mikudagur 24. mars 1982síða 5

SOSIALURIN Innlagdur vid CO-eitran. Orsøk: útstoyt frá trucki — Arbeiðsfólk á flakavirkjum illa vard móti útstoytsgassi frá truckunum, vísir kann- Stívliga helvtin hevur sjúkueyðkenni Ein arbeiðsmaður á einum føroyskum flakavirki er innlagdur við CO-eitran. Hann arbeiddi í einum rúmi, har truckar koyrdu. Ein annar maður á sama virki gjerdist eisini sjúk- ur. Hann slapp kortini til hús, eftir at hava verið á skaðastovuni. CO er kolilta, eitt gass- slag uttan lit og lukt. Kol- ilta er m.a. í útstoytinum frá truckum. 45 av 80 arbeiðsmonn- um á seks flakavirkjum blíva ússaligir, tá teir arbeiða í nánd av truck- um. Teir fáa hevuðpínu, vaml, svimbul, hosta, Prógvað einaferð enn: Arbeiðaravernd — bert eitt eiti Kanningin hjá teimum fýra sjukrasystranæm- ingunum er enn eitt prógvið um, hvussi illa er statt í Feroyum, tá talan er um arbeiðara- vernd. A ellum teimum seks virkjunum vóru trygd- arumboð. Men á ongum vóru skaðilig evni í luftini máld. Truckferararnir, yvir- hevur ungir dreingir, høvdu íkki fingið nakað at vita um, hvussi skaðiligt, út- stoytsgassið kann vera. Og sjúkrasystra- næmingarnir siga seg hava varhugan av, at truckarnir verða bert eftirhugdir, tá teir eru í ólagi ella, tá arbeiðs- fólkið klagar um, at teir sóta illa. Ventilatión er ongin á virkjunum. Hóast hetta er ásett í reglu- gerð, sum Arbeiðseftir- litið gav út í 1979. Og nógva staðni er bert ein hurð, so har er heldur ongin gjóstur. Okkurt virki hevur kortini roynt. Arbeiðs- eftirlitið er boðsent at mála luftina. Men hadani var ongin komin. Bæði arbeiðsfólk og arbeiðsformenn segdu sjúkrasystranæming- unum, at tey fegin vildu sæð meira til Ar- beiðseftirlitið ella frætt frá tí. Hetta er ikki fyrstu ferð, fólk eftirlýsa Ar- beiðseftirlitinum. Men Arbeiðseftirlitið fær ikki gjert meira, plagar svarið at vera haðani. Tað er undir- mannað. sviða í eyguni, blíva trong- ir. Onki virkið hevur ventilatión. Á einum hava teir verið noyddir at brotið rútar fyri at fáa fríska luft inn. Vindeyguni kunnu ikki latast upp. Samanumtikið: arbeiðs- fólk á flakavirkjum, sum arbeiða, har truckar koyra, eru ikki nóg væl vard móti eitran. Hetta er úrslitið av ein- ari kanning, sum Jóhanna Danielsen, Asa Hanusson, Fía Joensen og Turið Zachariassen, næmingar á Sjúkrasystraskúla Før- oya, gjørdu i desember i fjør. Ikki rætta tidin Til kanningina læntu sjúkrasystranæmingarnir eina sonevnda Dráger- pumpu frá Arbeiðseftirlit- inum. Hetta er eitt tól, sum sigur, hvussi nógv av ymiskum evnum er í luft- ini. Drågerpumpan vísti, at á ongum av teimum seks flakavirkjunum fóru skaðiligu evnini upp um loyvda lágmarkið. Men samreðurnar við teir 80 arbeiðsmenninar vissaðu kortini sjúkra- systranæmingarnar um, at tað kann vera skaðiligt at arbeiða inni í nánd av truckum. Tær siga tó, at tær áttu at gjørt kanning- ina um várið ella summ- arið. Tá er meira arbeiði á virkjunum og tá er oftari stilli. Vindurin, tvs. gjóst- ur, kemur í staðin fyri pm — På A | fr 1 4 € £ x , Av } r = 2 6r r 4 rú ø har hes arbeiddu: 3 GAS 4 arbeiðsfólk til VI í 35-40 V 13 mans høvudpina: 3 = a spurdir: r ; t 188 vida f eykunum 1 Av 13 m hava 6 mans sym 6 z 46,2% og trucksleg, har hesir arbeiddu arbe å 1 GASS, 1 BENZIN E r Asfélk tils IRKIÐ C VIRK F 70-8 19 mans hevuðpína: 2 7 heyuðp 1 spurðir: r trongd 1 t , svímbu 3 ébehag 1 6 ag 3 M. a. hetta fingu sjúkrasystranæmingarnir burtur úr at spyrja 80 arbeiðsmenn á seks flakavirkjum