúsið, at tervur var á einum sosial- ráðgevara, sum burturav skuldi taka sær av sjúk- lingunum á Landssjúkra- húsinum, men tá hon kom heimaftur, var framvegis eingin sosialráðgevari settur í starv har. Marjun arbeiddi síðan eitt skifti sum skrivstovu- kvinna á Fornminnissavn- inum og á Býarbókasavn- inum, til hon í 1971 fekk starv sum sosialráðgevari á Statshospitalinum í Havn. Við síðuna av hes- SOSIALURIN Marjun Sigurdsdóttir, sosialráðgevi Marner Simonsen, lækni Eyðun Joensen, sálarfreð- ingur Prát við Marjun Sigurdsdóttir, sosialráðgevara: Turid Henze, løgfrødingur Tað eru ikki sjúklingar, sum gera figgjaræ um arbeiðnum var Marjun eisini hondarbeidslærari við Førova Fólkaháskúla og á kveldskúlanum Havn, tí hon hevði eisini nomið sær útbúgving sum vevkona, meðan hon var í Danmark i lestrar- erindum. Marjun lærdi hjá kendu vevkonuni Hjørdis Bruun, sum er dóttir Gudmund Bruun, próvst Starvið sum sosialráð- gevari á Landssjúkrahús- inum varð framvegis ikki sett, men í 1975 setti bý- ráðið ein sosialráðgevara, sum skuldi arbeiða á Landssjúkrahúsinum hálv- an dag, meðan byrådid skuldi bruka henda til hin partin av arbeidsdegnum. Sjálvsvirði Ber til at beta upp á hesi viðurskifti? — Tað er trupult at siga, hvussu hetta kann fáast í lag. men mín hugsan hevur altíð verið, at vit skulu upplýsa og gera vart við teir trupuleikar, sum nógv fólk í dag stríð- ast við. — Hesum mótmæltu so- sialráðgevarnir, sum tå vóru í Feroyum, tí vit mettu, at tað var ábyrgd- arleyst ikki at hava ein so- sialráðgevara burturav, sum kundi taka sær av fól- ki, sum av sjúku høvdu tørv å hjålp og studul, sigur Marjun. Enn er eingin sosialråd- gevari settur burturav at starvast å Landssjukra- húsinum, og úrslitið hevur eisini verið, at sjúklingar noyðast at leita sær upp- lýsingar = aðrastaðni i bynum, um trupult er at sleppa til å Landssjukra- husinum. Tað er soleiðis at ikki lætt vísa fólki frá sær, sum eru í neyð vegna Marjun og skovtir uppi. at tað sun sjúku. sigur kunnugt ikki eru sjúkling jarætlan ar, Sum gera tigg må Av tilvild Hvi valdi tu søsialradgev- ara utbugvingina? So logið tað ljóðar. so valdi eg hesa útbúgving mest sum av tilvild. Eg ivaðist um eg skuldi út- búgva meg sum ergo-tera- peut ella sosialráðgevara. og sendi tí eisini umsókn til sosiala háskúlan sam- stundis, sum eg sendi pappirini á ergo-terapeut skúlan. Tað vísti seg, at eg fyrst fekk svar frá sosial- ráðgevaraskúlanum, og harvið varð tað. sigur Marjun. Utbúgvingin til sosial- ráðgevara er rættuliga nýtt yrki, sum varð stovn- að í Danmark í 1938. Hetta er ein samanseting av eðrum útbúgvingum, har tú t.d. lærir ein part av løgfrødi, samfelagsfakum, sålarfrødi og sosiologi. Styrkin i hesi útbúgving er, at setningurin er so fjølbroyttur, sum upp- aftur hevur við sær, at tú kanst koma fyri, at spjaða teg ov nógv, tí yrkið fevnir yvir so stórt eki. Vit lærdu, at tað vóru samfelagsligar orsekir til, at fólk fyri ein part komu sær í óferi, men samstund- is er veruleikin tann, at vit í grundini geva tí einstaka ábyrgdina av at hann er komin í óferi. Hetta er í sær sjålvum ein andsøgn, sum kann beta um korini hjá fólki, um tey íkki sjálvi kunnu fóta sær. Ein vansi í hesum arbeiði kann eisini verða, at tú gerst ein avgreiðslu- maður fyri tað almenna, sum bert avgreiðir tey mál, sum tú er sett til at Hetta kemst av mongum umsita tad i førum eru menniskjansligar um stødur gera, at tad kann vera trupult fyri ein sosialráðgevara, at megna tær uppgávur, sum hesin sum kemur fyri í tí dagliga ar- beiðnum Í hesum arbeiði er tað neyðugt. at gera sær greitt, hvat ein vil fremja At gerast umboðsmaður fyri tað almenna sum áður nevnt ella at politisera ar- beidid Sjålvsagt er her ikki hugsað um partapoli- tik, men um ein hátt at leita mál og spurningar fram og geva teir aftur til samfelagið Hetta åvisum førum mynda seg sum ein menniskjansligur tvi- dråttur, sum mangan er tvørligur at hava gera kann i vid at Veruleikin Valdi tu røttu utbugving- ina? Eg noydist at við- ganga, at vid hvørt havi eg ivast, sigur Marjun og heldur fram: — Ikki so- leidis at skilja, at tad fellur mær tungt i ti dagliga. Mær dåmar væl at hava vid menniskju at gera, og mangan er tad hugaligt, tå úrslitið av arbeiðnum sæst. Serliga hugaligt er tað at vit hava fingið part av evnaveiku fólkunum, sum búðu í Danmark heim á egna stovn Eiragarði, har fýra deildir eru stovn- aðar. Eisini er tað huga- ligt, at tað fara stórar broytingar fram á tí um- sitingarliga og skipanar- liga økinum innan And- veikraverndina. Vid siduna av dagliga arbeiðnum noyðist eg tó at viðmerkja, at tað mang- an kennist tvøriigt, at fólk leita til okkum sosialráð- tlan gevarar, tí tey annars ikki vita, skulu klára teir trupuleikar, sum koma av sjúku, ella bert i tey koma í trongsteðu á hvussu tey annan hátt. Hetta myndar mangan sum eina gongd millum starvið og privatlívið, tí tað er neyv- an ein dagur, at fólk ikki ringja eftir loknan arbeiðs- dag ella koma á skrivstov una at spyrja um okkurt, sum tey ikki sjálvi kunnu greiða. Hetta kunnu vera spurningar um, hvussu ein kann finna íbúð, hvussu ein skal fyrihalda sær um viðkomandi skal skiljast, eins og búskapar ligir trupuleikar, sum eru við at forkoma familjum á ein ella annan hátt, bert fyri at nevna nekur dømi. Í forum, har fólk bert skulu hava leiðbeining um, hverjar stovnar tey skulu venda sær til, er tað ikki so torfert at geva leið- beining, men har sum trupuleikarnir eru so stórir, at tað menniskjans- liga og arbeiðsliga verður ein tung byrða at liva við er greitt, at ein sosialráð- gevari kennir seg sleptan upp á fjall, tí veruleikin tíverri ofta er tann, at vit ikki hava stundir ella ar- beiðsorku at gera nakað munagott fyri at hjálpa, og tí bert tosa við fólk uttan tó at veita teimum haldgóða hjálp, sum kann verða teimum ein styrkur fyri at koma burturúr trupuleikunum. sr s eg mið Sjálvsvirði Ber til at beta upp á hesi viðurskifti? — Tað er trupult at siga, hvussu hetta kann fáast í lag. men mín hugsan hevur altíð verið, at vit skulu upplýsa og gera Framhald á síðu 7