ventilatiónina. Stívliga helvtin av teim- um spurdu monnunum hevdu eitt ella fleiri sjúku- eyðkenni. Og teir, sum høvdu arbeitt á virkjunum í yvir trý ár, høvdu fleiri eyðkenni enn teir, sum hevdu verið styttri. Av teimum 45 monn- unum við sjúkueyðkenn- um, hevdu 31 eitt eyð- kenni, 11 tvey og 3 trý sjúkueyðkenni. Vanligastu eyðkennini eru hevuðpína og tað, sum í kanningini verður nevnt óbehag. Bert ein hevði vaml. Roykjarar tola meira av Kanningin visir eisini, at teir, sum roykja, tola meira av enn hinir. Bert 13 av teimum, sum hevdu sjúkueyðkenni, roykja. 30 roykja ikki. 23 roykja, Poul Michelsen: — Vit seta pengar í íbúðargrunnin — Eg haldi eg kann siga, at pengar verða settir av til íbúðargrunnin, segði Poul Michelsen, býráðs- formaður, fyrrapartin í gjár. Hvussi nógv, kundi hann ikki upplýsa. Og, hóast bvrådid tur ai 104 ST DY ) pengar, so verður ikki i fyrstu syftu avgjert, um hesir skulu brúkast til bú- staðir til skúlaungdóm, eldri fólk ella til vanligar íbúðir. Býráðið er biðið um at luttaka í bygging av ollum trimum slogum. Poul Michelsen sig tað er ivi í samgonguni um, hvussi íbúðargrunn- urin best kann brúkast. Ætlanin var, at fíggjar- ætlanin hjá Tórshavnar býráð skuldi koma til aðru viðgerð í annaðkveld. Men líkt er til, at hetta verður sett. Samgongan er ikki liðug at viðgera figgjar- ætlanina, og býráðslimir skulu hava tilfarið fýra dagar fyri fundin. Fáa vit ikki frávík frá tíðarfreistini, verður fund- urin útsettur, býráðsformaðurin nartin í 14 segði fyrra- men hevdu ongi sjúkueyð- kenni merkt Bert 14 av ikkiroykjar- unum vóru slopnir undan eyðkennum. Hetta kemur meguliga av, at teir, sum ikki eru vanir við royk, skjótari merkja, tá gassið í luftini økist, siga tær fýra í sam- bandi við hesi áhugaverdu tel. Tað kann eisini nevn- ast, at t.d. CO er í sigarett- royki. Fyra sløg Tad eru fyra sløg av truck- um, sum koyra å føroysku flakavirkjunum. El-truck- ar eru einasta slag, sum er fult ut egnad at koyra innandura, tå ongin venti- lation er. Men, siga sjúkrasystranæmingarnir, meiningarnar um hesar truckar eru ymiskar: teir orka ikki at lyfta so nógv sum hini slegini, teir tola ikki vætu og salt, teir Tekningar hjá Ingálvi av Reyni og grafikkur hjá Poul Bjørklund. Hetta er innihaldið í einari listaframsýning í Galleri Lovo á Hoy- Fram- sýningin letur upp í morgin kl. 10,00. Hon er opin til 7. april, månadr: r-friggjadag kl. 10,00—17,30 og leygar- dag kl. 9,00—13,00. Poul Bjerklund er dalsvegnum 8. koyra bert 6—10 tímar í senn, so mugu teir hava streym aftur. Og tað tekur átta tímar. El-truckarnir eru eisini dýrari enn hinir Hini trý sløgini, brenna åvikavist bensin, dieselolju og proprangass, øll frå sær eitrandi tey lata evni Sjúkrasystranæmingar- nir komu ikki til nakra nidurstødu um, hvat slagið av teimum trimum er tað skaðiligasta. Virkini hava so ymiskar truckar og telini eru so lítil. Tað er eisini avgerandi, hvussi truckarnir verða brúktir og hildnir, siga tær. Hóast el-truckarnir eru teir dyrastu, so hava øll flakavirki i landinum uttan tvey slikar truckar. Tann 1. desember i fjør vóru 80 truckar á flaka- virkjunum, helvtin, 40, vóru eldrivnir. Síðani koma 21 diesel-, 13 bensin- og 6 gasstruckar. dani, 72 ára gamal. Hann er eisini málari og myndaheggari og er kendur eisini uttan fyri Danmark. Verk hans- ara hanga á listasevn- um í Oslo, Stockholm, Helsingborg og New York. Ingálvur av skal eisini hava ningaframsýning Listaskálanum fyrst apríl Reyni mál-